Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine

fa ارایه، ارزیابی و مقایسه‌ی مدل‌های رایج تصمیم‌سازی اخلاقی در پزشکی Evaluation and comparison of conventional ethical decision-making models in medicine اخلاق بالینی Medical Ethics مروری Review دوراهیهای اخلاقی یکی از مهمترین مسائل اخلاقی پزشکان است که در طی فعالیت حرفهای آنان، به کرّات رخ میدهد و در صورتی که پزشک، توانایی و مهارت کافی برای مواجهه با آن را کسب نکرده باشد، ممکن است به سمت رفتارهای غیراخلاقی سوق داده شود. متخصصان اخلاق زیستی، همواره دغدغه‌ی حل دوراهی اخلاقی، در عرصه‌ی فعالیت‌های حرفه‌ای پزشکان و تسهیل در امر تصمیم‌گیری‌های اخلاقی را داشتهاند. از اینرو، آنان در اغلب موارد تلاش کرده‌اند تا با تلفیق مناسبی از مکاتب اخلاقی گوناگون، به یک راهحل کاربردی و مفید دست یابند. ارائه‌ی مدلهای تصمیمگیری، بخشی از این تلاش برای کاربردی کردن اخلاق در پزشکی است. حل دوراهی اخلاقی پزشکان، بدون کسب مهارت، امکان‌پذیر نیست و تسلط در بهکارگیری یک مدل تصمیم‌گیری، میتواند جزئی از این مهارت‌آموزی باشد. این مدلها با نشان دادن چارچوب‌های مختلف درصدد کمک به تصمیم‌سازی اخلاقی در عرصه‌ی سلامت هستند. این مقاله درصدد معرفی، ارزیابی و مقایسه‌ی مدل‌های رایج تصمیم‌سازی اخلاقی پزشکی است تا با معرفی این رویکرد، به یافتن راهحل‌های مناسب در زمان مواجهه با چالش‌ها و دوراهی‌های اخلاقی کمک کند. از اینرو، مقاله با برشمردن مزایای استفاده از مدل و معرفی اجمالی مدلهای پرطرفدار، پیشنهاد می‌کند که در تصمیم‌گیری‌ها، حل مسائل اخلاقی و تحلیل موارد اخلاقی، رویکرد استفاده از مدل مدنظر قرار گیرد. اگرچه هر مدل معایب و مزایایی دارد، ولی کسب مهارت در کاربرد هریک از این مدل‌ها، تصمیم‌گیری را تسهیل خواهد کرد Moral dilemmas are among the most important challenges in medical ethics. Dilemmas can occur frequently during a physician’s career and if physicians lack the ability and skills to solve them, they may be pushed to unethical behavior. Bioethics experts have always been concerned with solving ethical dilemmas in the medical profession and facilitating physicians’ decision-making process. Therefore, they often try to find useful and practical solutions by combining the views of different schools of ethics. Designing decision-making models is part of their effort to apply ethics in medicine. It is impossible to solve dilemmas without acquiring the necessary skills, and the ability to apply a decision-making model can be part of the training process. These models aim to facilitate ethical decision-making in the field of health care by providing various frameworks. This article aims to introduce and evaluate the popular models of ethical decision-making in medicine in the hope of helping physicians choose appropriate solutions when faced with moral challenges. By presenting the advantages of applying the model approach and offering a brief introduction to popular models, the article recommends applying the approach in analyzing and resolving ethical dilemmas. Although the models each have their advantages and disadvantages, becoming proficient in their application will facilitate ethical decision-making for physicians. تصمیم‌‌سازی اخلاقی, چالش اخلاقی, دوراهی اخلاقی, مدل‌های تصمیم‌سازی اخلاقی ethical decision-making, ethical challenges, ethical dilemmas, ethical decision- making models 11 25 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-403&slc_lang=fa&sid=1 Mansoure Madani منصوره مدنی No Medical Ethics and History of Medicine Research Center, and Department of Medical Ethics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی و گروه اخلاق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران Saeedeh Saeedi Tehrani سعیده سعیدی تهرانی s.saeeditehrani@yahoo.com Yes Medical Ethics and History of Medicine Research Center, and Department of Medical Ethics, Faculty of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی و گروه اخلاق پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران