fa لوبوتومی در بوته نقد اخلاق و حقوق پژوهشي Research <strong>زمینه و هدف:</strong> هفتاد سال از نخستین آزمایش لوبوتومی بر بیماران اعصاب و روان می گذرد. این آزمایش در آغاز، بهبود شرایط بیماران روان پریش، مجرمان جنسی، اسکیزوفرنی و مانند آن را دنبال می کرد، ولی با گذشت روزگار، آثار زیان بار آن جلوه گر شد. به این ترتیب با طرح انتقادات گسترده، دامنه آن محدود گردید، به گونه ای که امروزه در مواردی دارو درمانی و در موارد محدودی هم شیوه های جدید تر اعمال جراحی نظیر (Capsulotomy) و (Cingulotomy) تجویز می شود. در گذشته، پزشکان و متخصصان در برخی از اعمال جراحی لوبوتومی بدون توجه به رضایت یا عدم رضایت بیماران به درمان، صرفاً با استناد به لزوم رعایت مصلحت بیمار یا جامعه، آنان را تحت جراحی های بسیار خطرناک قرار می دادند که در مواردی، اقامه دعاوی را به دنبال داشت تا این که در برخی  کشورها مانند کانادا، قانون گذار با وضع مقررات خاصی در این موضوع مداخله کرد و به دنبال آن، مخالفت ها در گرفت و مباحث جنجال برانگیزی هم در حوزه حقوق و اخلاق پزشکی مطرح گردید.   </p> <p dir="rtl"><strong>روش کار:</strong> برای نگارش این مقاله، از کتاب ها و مقالات مرتبط در این زمینه استفاده شد. مقالات مرتبط از طریق جست وجو با استفاده از کلمات کلیدی لوبوتومی، اجبار به درمان مجرمین و اخلاق یافت شد.</p> <p dir="rtl"><strong>بحث و نتیجه گیری:</strong> مطالعه چند پرونده معروف مربوط به جراحی لوبوتومی  روشن می سازد که این درمان آثار زیان باری به دنبال داشته، اخلاق پزشکی  و حقوق، چنین درمانی را  با رضایت و یا حتی بدون رضایت و تنها به استناد رعایت مصلحت  جامعه و بیمار روا نمی دانند.</p> </span> <b>Background: </b>The first experimental lobotomy was performed in psychiatric patients at 1930. At the beginning, the purpose of such experiments was the treatment of certain patients such as psychotics, sexual offenders and schizophernics, but during the years, the unpredictable results and harms appeared. Nowadays the treatment is limited to medical treatment and psychosurgery which includes two new forms of lobotomy named cingulotomy and capsulotomy. Previously physicians were performing dangerous surgery on a wide rage of patients irrespective of their consent and objections. In fact they treated them in the favor of “patients’ and public (social) interests” and some claims have risen against it. In this regard some legislators such as Canadian legislator enacted or amended their regulations and these regulations criticized. <br> <b>Method:</b> We selected the most related articles and books among the related resources. For completing this article, we searched by the keywords of Lobotomy, enforced offender to treatment, ethics. <br> <b>Results & Conclusion:</b> Studying some known cases demonstrated harmful effects of this special surgery and regarding to the ethical and legal points of view, operating patients only for the interest of patients or public, irrespective of their consent is not legitimate. لوبوتومی،اخلاق پزشکی،رضایت آگاهانه،اجبار به درمان،مصلحت اجتماع lobotomy, medical ethics, informed consent, enforced treatments 17 26 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-181&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Ismailabadi علیرضا اسماعیل آبادی ismailabadi@qc.ut.ac.ir Yes Amir Bastani امیر باستانی No