fa آسیب‌شناسی اخلاق داروسازی پژوهشي Research داروسازی همانند پزشکی از آغاز با تندرستی و رفاه مردم و جامعه در ارتباط بوده و معیارهای اخلاقی خود را داشته است.  در چند دهه گذشته، داروسازی به‌ویژه در خدمات دارویی از نسخه‌پیچی ساده به رابطه داروساز با بیمار و نظام مراقبت از سلامت تغییر یافته است.  در حال حاضر، فلسفه خدمات داروسازی بر این شالوده است که داروساز فردی است که دانش و مهارت خود را با رعایت موازین اخلاقی در آگاه ساختن بیمار و ارائه مشورت علمی به او درباره داروها به‌کار می‌گیرد.  با گسترش علوم و پیدایش افق‌های نوین در شیوه‌های درمانی، دارورسانی و خدمات دارویی مفاهیم نوینی مانند حرفه‌گرایی و اخلاق حرفه‌ای نیز بیش‌تر مورد توجه قرار گرفته است.  در این راستا مسائلی مانند حقوق بیمار، خودمختاری و رضایت بیمار، رابطه تجارت و سوداگری با خدمات دارویی، کیفیت، ایمنی و کارآیی داروها، مسائل اخلاقی فراگیر و ویژه در خدمات دارویی، انحصار‌طلبی علمی و آسیب‌های احتمالی نهفته در آن و ... از اهمیت بیش‌تری برخوردار هستند.  بنابر آن‌چه گفته شد، لازم است درباره آسیب‌شناسی عملکرد اخلاقی در خدمات دارویی نیز سخن گفته شود.  تاکنون، در ایران کم‌تر مطالعه‌ای درباره‌ چالش‌های اخلاقی انجام گرفته است.  از این نظر جا دارد در کنار انبوهی از مطالبی که در مورد اخلاق داروسازی گفته شده است، به عواملی که اخلاق را به چالش می‌کشد هم نظری انتقادی شود.  در این راستا لازم است عواملی مانند دانش و مهارت ناکافی در زمینه کاربرد داروها، ناآشنایی به علوم اجتماعی و رفتاری، نگاه سنتی به خدمات دارویی، نارسایی قوانین و مقررات، سیاست‌های دارویی نامتوازن، مسائل فرهنگی و اجتماعی، ناتوانمندی انجمن‌های حرفه‌ای، عرضه داروهای نوین، سوداگری‌های تجارت دارو، قرص‌های جنسی، و از همه مهم‌تر مسائل اقتصادی مورد مطالعه قرار گیرد.  نادیده گرفتن این عوامل می‌تواند زیان‌های بسیاری از این راه به تندرستی جامعه و مردم و شأن و اعتبار و ارزش حرفه‌ داروسازی وارد سازد و به‌جای ایجاد روابط درست با بیمار و نظام مراقبت از تندرستی داوری‌های ناخوشایندی به بار آورد. </p> </span> Pharmacy, from the earliest time has been closely related to health and well-being of the people and its own code of ethics. In recent decades there has been a shift in the pharmacist role from traditionally dispensing to patient oriented health care management. Nowadays, the philosophy of pharmacy practice is that a pharmacist is an individual who provide his knowledge and skills in patient counseling regarding ethical principles. Recent advances in the science and technology and emerging new horizons of medical therapy, drug delivery and pharmacy practice put forth new concepts such as professionalism and professional code of ethics for health care providers. In this respect, rights of patient, patient autonomy and consent, consumerism, and commercialism put forth the importance of the study of pharmacy practice pathology and implementation of the code of ethics. These constrain has not put into consideration in Iran, it seems necessary to study how effective are code of ethics with these factors as well as others such as lack of knowledge and skills, economical, cultural, and socio-cultural constrains. 61 66 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-185&slc_lang=fa&sid=1 Hassan Farsam حسن فرسام Farsam@sina.tums.ac.ir Yes Tehran University of Medical Sciences, Tehran دانشکده داروسازی و مرکز تحقیقات علوم دارویی دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران 14174، ایران