fa مروری بر یوژنیک و سیر تحولی آن اخلاق بالینی Medical Ethics مروری Review <p>یوژنیک یا علم اصلاح نژاد انسان، جنبشی مبتنی بر مفاهیم زیست‌شناسی است که از کاربرد اقداماتی در جهت بهبود ساختار ژنتیک جمعیت‌های انسانی حمایت می‌کند و در برهه‌ای از زمان در شؤون متعددی از اجتماع از جمله حقوق و مجازات مورد استناد قرار می‌گرفته است. در واقع، تحت سیاست‌های یوژنیکی که مبانی آن از سوی زیست‌شناسان، متخصصان بهداشت عمومی و پزشکان مورد تأیید قرار گرفته بود، حکم به حذف افرادی خاص از مجموعه‌ی ژنی جوامع انسانی داده می‌شد و از این قِبَل شمار زیادی از انسان‌ها تحت عقیم‌سازی واقع می‌شدند. این مبانی، البته از سوی دیگر، مورد تأیید اقتصاددانان و حقوق‌دانانی بود که دستی در طراحی و اجرای سیاست‌های دولتی در کشورهای مختلف داشتند. چاپ دو مجله‌ی مستقل در حوزه‌ی یوژنیک و ارائه‌ی تحقیقات مختلفی که تأثیر ژنتیک بر رفتار و درستی سیاست‌های یوژنیکی را تأیید می‌کرده‌اند، خود نشان‌دهنده‌ی اوج مقبولیت علمی این جنبش زیستی‌- اجتماعی است. البته اقبال به این علم و سیاست‌های مرتبط با آن، پس از اقدامات لجام‌گسیخته‌ی آلمان نازی در عقیم‌سازی ده‌ها هزار نفر از معلولان ذهنی/حرکتی تحت تأثیر قرار گرفت و آرام آرام زمزمه‌ی انتقادهای اخلاقی و علمی در زیر سؤال بردن مبانی یوژنیک به گوش رسید تا این‌که در دهه‌ی 1970 میلادی دیگر کم‌تر کسی از یوژنیک سخنی بر زبان می‌راند. در مقاله‌ی حاضر، مفهوم یوژنیک، سیاست‌های مبتنی بر آن و دوره‌های اوج و افول و احیای مجدد آن، مورد بحث قرار می‌گیرد تا با نگاهی آگاهانه‌تر به این مقوله، اتخاذ سیاست‌های کارآمدتر بهداشتی- اخلاقی در حوزه‌ی سلامت جامعه با حساسیت بیش‌تری انجام شود</p> <p>Eugenics or the science of breeding humans is a movement based on biological concepts that advocate policies for improvement of the human population genetics. It has also served as a determinant factor and reference in many social disciplines including law and punishment during certain periods in history. In fact, based on eugenic policies, which were affirmed by biologists, health experts and physicians, many people were sentenced to elimination from the society’s gene pool and thereby underwent sexual sterilization. Such practices were approved by economists and jurists involved in the executive affairs of many countries as well. Publication of two separate journals about eugenics and the corresponding empirical data confirming the influence of genetics on behaviors along with the solidity of eugenics-related policies demonstrate the scientific significance of this movement in its heyday. This public legitimacy started to decline, however, after sterilization of tens of thousands of mentally or physically handicapped people by Nazi Germany and the ascending criticism on moral and scientific bases of eugenics, which almost led to the exclusion of the subject in public. In this essay, eugenic concepts, relevant policies and its legitimacy throughout history are discussed to provide a better outlook for adopting more effective strategies in public health policymaking</p> یوژنیک, اختلالات ژنتیکی, معلولیت‌های جسمی, نقایص روانی, عقیم‌سازی eugenics, genetic disorders, physical disabilities, mental disorders, sterilization 30 42 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-352&slc_lang=fa&sid=1 Leila Khastkhodaei لیلا خواست خدایی Leila.Khastkhodaei@recht.uni-giessen.de Yes Department of Criminology and Criminal Law, Rafsanjan Branch, Isalmic Azad University, Rafsanjan, Iran; and International Criminal Law, Justus Liebig University of Giessen, D-35394 Giessen, Germany; دانشگاه آزاد اسلامی واحد رفسنجان، دانشجوی دکتری حقوق جزای بین‌الملل، دانشگاه گیسن، آلمان Hossein Gholami حسین غلامی No Department of Criminology and Criminal Law, Allameh Tabatabai University, Tehran, Iran بخش حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده علامه طباطبایی، تهران Mohammad Rahnamaeian محمد رهنماییان No Institute for Insect Biotechnology, Justus Liebig University of Giessen, Giessen, Germany بخش بیوتکنولوژی حشرات، دانشگاه گیسن، آلمان