fa ارایه چارچوبی مناسب جهت بررسی وضعیت کیفی رودخانه مرزی اترک عمومى General پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> رودخانه اترک یکی از منابع اصلی تامین آب استان ‌های خراسان رضوی، خراسان شمالی و گلستان بوده که از اهمیت ویژه‌ای نیز به دلیل تشکیل قابل توجهی از مرز ایران و ترکمنستان برخوردار است. متاسفانه کمبود اطلاعات کمی و کیفی به دلیل نداشتن سیستم پایش مناسب یکی از مهم ترین چالش‌ها در بررسی کیفی آب این رودخانه است. هدف اصلی تحقیق مذکور ارایه چارچوبی مناسب جهت بررسی کیفی این رودخانه با توجه به محدودیت‌های ذکر شده است.<br><strong>روش بررسی:</strong> در گام اول با انتخاب ایستگاه‌هایی مناسب در طول رودخانه وضعیت کلی کیفیت آب با استفاده از مدل شاخص کیفی آب (WQI) تعیین گردیده است. گام دوم این تحقیق به بررسی و طبقه‌بندی وضعیت تروفیکی بازه‌های مختلف رودخانه اختصاص یافته و در نهایت نیز با توجه به محدودیت‌های مدل WQI، مدل کیفی رودخانه بر مبنای شاخص کیفی مهم کل جامدات محلول (TDS) بر مبنای مدل توصیه شده اکنور (1976) ارایه شده است.<br><strong>یافته‌ها:</strong> نتایج این تحقیق بر مبنای مدل WQI به طورکلی بیان گر قرارگیری کیفیت آب رودخانه در بیشتر ایستگاه‌های مورد بررسی در دسته متوسط می‌باشد. نتایج بررسی وضعیت تروفی این رودخانه نیز مشخص نمود که بخش عمده‌ای از بازه رودخانه در وضعیت مغذی قرار دارد. در نهایت نیز یافته‌های حاصل از مدل‌سازی کیفی بر مبنای مدل اکنور مشخص نمود که عمده شوری در هر چهار ایستگاه مورد بررسی شامل شوری جریان پایه بوده و بنابراین منشا طبیعی دارد.<br><strong>نتیجه‌گیری: </strong>با توجه به کمبود اطلاعات کمی و خصوصا کیفی در غالب رودخانه‌های کشورهای در حال توسعه، متدولوژی ارائه شده در این تحقیق می‌تواند جهت اطلاع کلی از وضعیت کیفی دیگر رودخانه‌ نیز مورد استفاده قرار گرفته تا با استفاده از نتایج آن بتوان تخمینی از روند مدیریتی و اصلاحات لازم را در ارتباط با کیفیت آب به انجام رسانید.</p> </span> <p align="left"> <p style="text-align: justify"> <p style="text-align: justify"><strong>Backgrounds and Objectives</strong>: The Atrak River is an important water supply resource in the Razavi Khorasan, Northern Khorasan and Golestan provinces. This river is the line border of Iran and Turkistan countries. Unfortunately, lack of water quality and quantity data due to nonexistence of a proper surface water quality monitoring station network is one of the main problems for water quality evaluation in the Atrak River. The main objective of the research is to offer a proper framework for surface water quality evaluation regarding to the mentioned limitations.<br><strong>Materials and Method</strong>: In the first step, proper surface water quality monitoring stations along Atrak River are selected and water quality conditions are indicated using water quality index (WQI) model. The second step is allocated for determining trophic states of the river. Finally, the river water quality modeling is carried out for one of the most important index of water quality in the Atrak River i.e. total dissolved solids (TDS) based on proposed method by Oconnor (1976).<br><strong>Result</strong>: Results of WQI model showed that most of the stations were in the moderate class. The result also showed that most parts of this river had trophic condition. Finally, based on findings of O'Conor model it is demonstrated that the salinity status observed in these four stations originated from the base flow and therefore, salinity is affected by the natural sources.<br><strong>Conclusion</strong>: This methodology in the research can be used in rivers which don't have the proper surface water quality monitoring stations and therefore encountered with lack of water quality data. It can provide the proper strategy and management tasks to reach the good water quality conditions.</p> </p> </p> مدل‌سازی کیفی،شاخص کیفی آب،تغذیه‌گرایی،رودخانه اترک Water Quality Modeling,Water Quality Index,Eutrophication,Atrak River 159 170 http://ijhe.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-72&slc_lang=fa&sid=1 R Noori روح‌اله نوری Yes F Jafari فاطمه جعفری No D Forman Asgharzadeh دیانا فرمن اصغرزاده No A Akbarzadeh عباس اکبرزاده No