fa بررسی میزان رعایت منشور حقوق بیمار از دیدگاه بیماران در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران پژوهشي Research با مروری بر سیر تاریخی منشور حقوق بیمار اهمیت جهانی این موضوع در حوزه‌ی مدیریت نظام سلامت نمایان می‌شود. تلاش جهت افزایش احترام به حقوق بیمار و تعیین چارچوب‌های قانونی برای آن دارای سوابق ممتد در تاریخ مراقبت‌های بهداشتی و درمانی در کشور‌هاست. هدف از انجام این تحقیق بررسی میزان رعایت منشور حقوق بیماران از دیدگاه آنان در بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران است.<br>پژوهش حاضر یک مطالعه‌ی توصیفی-مقطعی بوده که در تمام 4 بیمارستان آموزشی دانشگاه علوم پزشکی مازندران بر روی 200 نفر از بیماران، که در زمان مطالعه بستری یا در حال ترخیص بودند، در سال 1388 صورت گرفته است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌ی 15 سؤالی با مقیاس لیکرت تهیه شده بر اساس منشور حقوق بیمار که روایی و پایایی آن تأیید شده بود و از طریق مصاحبه، جمع‌آوری گردید. آنالیز داده‌ها با استفاده از آزمون‌های آنالیز واریانس و T test و از طریق نرم افزار SPSS نسخه‌ی 17 انجام شد.<br>نتایج نشان داد که از دیدگاه جامعه‌ی مورد پژوهش منشور حقوق بیمار بر حسب امتیاز کلی منشور حقوق بیمار در 59/14 درصد موارد رعایت شده بود. حقوق بیمار در حیطه‌های احترام به بیمار، حریم خصوصی و عدم تبعیض در 63/16 درصد، حق دسترسی بیمار به اطلاعات مربوط به بیماری خود در 17/14 درصد، حق انتخاب و تصمیم‌گیری آزادانه بیمار در 15/14 درصد، حق رسیدگی به شکایات بیمار در 20/13 درصد موارد رعایت شده بود. اختلاف معناداری در میزان رعایت حقوق بیماران از دیدگاه آنان بر حسب جنس (106/0<em>P</em>=)، تحصیلات (723/0<em>P</em>=)، وضعیت تأهل (260/0<em>P</em>=) و محل سکونت (101/0<em>P</em>=) مشاهده نگردید.<br>بر اساس یافته‌ها، منشور حقوق بیمار در جامعه‌ی مورد پژوهش و از دیدگاه بیماران بستری به‌صورت رضایت‌بخشی رعایت نشده است. از این رو، پیشنهاد می‌گردد تدابیر لازم جهت رفع موانع رعایت منشور حقوق بیمار و بهبود شرایط لازم جهت رعایت آن در بیمارستان‌ها اخذ گردد.</p> </span> A review of the history of the Patient’s Bill of Rights reveals the universal significance of this subject in health systems management. There is a long history of attempts to raise respect for patient’s rights and setting the legal frameworks associated with those rights in the health care of many countries. The present study aimed to evaluate observance of the Patient’s Bill of Rights according to patients in the teaching hospitals of the Mazandaran University of Medical Sciences. This descriptive cross-sectional study was carried out in 2009 in all 4 teaching hospitals of the Mazandaran University of Medical Sciences on 200 patients who were either hospitalized or about to be discharged at the time. Data were collected through interviews, using a fifteen-item Likert type questionnaire based on the Patient’s Bill of Rights, and its validity and reliability had been confirmed. Data analysis was performed through ANOVAs and t-tests, using SPSS version 17 software. The results showed that according to the population under study, the patients’ rights were respected in 14.59% of the cases based on the overall score of the Patient’s Bill of Rights. This figure was 16.63% for respect for patients, their privacy and, patient non-discrimination, 14.17% for patient information availability right, 14.15% for the right to make choices and decisions freely, and 13.20% regarding complaints. There was no meaningful relationship between patients’ views on observance of their rights and their sex (P = 0.106), education level (P = 0.723), marital status (P =0.260) and place of residence (P = 0.101). Based on the findings of this study, observance of the Patient’s Bill of Rights was not satisfactory according to the population under study and from their viewpoint. It is therefore recommended that measures be taken to eliminate any obstacles preventing observance of patients’ rights and to improve the present conditions of hospitals in this respect. منشور حقوق بیمار،بیمارستان آموزشی،دیدگاه بیماران patient’s right charter, teaching hospitals, patients’ views 37 44 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-75&slc_lang=fa&sid=1 Farhang Babamahmoodi فرهنگ بابامحمودی No دانشگاه علوم پزشکی مازندران Meysam Meftahi میثم مفتاحی No Mohammad Khademloo محمد خادملو moh.khademloo@gmail.com Yes دانشگاه علوم پزشکی مازندران Ali Hesamzadeh علی حسام‌زاده No دانشگاه علوم پزشکی مازندران