fa گفتاری درباره‌ی زندگی و آثار ابوبکر اخوینی بخاری پژوهشي Research اخوینی را می‌توان در زمره‌ی پزشکان بزرگ و معتبر ایرانی در حدود سده‌ی چهارم هجری به بعد دانست که آثار و تجربیات پزشکی وی، به‌عنوان مأخذی مستند و قابل قبول در اکثر ادوار تاریخ طب، مطرح بوده است. متأسفانه، در بین کتب پیشینیان آگاهی دقیقی از زندگی و آثار وی به‌دست نمی‌آید و آن‌چه در این‌باره می‌دانیم تنها بر مبنای گفته‌های خود او و نیز شواهد و قرائنی است که از اثر معروفش «هدایه‌المتعلمین فی الطب» دریافته‌ایم. او شاگرد ابوالقاسم‌ مقانعی‌، از شاگردان محمد بن‌ زکریای‌ رازی، بوده است. محدوده‌ی زمانی زندگی وی در قرن چهارم هجری و وفات وی در اواسط نیمه‌ی دوم همین قرن بوده است. آثار وی و به‌ویژه کتاب «هدایه‌المتعلمین فی الطب» در کنار آثار پزشکی ایران، به‌عنوان متنی مهم و قابل اعتنا شناخته شده است. این کتاب از چند لحاظ حائز اهمیت فراوان است: نخست از آن جهت که کتاب هدایه‌المتعلمین، کهن‌ترین اثر پزشکی به زبان فارسی است که به‌دست ما رسیده است؛ دوم از جهت نکات بسیار مهم زبان‌شناختی و ادبی؛ سوم از لحاظ پزشکی و علمی که به این کتاب در حیطه‌ی طب سنتی اهمیتی دوچندان می‌بخشد و اهمیت چهارم از لحاظ شناخت بسیاری از اسامی داروها، مفردات و مرکبات طب سنتی و اشخاص مهم و مورد اعتنای تاریخ پزشکی ایران می‌باشد. <strong></strong><p></p> <p style="text-align: justify">Al-Akawayni is considered one of the greatest and most reputable Iranian physicians of the fourth century AH whose medical works and expertise have been reliable and acceptable sources in most periods of the history of medicine. Unfortunately, old books do not reveal much about his life and works, and what we know about him is based on his own statements and evidence and inferences we have made from his famous work "Hidayat al-Mutaallimin fi-al-Tibb" (Learner's guide to medicine). He was a student of Abu Al Qasem Moqaneiy, who, in turn, was a student of Muhammad Zakaria Razi. His works, especially "Hidayat al-Mutaallimin fi-al-Tibb", are considered reliable medical texts along with other great medical textbooks of Iran. This book is important from several viewpoints. First, it is the oldest available medical text in Persian second, it is rich in linguistic and literary technicalities third, it is valuable from a medical and scientific point of view, especially traditional medicine fourth, it is an important source to learn the names of a large number of medications, herbal medicines, and scholars in the history of Iranian medicine. </p> ابوبکر اخوینی بخاری،هدایه‌المتعلمین فی الطب،تاریخ پزشکی،طب سنتی Abubakr al-Akawayni al-Bokhari,Hidayat al-Mutaallimin fi-al-Tibb,history of medicine,traditional medicine 1 9 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-47&slc_lang=fa&sid=1 Kazem Khodadoost کاظم خدادوست khodadoustk@gmail.com Yes Philosophy and History of Medicine Research Center, Faculty of Dentistry, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran مرکز تحقیقات فلسفه و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز Gholamreza Bateni غلامرضا باطنی No Majid Khalili مجید خلیلی No Tuberculosis and Lung Research Centre, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran مرکز تحقیقات سل و بیماری‌های ریوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز Mohammadreza Ardalan محمد رضا اردلان No Internal Medicine Department, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran گروه داخلی دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی وخدمات بهداشتی درمانی تبریز Mohammad Ali Mohjal Shoja محمد علی محجل شجاء No