fa نقش و پیامد‌های اعتماد در رابطه‌ی پزشک و بیمار پژوهشي Research اعتماد مهم‌ترین عنصر در رابطه‌ی پزشک و بیمار است و در توصیف اهمیت آن همین بس که در فرمایش حضرت امام جعفر صادق علیه السلام، پزشک حاذق و مورد اعتماد هم‌پایه‌ی فقیه عادل شمرده شده و هم در پندنامه‌ی اهوازی و هم مناجاتنامه‌ی ابن میمون بر آن تأکید فراوان شده است. امروزه، اعتماد را از مؤلفه‌های سلامت اجتماعی می‌دانیم و معتقدیم که در رابطه‌ی پزشک و بیمار تأثیرات زیادی بر طبابت دارد؛ ازجمله آن‌که اثربخشی درمان بیش‌تر می‌شود، رضایت بیمار و هم‌چنین رضایت پزشک بالاتر می‌رود، اتونومی بیمار حفظ می‌شود، تلقین سلامتی صورت می‌گیرد و بیماران در پیگیری درمان خود و پرداخت هزینه‌ها جدیت بیش‌تر و مماشات کم‌تری به خرج می‌دهند. هدف از تدوین این مقاله که به شیوه‌ی مروری - تحلیلی تدوین شده است، دسته‌بندی اعتماد و بیان نقش آن در ارتباط پزشک و بیمار است. اعتماد در رابطه‌ی پزشک و بیمار را چنان‌چه فقط در موضوع طبابت محدود کنیم، به دو دسته تقسیم می‌شود که عبارتند از: <br>1- اعتماد نامشروط، یعنی اعتماد کامل و فارغ از خودآیینی (autonomy) <br>2- اعتماد مشروط و همراه با حفظ خودآیینی. در نوع اول و در خصوص فراموش شدن خودآیینی بیمار، هم می‌توان بیمار را مقصر دانست هم پزشک را. تقصیر بیمار از لحاظ ضعف در خودباوری و عدم مشارکت در تصمیم‌سازی و فرایند درمان است و تقصیر پزشک از لحاظ تمایل به پدرسالاری (paternalism) و نگاه پدرسالارانه به بیمار و درمان او می‌باشد. لکن در این مقاله با تأکید بر اهمیت اعتماد متذکر می‌شویم که مبادا شدت اعتماد در رابطه‌ی پزشک و بیمار موجب نامشروط شدن آن و جاری شدن پدرسالاری شود و چنین نتیجه می‌گیریم که اگر پزشکان مفهوم اعتماد و دسته‌بندی آن را بشناسند در ارتباط با بیمار کم‌تر به پدرسالاری رو می‌آورند.<p></p> <p style="text-align: justify">Trust is a key element in the physician-patient relationship. Imam Jafar Sadiq (A.S.) stated that the proficient and trusted physician is in equal level of a just jurisprudent. Ancient ethical texts put much emphasis on physicians to be trusted. Nowadays, trust is a component of social health we believe that in the physician-patient relationship, trust has a significant impact on the practice, and increases the effectiveness of treatment and the satisfaction of patient and physician? also patient autonomy is preserved, health is positively reinforced, and patients will be more serious and less negligent with expenses, treatment, and follow up. This paper is a review/analytical article, and aims at classifying trust and examining its role in communication between physician and patient. If limited to practice, trust in the physician - patient relationship is divided into two types: <br></p><p style="text-align: justify">1- Unconditional trust, which means full confidence with no autonomy<br></p><p style="text-align: justify">2- Conditional trust, which entails maintaining autonomy. <br></p> <p style="text-align: justify"> In the first type, where patient's autonomy is foregone, both patient and physician can be blamed. The patient is to blame due to an absence of self confidence and lack of participation in decision making and treatment, and the physician might in his place have the tendency to patronize. In this article we emphasize the importance of trust and warn against paternalism and conclude that if doctors truly comprehend the meaning of trust, they will try to avoid paternalism.</p> اعتماد,پدرسالاری trust,physician-patient relationship,paternalism,autonomy 27 35 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-272&slc_lang=fa&sid=1 Amirahmad Shojaee امیراحمد شجاعی dramirahmadsh@yahoo.com Yes Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشگاه علوم پزشکی تهران Fereshteh Abolhassani Niaraki فرشته ابوالحسنی نیارکی No دانشکده الهیات دانشگاه تهران