fa مسؤولیت پزشک در قانون مجازات اسلامی 1392 اخلاق بالینی Medical Ethics مروری Review مقررات تازه تقنین شده‌ی قانون مجازات، با سلب ضمان مطلق از پزشک ماهر و تعدیل کردن آن ضمان بر مبنای تقصیر، قواعد مطلوبی را به ارمغان آوردهاست. در این قانون با رویکردی جدید ضمن دادن آزادی عمل بیش‌تر به پزشک به حمایت از وی برخاسته است که این امر هم با موازین اخلاقی انطباق دارد و هم اصول و قواعد فقهی بر آن صحه میگذارند. در این جستار برآنیم تا ضمن بیان سیر قوانین موضوعه در ایران که در باب مسؤولیت پزشکی مطرح شده به تحلیل مواد قانونی موجود در این باب در قانون مجازات اسلامی 1392 بپردازیم. ابهامهایی در بطن برخی مواد این قانون وجود دارد از جمله تعارضی که بین ماده‌ی 492 و تبصره‌ی یک ماده‌ی 496 به چشم می‌خورد که باید آن را تعدیل کرد و وجه تعدیل نیز آن است که در حالت اجتماع سبب و مباشر (پزشک و پرستار) که پزشک دستور صادر کرده و پرستار عمل می‌کند شایسته نیست پزشک را نادیده انگاشت. Recent provisions to the Islamic Penal Code have provided favorable regulations that absolve the skilled physician from absolute liability and adjust liability according to fault. The revised code adopts a new approach by allowing physicians more freedom while providing added protection, which is consistent with ethical standards and Jurisprudential principles. The present paper aimed to investigate the development process of statutory laws in Iran regarding medical liability and at the same time analyze articles of the Islamic Penal Code of 2013 on the subject. Some articles have been found to contain ambiguities that need to be modified. As an instance there seems to be a conflict between Article 492 and Clause 1 of Article 496 that should be resolved as it pertains to a case of the cause and the perpetrator (physician and nurse). In these situations the doctor orders and the nurse acts, and it is therefore necessary and proper that physicians not be absolved from liability. مسؤولیت پزشک, قانون جدید مجازات, تقصیر نوعی, تسبیب physician responsibility, Islamic Penal Code, fault, causation 1 12 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-323&slc_lang=fa&sid=1 Nazafarin Ghasemzadeh نازآفرین قاسم زاده nghasemzadeh@razi.tums.ac.ir Yes Medical Ethics and History of Medicine Research Center, and Medical Ethics Department, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran, and Faculty of Medicine, Urmia University of Medical Sciences, Urmia, Iran; مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی و گروه اخلاق پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران - دانشکدهی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ارومیه Fatemeh Faramarzi Razini فاطمه فرامرزی رزینی No Urmia University, Urmia, Iran دانشگاه ارومیه Salman Alipour Ghoshchi سلمان علی پور قوشچی No Faculty of Law, University of Tehran, Tehran, Iran دانشکده حقوق، دانشگاه تهران Seyed Mehdi Salehi سید مهدی صالحی No Department of Jurisprudence and Islamic Law, Urmia University, Urmia, Iran دانشگاه ارومیه