fa شعر تعلیمی در پزشکی سنتی: مطالعه ی موردی ارجوزه ی پزشکی ابن سینا پژوهشي Research ارجوزه‌ی طبی یکی از آثار کم‌تر شناخته شده‌ی منسوب به ابن سینا، دانشمند و طبیب بزرگ ایرانی در قالب شعر تعلیمی به زبان عربی است. ابن سینا در این کتاب دوره کاملی از طب سنتی ایران را در قالب 1326 بیت شعر عربی در بحر رجز سروده است. شعر تعلیمی یکی از قالب‌های شعر است که تأمین اهداف آموزشی و انتقال مفاهیم علمی بر جنبه‌های ادبی و شعری اولویت دارد. شعر ابن سینا در ارجوزه‌ی طبی ساده و روان بوده و مباحث علم طب به‌صورت اجمالی و با پرهیز از توضیحات مفصل ارائه گردیده است. در این ارجوزه طب نظری و طب عملی در دو بخش جداگانه شرح داده شده است.<br>وجود ترجمه‌های ارجوزه به زبان فرانسوی و انگلیسی حاکی از ارزش فراوان این اثر در نزد اروپاییان به عنوان خلاصه‌ی کاملی از طب آن دوران است ولی ترجمه‌ی فارسی از این اثر نفیس موجود نمی‌باشد. مرکز تحقیقات طب سنتی و تاریخ طب دانشگاه علوم پزشکی شیراز برنامه‌ی ترجمه‌ی منظوم ارجوزه‌ی طبی را با هدف معرفی این کتاب ارزشمند که نشانگر الگوی آموزشی دانشمندان طب سنتی ایران در به‌کارگیری شعر تعلیمی است آغاز نموده است. این نوشتار بر آن است تا با مقدمه‌ای در بررسی جایگاه ابن سینا در طب سنتی نوین به معرفی ویژگی‌های ارجوزه‌ی طبی ابن‌سینا بپردازد.</p> </span> <p style="text-align: justify">The medical Arjuze is one of the less known works of Avicenna, a great Iranian scientist and physician, which is written didactically in Arabic. In this book, Avicenna has composed 1326 lines about a complete cycle of traditional medicine of Iran in Arabic in the form of battle cry. Didactic poetry is one of the poetry forms which its main purpose is to provide educational aims and to convey scientific terms both in literature and poetical way. Avicenna's poetry in Arjuze is simple and fluent. The medical topics are overviewed in a sketchy way and not in full details in this book. In this book, theoretical and practical medicines are explained in two specific parts.<br>The existence of French and English translations of Arjuze shows the value of this work for Europeans as a complete outline about medicine in that time, but there is no Persian translation of this work, available. Traditional Medicine and History of Medicine Research Centre of Shiraz University of Medical Sciences has started the translation of medical Arjuze with the aim of introducing this precious work which shows the educational pattern of traditional Iranian scientists in using didactic poetry.<br>The purpose of this article is to introduce the characteristics of Avicenna's Arjuze with an overview of his position in modern traditional medicine.</p> ابن سینا،ارجوزه‌ی طبی،شعر تعلیمی،طب سنتی Avicenna,medical Arjuze,didactic poetry,traditional medicine 16 24 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-94&slc_lang=fa&sid=1 Majid Nimroozi مجید نیمروزی nimruzim@sums.ac.ir Yes مرکز تحقیقات طب سنتی و تاریخ طب دانشگاه علوم پزشکی شیراز Alireza Salehi علیرضا صالحی No مرکز تحقیقات طب سنتی و تاریخ طب دانشگاه علوم پزشکی شیراز Abdolali Mohagheghzadeh عبدالعلی محقق زاده No گروه داروسازی سنتی دانشگاه علوم پزشکی شیراز Hossein Kiani حسین کیانی No گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه شیراز Mohammadhadi Imanieh محمد هادی ایمانیه No گروه بیماری‌های کودکان دانشگاه علوم پزشکی شیراز Mahmood Nejabat محمود نجابت No گروه بیماری‌های چشم دانشگاه علوم پزشکی شیراز