fa مؤلفه‌های تصمیم‌گیری در اخلاق پزشکی از منظر نهج‌البلاغه اخلاق بالینی Medical Ethics مروری Review تصمیم‌گیری اخلاقی در حرفه‌ی پزشکی به اقتضای حرفه‌ای از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. این اهمیت با پیشرفت‌های اخیر در علوم پزشکی و طرح موضوعات اخلاقی جدید در اخلاق پزشکی نوین دوچندان شده و تصمیم‌گیری اخلاقی را با پیچیدگی‌هایی خاص توأم کرده است. در این مقاله برآنیم که در جهت نهادینه‌کردن تصمیم‌گیری اخلاقی در جامعه‌ی پزشکی و ارائه‌ی الگویی اسلامی، از دیدگاه امیرمؤمنان در نهج‌البلاغه، به بسط مؤلفه‌ی تصمیم‌گیری در مبحث اخلاق پزشکی بپردازیم. بدین منظور موضوع تصمیم‌گیری اخلاقی به روش کتابخانه‌ای در کتب و مقالات فارسی و لاتین مورد بررسی قرار گرفت و مصادیق تصمیم‌گیری اخلاقی در طب و پزشکی نوین، مؤلفه‌ها و عوامل مؤثر بر آن در نهج‌البلاغه و تفاسیر مربوطه جست‌وجو و تحلیل شد. در کلام امام، مؤلفه‌های تصمیم‌گیری اخلاقی شامل دانش، بصیرت، توکل، مشورت، پایبندی به ارزش‌های اخلاقی، واقع‌گرایی و بی‌طرفی، امانت‌داری، عدالت‌گرایی، حق‌مداری، انجام وظیفه، رازداری، محرم بودن، قانون‌مداری، نگرش توحیدی و توجه به کرامت انسانی هستند. هم‌چنین، آفات تصمیم‌گیری اخلاقی از منظر نهج‌البلاغه عبارتند از: ناتوانی در پیش‌بینی و ارزیابی پیامدهای احتمالی، شتابزدگی، غلبه‌ی احساسات و منافع مادی. در آموزه‌های علوی، زمانی تصمیم‌گیری پزشک اخلاقی خواهد بود که رعایت عدالت، حقوق الهی و انسانی را در عملکرد حرفه‌ای خود مد نظر قرار دهد و نگرش وی به کار و حرفه نه صرفاً وسیله‌ای جهت کسب منافع اقتصادی بلکه به‌عنوان یک امانت باشد. Ethical decision making is an important issue in medical professional ethics. Recent advances in medical sciences and development of new ethical issues in medical ethics have added to the importance and specific complexities of this issue. In fact, ethical decision making is a manifestation of moral values in practical work. In this study, the ethical decision making process in medical ethics has been reviewed in Amir al-Mu'minin Ali (A.S.)’s views in Nahj al-Balagha. Therefore, the issue of ethical decision making in various scientific articles and resources were studied and examples of ethical decision making, its components and its determinants in Nahj al-Balagha were analyzed. In Ali (A.S.)’s word, the ethical decision-making components include knowledge and insight, trust, counseling, adherence to moral values, objectivity, commitment to justice, responsibility, privacy, confidentiality, obedience to law, monotheistic belief and human dignity. In Nahj al-Balagha, the barriers to ethical decision making include: the inability to predict and evaluate the probable consequences, hastiness, being overcome by feelings and financial incentives. In conclusion, according to Ali (A.S.)’s views, physicians’ decisions can be ethical when they perceive their profession not as a means of financial gain, but rather as a moral responsibility, and consider both human and divine rights in their professional practice. اخلاق پزشکی، تصمیم‌گیری اخلاقی، نهج‌البلاغه medical ethics, ethical decision making, Nahj al-Balagha 30 41 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-231&slc_lang=fa&sid=1 Leila Safaeian لیلی صفائیان leila_safaeian@pharm.mui.ac.ir Yes Department of Pharmacology, Faculty of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه فارماکولوژی ، دانشکده‌ی داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Shiva Alavi شیوا علوی No Department of Orthodontics, Faculty of Dentistry, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه ارتودنسی، دانشکده‌ی دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان Alireza Abed علیرضا عابد No Department of Pharmacology, Faculty of Pharmacy and Pharmaceutical Sciences, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran گروه فارماکولوژی، دانشکده داروسازی و علوم دارویی، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان