fa سبک زندگی عالمان بزرگ اسلامی، رهیافتی بر سلامت معنوی در آئینه‌ی نگاه و عمل علامه حسن‌زاده‌آملی اخلاق بالینی Medical Ethics مروری Review از طرح موضوع سلامت معنوی (spiritual health) در مجامع علمی حدود پنج دهه می‌گذرد و با وجود مطالعات زیادی که تاکنون در این زمینه انجام شدهاست، هم‌چنان اتفاق‌نظری روی تعریف و مؤلفههای آن وجود ندارد. این در حالی است که یکی از ویژگیهای بارز معارف اسلامی - با قدمتی چند صد ساله- پرداختن به سلامت معنوی می‌باشد. گرچه توجه به ابعاد مختلفی که امروزه در سلامت معنوی بیان می‌شود، می‌تواند ارزشمند بوده و اندکی فراتر از نگاه محدود مادی باشد، لکن پرداختن به سلامت معنوی از نگاه معارف اصیل اسلامی و سیره‌ی عالمان بزرگ، افقی جدید را در این حیطه باز خواهد نمود. در این راستا، این مقاله به‌صورت یک مطالعه‌ی کتابخانه‌ای و با مرور برخی از کتب علامه حسنزاده آملی، تلاشی است برای ارائهی تعریفی ساده و کاربردی از سلامت معنوی و مؤلفههای آن از منظر ایشان. رهآورد این مطالعه، سلامت معنوی را همان سلامت نفس (مصطلح در متون فلسفه وعرفان اسلامی) میداند که عمدتاً رابطهی متقابلی با سلامت مراتبی از روح (روح بخاری) و نیز جسم سالم دارد. هم‌چنین، سبک زندگی را به‌عنوان عامل اصلی در سلامت این مراتب روح و در نتیجه سلامت معنوی مورد توجه قرار میدهد. بیان مصادیقی از سیره‌ی علمی و عملی علامه حسنزاده آملی، مؤلفههای تأثیرگذار بر سلامت معنوی را ملموستر نمودهاست It has been over five decades since the concept of “spiritual health” was first introduced in academic texts, and although many studies have been conducted on the subject, there exists no consensus on its definition and components yet. Nonetheless, this concept has been an inextricable part of Islamic Theology, which is more than several hundred years old. Therefore, it can be asserted that observation and analysis of the lifestyles of Muslim scholars may shed some light on this seemingly complex concept. This analytic-descriptive article was designed to provide a straightforward definition for spiritual health and explore its different components from the viewpoint of Ayatollah Hassanzadeh Amoli, a renowned Shiite scholar. In this article, spiritual health refers to the health of the soul and is related to both material soul and the body itself. The Ayatollah puts special emphasis on the importance of living a healthy lifestyle and on the health of the material soul in order to promote spiritual health. In this article, we endeavor to conduct a thorough analysis of the lifestyle and views of Ayatollah Hassanzadeh Amoli. سلامت معنوی, علامه حسن‌زاده آملی, روح, سبک زندگی spiritual health, Ayatollah Hassanzadeh Amoli, soul, life style 1 13 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-315&slc_lang=fa&sid=1 Bagher Larijani باقر لاریجانی No Medical Ethics and History of Medicine Research Center, Endocrinology and Metabolism Research Center, Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute,Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران،‌ ایران Farzaneh Zahedi فرزانه زاهدی No Endocrinology and Metabolism Research Center, Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute,Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، پژوهشکده علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران Zeinab Poorzahbi زینب پور ذهبی No Researcher پژوهشگر Samaneh Tirgar سمانه تیرگر s-tirgar@farabi.tums.ac.ir Yes Endocrinology and Metabolism Clinical Sciences Institute,Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; ، مرکز تحقیقات غدد و متابولیسم، پژوهشکده علوم بالینی غدد و متابولیسم، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Fatemeh Mirzaei فاطمه میرزایی No Qur'anic and Islamic Sciences Scholar محقق علوم قرآنی و اسلامی