fa طراحی و روانسنجی پرسشنامه‌ی شأن ذاتی بیماران مبتلا به نارسایی قلب اخلاق بالینی Medical Ethics پژوهشي Research احترام به شأن ذاتی انسان‌ها به‌معنای احترام به حقوق پایه‌ی آن‌ها در محیط‌های مختلف است و دارای نقش برجسته و اهمیت ویژه در پژوهش‌ها و بحث‌های مربوط به مراقبت و سلامت است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و روانسنجی پرسشنامه‌ی شأن ذاتی بیماران مبتلا به نارسایی قلبی صورت‌گرفته است. پژوهش حاضر یک پژوهش روش‌شناسی جهت طراحی پرسشنامه است. ابتدا، با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند و با توجه به اشباع داده‌ها، با 22 نفر از بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مراجعه‌کننده به بیمارستان‌های حضرت رسول (ص)، امام حسین (ع) و شریعتی تهران، به‌صورت نیمه ساختار یافته مصاحبه‌ صورت گرفت و با روش تحلیل محتوای تراکمی تجزیه و تحلیل شد. سپس بر اساس یافته‌های به‌دست آمده از مصاحبه‌ها و داده‌های به‌دست آمده از متون، مقالات و پرسشنامه‌های طراحی‌شده‌ی موجود در زمینه‌ی شأن ذاتی، عبارات اولیه‌ی مربوط به پرسشنامه‌ی شأن ذاتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی طراحی شد. سپس، روایی صوری پرسشنامه تعیین شد. برای اندازه‌گیری روایی محتوای عبارات پرسشنامه از نظر 12 متخصص با توجه به شاخص روایی محتوای Waltz & Bausell و نسبت روایی محتوا طبق جدول Lawshe استفاده شد. جهت تعیین روایی سازه‌ی پرسشنامه‌ی شأن ذاتی در بیماران مبتلا به نارسایی قلبی، از تحلیل عاملی اکتشافی و جهت تعیین پایایی، از روش همسانی درونی به روش آلفای کرونباخ و روش دونیمه‌کردن پرسشنامه بر روی 130 بیمار مبتلا به نارسایی قلبی استفاده شد. تجزیه و تحلیل آماری با استفاده از نرم‌افزارهای بسته‌ی آماری برای علوم اجتماعی نسخه‌ی 19 انجام شد. با توجه به یافته‌های به‌دست آمده از بخش کیفی پژوهش، مروری بر متون، مقالات و پرسشنامه‌های طراحی‌شده‌ی موجود، 39 عبارت اولیه مربوط به پرسشنامه‌ی شأن ذاتی تدوین شد. با انجام روایی صوری و روایی محتوا، از مجموع 39 عبارت اولیه، تعداد 4 عبارت حذف شد و تعداد عبارات‌ به 35 عبارت رسید. با انجام تحلیل عاملی اکتشافی، 11 عبارت به‌دلیل بار عاملی کم‌تر از 5/0 حذف شدند و پرسشنامه‌ی شأن ذاتی با 24 عبارت و سه عامل (9 عبارت در عامل اول، 8 عبارت در عامل دوم و 7 عبارت در عامل سوم) ساخته شد. این ابعاد به‌ترتیب تحت عناوین: شأن ذاتی در خانواده، شأن ذاتی در جامعه و شأن ذاتی در محیط‌های درمانی نام‌گذاری شد. پایایی پرسشنامه‌ی شأن ذاتی با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 94/0=α و با استفاده از روش دونیمه‌کردن 96/0r= برآورد شد. نتایج حاصل از پژوهش حاضر نشان داد که پرسشنامه‌ی شأن ذاتی از درجه‌ی قابل قبول و بالایی از اعتبار و پایایی برخوردار است. لذا، استفاده از پرسشنامه‌ی پژوهش حاضر می‌تواند در برنامه‌ریزی جهت حمایت و بهبود درمان و مراقبت از بیماران و هدایت پژوهش‌های بعدی مرتبط با شأن بیماران مختلف سودمند باشد. Respect for the inherent dignity of human beings means respecting their basic rights in different environments, and this has an important role in studies and discussions about health care. This study was conducted on the development and psychometric properties of the Inherent Dignity Questionnaire (IDQ) in heart failure patients. The present study is a methodological research for designing a questionnaire. First, 22 patients with class II to IV heart failure were chosen by purposive sampling from patients of Hazrate Rasoule Akram, Imam Hossein and Shariati hospitals of Tehran, and semi-structured interviews were conducted on ethical issues until data saturation was achieved. A qualitative content analysis was carried out to analyze the interviews. Then, based on the findings obtained from the interviews, literature, and the designed questionnaires about inherent dignity, 39 items associated with inherent dignity in heart failure patients were developed. The face validity of the questionnaire was determined. To measure the content validity of the questionnaire, opinions of 12 experts were used considering Content Validity Index (CVI), Content Validity Ratio (CVR) and Lawshe table. To assess construct validity of the IDQ, exploratory factor analysis and to determine the reliability of the questionnaire, internal consistency with Chronbach’s alpha coefficient and split-half method were used on 130 patients with heart failure. The data were analyzed using SPSS version 19.Through face validity and content validity analysis, 4 out of the 39 primary items were removed, leaving 35 items. Through exploratory factor analysis, 11 items with factor loading less than 0.5 were removed and the IDQ was created with 24 items and three factors (9 items on the first factor, 8 items on the second factor and 7 items on third factor). These factors were: "inherent dignity in family", "inherent dignity in the community" and "inherent dignity in health care environments". Reliability of the Social Dignity Questionnaire (SDQ) was calculated to be 0.94 by using Cronbach's alpha coefficient, and 0.96 by using split-half method.Results of this study showed that the IDQ is adequately valid and reliable. Therefore, using this questionnaire can be beneficial to planning support for patients and improving their treatment and care and doing further research related to dignity in different patients. شأن ذاتی، نارسایی قلبی، روان‌سنجی، حقوق انسانی، حقوق بیمار inherent dignity, heart failure, psychometric, human rights, patient rights 33 44 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-295&slc_lang=fa&sid=1 Hossein Bagheri حسین باقری No Center for Health-Related Social and Behavioral Sciences research, Shahroud University of Medical Sciences, Shahroud, Iran گروه پرستاری، عضو هیأت علمی، دانشگاه علوم پزشکی شاهرود، مرکز تحقیقات علوم رفتاری و اجتماعی در سلامت Faride Yaghmaei فریده یغمایی farideh_y2002@yahoo.com Yes Department of Health, Faculty of Nursing and Midwifery, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه بهداشت، دانشکده‌ی پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران Tahere Ashktorab طاهره اشکتراب No Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه پرستاری، عضو هیأت علمی دانشکده پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهرا Farid Zayeri فرید زایری No Department of Epidemiology, Proteomix Research Center, Faculty of Allied Medicine, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran گروه آمار حیاتی، مرکز تحقیقات پروتئومیکس، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران