fa مرور اجمالی برخی موارد نقض اخلاق و بعضی از کدها و بیانیه‌های مهم در تاریخچه‌ی پژوهش‌های پزشکی پژوهشي Research در مورد عدم رعایت موازین اخلاقی در پژوهش‌های پزشکی در بسیاری از کشور‌های جهان شواهدی جدی می‌توان یافت. در تاریخ آمریکا انجام آزمایش‌های غیراخلاقی و حتی غیرانسانی بر روی انسان‌ها از زمان برده‌داری وجود داشته است و متأسفانه بیش‌تر سیاهان و بردگان، افراد فقیر، ناتوانان جسمی و روانی و زندانیان سوژه‌ی این آزمایش‌ها بوده‌اند. به‌عنوان مثال، می‌توان به مطالعه‌ی Tuskegee در آمریکا که بر روی سیاهان انجام شد اشاره کرد. از نمونه‌های دیگر می‌توان به آزمایش‌های زجرآوری که در زندان‌های آمریکا یا نازی‌ها بر روی زندانیان انجام شد یاد کرد. در این مقاله به بعضی از آزمایش‌ها و پژوهش‌های مشهور غیراخلاقی انجام شده چه از منظر نادیده گرفتن شأن و کرامت انسانی یا بعضاً از منظر صحت و اعتبار پژوهش اشاره خواهد شد. از طرف دیگر، در پاسخ به این فجایع، کدها و بیانیه‌هایی هم در جهت مقابله با آن‌ها وضع شدند که از جمله می‌توان به گزارش بلمونت در پاسخ به رسوایی Tuskegee یا کد نورمبرگ در پاسخ به آزمایش‌های غیرانسانی نازی‌ها بر روی سوژه‌های انسانی اشاره کرد. در تاریخ پزشکی کشور ما ایران، هر چند سابقه‌ی این‌چنین اعمال رنج‌آوری دیده نمی‌شود، به این معنا نیست که موازین اخلاقی در پژوهش‌های پزشکی کاملاً رعایت می‌شوند. لذا، لزوم وضع کدها و دستورالعمل‌های حرفه‌ای یا وضع قوانین و مقررات برای جلوگیری از انحرافات احتمالی در مسیر پژوهش علاوه بر مواردی که تاکنون وضع شده‌اند ضروری به‌نظر می‌رسد<strong>.</strong></p> </span> In many countries around the world, we find important evidence about violation of ethics in medical research. In the United States, the history of unethical or even inhuman experiments on human subjects dates back to the time of slavery, and unfortunately, most subjects of these experiments were poor or black people, slaves, prisoners and physical/mentally ill patients. For instance, we refer to the Tuskegee study that was done on black people. Other examples are tormenting experiments on American or Nazi prisoners. In this paper, we will review some infamous unethical experiments and researches in terms of neglecting human dignity and the validity of the research. On the other hand, in response to these dreadful events, some ethical codes and guidelines have been established which we shall review. For instance, the Belmont Report and the Nuremberg Code which were developed in response to the Tuskegee study and Nazi experiments on human subjects, respectively. The medical history of our country, Iran, is free of such troubling acts however, this does not mean that ethical standards in medical research are fully observed. Therefore, in addition to items that have been enacted so far, to prevent such faults, it is necessary to enact professional codes and guidelines or legislated laws and regulations too. پژوهش (آزمایش)‌های غیراخلاقی،تاریخچه،اخلاق پزشکی unethical research ، history ، medical ethics 27 39 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-191&slc_lang=fa&sid=1 Mojtaba Parsa مجتبی پارسا Yes مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Bagher Larijani باقر لاریجانی mparsa@sina.tums.ac.ir No مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران