fa ارزیابی حقوقی تعارض منافع در حقوق نظام سلامت ایران پژوهشي Research تعارض منافع موضوعی است که به‌طور عینی اتفاق می­افتد. تعارض منافع یا تعارض علایق (Conflict of interest) به حالت و وضعیتی اطلاق می‌شود که شخص یا اشخاصی از یک طرف در مقام و مسؤولیت مورد اعتماد دیگران قرار می‌گیرند و از طرف دیگر خود دارای منافع شخصی یا گروهی مجزا و در تقابل و تعارض با مسؤولیت مورد نظر هستند. به بیان دیگر، فرد به‌صورت ناخواسته و در حالت بی‌طرفی در شرایطی قرار ‌گیرد که میان منافع شخصی و حرفه‌ای او تضاد ایجاد شود.عرصه‌ی سلامت با توجه به جایگاهش در هجوم ‌گستره‌های شیوع تعارض منافع قرار دارد که به شکل‌های مختلفی پیش می‌آیند؛ این تعارض منافع‌ها گاهی در منافع (مادی- غیر مادی) و مابین اعضای گروه پزشکی (حقیقی- حقوقی) رخ می‌دهد و گاهی اشخاصی از گروه‌های پزشکی غیر بالینی(حقوقی و اداری، آموزش، پژوهش یا درمان) هم درگیر آن می‌شوند. اهداف‌ متفاوت و ناهماهنگ، تداخل اختیارات‌، ناهماهنگی در روند ارزیابی و نظام پاداش و کیفر، وظایف‌ متقابل و وابستگی آنان به یکدیگر، عدم وجود منابع کافی و تفاوت در شأن و سطوح در روابط مالی محققان و پزشکان در کلینیک‌ها و مؤسسات پزشکی دخیل در امر سلامت، همه از علل بروز تعارض منافع هستند. در این بررسی موضوعاتی چون تعارض منافع در حقوق، برخورد با تعارض منافع در کشورهای دیگر، تعارض منافع در حقوق ایران، تعارض منافع در نظام سلامت و موارد بروز آن، دریافت هدایا، روابط با صنعت داروسازی، روش‌های مدیریت تعارض منافع و مقررات ایران در این خصوص مورد توجه قرار گرفته و نتیجه‌گیری می‌شود که برای رفع تعارض منافع در نظام سلامت ایران، ابتدا باید موضوع تعارض منافع در متن قانون بیاید و ضمن ترسیم احکام اصلی آن، قوانین متعارض و مصادیق تخلف همراه مقررات لازم جهت تنظیم امور، پیشگیری و مدیریت اقسام تعارض منافع در گستره‌ی سلامت تدوین شود.<p></p> <p style="text-align: justify">Conflict of interest is a real situation in which a person as a decision maker simultaneously has two positions, one in private and the other in the public. In public role he or she has to pay attention to the society`s best interests and follows his or her best ones as private role. Conflict of interest is a common challenge of health system among both real and legal persons in all courses such as education, treatment, and researches.<br>The most causes of conflict of interest are named as deferent goals, lack of resources, authorities malfunction, health marketing and etc.<br>We aimed at discussing conflict of interest and its relation to law, its management, conflict of interest in pharmacy and pharmaceutical companies and also Iranian legal system viewpoint. In conclusion it seems that conflict of interest should be included in the law and the provisions to achieve the least conflict of interests in health system should be revised.</p> تعارض منافع،نظام سلامت،حقوق ایران،هدیه به پزشکان conflict of interest,health system,Iranian legal system 1 16 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-55&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Milanifar علیرضا میلانی فر akhondi@avicenna.ac.ir Yes Medical Ethics and History of Medicine Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه تهران Mohammad Mehdi Akhondi محمدمهدی آخوندی No Avicenna Research Institute, Tehran, Iran مرکز تحقیقات بیوتکنولوژی تولیدمثل، پژوهشگاه فناوری‌های نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ـ ابن‌سینا، تهران Parvaneh Paykarzadeh پروانه پایکارزاده No Avicenna Research Institute, Tehran, Iran پژوهشگاه فناوری‌های نوین علوم زیستی جهاددانشگاهی ـ ابن‌سینا، تهران Bagher Larijani باقر لاریجانی No Medical Ethics and History of Medicine Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران