fa بیهودگی اقدامات پزشکی از منظر چهار اصل اخلاق زیستی اخلاق بالینی Medical Ethics مروری Review به‌طور کلی، منظور از بیهودگی در پزشکی وضعیتی است که برای بیمار اقدامی (تشخیصی، درمانی، بازتوانی) انجام می‌شود که برای او نتیجه‌ای در پی ندارد. پزشک با توجه به تعهدات حرفه‌ای نباید دست به چنین اقدامی بزند، اگرچه در تعریف بیهودگی ابهامات زیادی وجود دارد و در مطالعات بسیاری به آن اشاره شده است. در مقاله‌ی حاضر، با مرور مقالات و کتب مربوطه، تلاش شده است تا این‌بار اقدام بیهوده از منظر چهار اصل اخلاق زیستی دیده شود.تصمیم‌گیری درباره‌ی بیهوده بودن یک اقدام، صرف‌نظر از این‌که خواست بیمار یا خانواده‌ی او باشد یا از طرف ارائه‌دهندگان خدمت پیشنهاد شود، از موارد بسیار حساسی است که می‌تواند منجر به اتخاذ تصمیمات غیراخلاقی وغیر اصولی در حیطه‌ی طبابت شود.در رابطه با اتونومی، تفاوت دیدگاه‌ها در باب هدف درمان، اختلاف در ارزش‌های پزشک و بیمار و اختلاف نظر افراد درگیر بررسی شده است. هم‌چنین، ضمن تبیین مفهوم مراقبت‌های تسکینی، به تفاوت آن با اقدامات درمانی بیهوده و تعیین مرز مشخص آن اشاره می‌شود. هم‌چنین، به بررسی مواردی پرداخته می‌شود که اقدام بیهوده با اهداف متفاوتی از سوی پزشک و سایر ارائه‌دهندگان خدمات سلامت انجام می‌پذیرد. این موارد به‌دلیل عواملی که ممکن است قضاوت پزشک را تحت تأثیر قرار دهد و حتی به‌دلیل انگیزه‌های غیراخلاقی مانند مسائل مالی رخ می‌دهد. در نهایت این‌که تصمیم‌سازی اخلاقی در این زمینه نیازمند روشن شدن ابعاد موضوع توسط کارشناسان و اولویت‌بخشی درست و کارشناسانه، با ملاحظه‌ی تمام شرایط، از جمله مسأله‌ی مهم تخصیص منابع محدود سلامت و عدالت در نظام سلامت و قرار دادن اطلاعات لازم در اختیار کادر درمانی است. Medical futility refers to diagnostic, treatment, and rehabilitation interventions that are unlikely to produce any positive outcome for patients. Doctors should beware of such actions due to their professional commitments. There are ambiguities in the definition of futility that have been the subject of many studies. In this paper, relevant literature was reviewed to find a definition for futility from the perspective of the four bioethical principles.Determining the futility of an action, whether it is the request of the patient, their family or service providers, is a highly sensitive matter that can lead to unethical decisions in the medical profession.Autonomy is a concept that is related to the diverse views on treatment objectives. In this paper we investigated the issues of physician and patient autonomy, and the differences between the values of the people involved. We have also discussed the concept of palliative care with an attempt to clarify the difference between this type of care and futile care, and to determine the boundaries. Another focus of our study was situations where physicians and other health care providers deliver futile treatment for various purposes. Such cases involve factors that may influence the judgment of physicians, and some of them are unethical due to incentives such as financial gain.Finally, ethical decision-making in this area is only possible through clarification of the different aspects of the issue and prioritization by experts and professionals. In order to do so, all circumstances need to be taken into account, including allocation of scarce resources within the health care system and fairness. Moreover, medical staff should have access to the necessary information so that they can make ethical decisions in different situations. بیهودگی, اقدام بیهوده, مراقبت‌های تسکینی, تخصیص منابع, اصول اخلاقی زیستی futility, futile care, palliative care, resource allocation, bioethical principles 1 14 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-339&slc_lang=fa&sid=1 Saeedeh Saeedi Tehrani1 سعیده سعیدی تهرانی Yes Department of Medical Ethics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی و گروه اخلاق پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Mansoureh Madani منصوره مدنی mansuremadani@yahoo.com No Department of Medical Ethics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran. مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی و گروه اخلاق پزشکی، دانشکده‌ی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران