fa علل پرداخت‌های غیررسمی در بخش سلامت از دیدگاه پزشکان، سیاست‌گذاران و بیماران: مطالعه‌ی کیفی اخلاق بالینی Medical Ethics پژوهشي Research در سال‌های اخیر بحث رابطه‌ی مالی پزشک و بیمار و مسائلی هم‌چون پرداخت‌های غیررسمی به‌عنوان کاری غیراخلاقی ولی جاری در بخش سلامت اکثر کشورهای جهان از جمله جمهوری اسلامی ایران مطرح شده است که تهدیدی برای اعتبار حرفه‌ی پزشکی محسوب می‌شود. این پرداخت‌ها در نقاط مختلف جهان می‌تواند علت‌های خاص خود را داشته باشد. هدف این پژوهش بررسی علل و چگونگی پرداخت‌های غیررسمی در بیمارستان‌های شهر کرمان در سال 1390 بود. این مطالعه با استفاده از روش پژوهش کیفی و از طریق مصاحبه‌های نیمه ساختارمند انجام شده است. مصاحبه‌های هدفمند با استفاده از یک نمونه‌ی هدفمند متشکل از 45 نفر از بیماران، پزشکان و سیاست‌گذاران در شهرستان کرمان در ایران در سال 1390 انجام شد. این مطالعه با مجوز کمیته‌ی اخلاق پزشکی دانشگاه و تکمیل فرم رضایت از مصاحبه‌شوندگان انجام شد. در این مطالعه در خصوص دلایل پرداخت‌های غیررسمی از مصاحبه شوندگان سؤالاتی پرسیده شد و داده‌ها با استفاده از تحلیل محتوا مورد آنالیز قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که دلایل متعددی برای پرداخت‌های غیررسمی وجود دارد که شامل عوامل فرهنگی، عوامل مرتبط با کیفیت و عوامل قانونی است. دلایلی نیز برای دریافت‌های غیررسمی توسط پزشکان کشف شد که شامل عوامل مربوط به تعرفه‌ها، عوامل ساختاری، عوامل اخلاقی و هم‌چنین نشان دادن مهارت و شایستگی ارائه‌کنندگان خدمات است. مطالعه‌ی حاضر منتج به ارائه‌ی دلایلی برای پرداخت‌های غیررسمی شد و اکثر دلایلی که کشف شد، شباهت زیادی با نتایج مطالعات سایر کشورهای جهان دارد؛ به این ترتیب که نشان داد که بودجه‌ی ناکافی نظام سلامت و پرداخت‌های رسمی ناکافی به پزشکان، از مهم‌ترین عوامل مرتبط با عرضه هستند که منجر به پرداخت‌های غیررسمی می‌شوند. اما با توجه به این‌که مطالعات کیفی معمولاً دلایل احتمالی را کشف می‌کنند، بنابراین، برای بیان قطعی علل به مطالعات بیش‌تر نیاز است. In recent years, the financial relationship between the physician and the patient and some issues such as informal payments for health care have arisen as an unethical but common problem in many countries, including the Islamic Republic of Iran. Such issues are a threat to the professional reputation of physicians, and can have their own causes in different parts of the world. This study attempts to assess the causes of informal payments and the manners in which they are done in the hospitals of the Kerman Province in Iran in 2012. This study was carried out using qualitative research methods, and semi-structured interviews. Structured interviews were conducted on a purposeful sample of 45 participants including patients, providers and policy makers in the Kerman province in Iran in 2012. This study was authorized by the ethics committee of Kerman University of Medical Sciences, and the consent form was completed by all participants. In this study the participants were asked questions regarding reasons for informal payments, and data were analyzed using content analysis. There are several reasons for making informal payments, which include cultural, legal and quality factors. A number of reasons for asking informal payments by providers were discovered, including those related to tariffs, structural factors and ethical factors as well as to demonstrate the skill and competence of service providers. Most of the reasons discovered for informal payments in Iran are similar to other countries in the world. They showed that inadequate funding of the health systems and inadequate formal payments to providers are the most important supply-side factors leading to informal payments. Given that qualitative studies usually cover potential reasons only, further studies are needed to investigate the matter more extensively. پرداخت‌های غیررسمی، اخلاق پزشکی، خدمات سلامت، نظام سلامت ایران informal payments, medical ethics, health services, Iran’s health system 72 83 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-235&slc_lang=fa&sid=1 Mohammadreza Amiresmaili محمدرضا امیر اسماعیلی No Medical Informatics Research Center, Institute for Future Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran مرکز تحقیقات انفورماتیک پزشکی، پژوهشکده آینده‌پژوهی درسلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان Mahmood Nekoeimoghadam محمود نکوئی مقدم No Research Center for Health Services Management, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran مرکز تحقیقات مدیریت ارائه‌ی خدمات سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی درسلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان Atefeh Esfandiari عاطفه اسفندیاری a-esfandiari@razi.tums.ac.ir Yes Research Center for Health Services Management, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran, and Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت ارائه‌ی خدمات سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان و گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران Fatemeh Ramezani فاطمه رمضانی No Research Center for Health Services Management, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran مرکز تحقیقات مدیریت ارائه‌ی خدمات سلامت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان Hedayat Salari هدایت سالاری No Research Center for Health Services Management, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran, and Department of Health Management and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات مدیریت ارائه‌ی خدمات سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان و گروه علوم مدیریت و اقتصاد بهداشت، دانشکده‌ی بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران