fa مروری بر تعاریف طب اسلامی با نگاهی به رابطه‌ی علم و دین تاریخ پزشکی History of Medicine مروری Review <div style="text-align: justify;">امروزه، مشکلات فراروی طب رایج در ایران موجب اقبال عمومی به طب سنتی ایرانی شده که اصطلاح طب اسلامی نیز به موازات آن مطرح شده است. گرچه موافقان، طب اسلامی را دارای مبانی و اصول، ایدئولوژی، علوم پایه و منابع محکمی می‌دانند، تصویر علمی و روشنی از آن ارائه نشده است و دست‌کم در آثار پژوهشی در دسترس، هم‌چنان مبهم است. مطالعه‌ی حاضر به‌شکل مروری-توصیفی و کتابخانه‌ای انجام شده است. پایگاه‌های آی اس آی، پاب مد، آی اس دی، گوگل اسکولار، مگیران و اس آی دی&nbsp; به‌منظور شناخت این مبانی، جست‌وجو شد. دو نفر جست‌وجوی مستقل انجام دادند و حاصل را در جلسه‌ای مشترک تجزیه و تحلیل کردند. ارزیابی کیفی توسط متخصص پزشکی اجتماعی انجام شد. وابستگی نویسندگان به مراکز علمی مصوب از شاخص‌های گزینش منابع جهت ورود به مطالعه بود. مبانی طب اسلامی با نگاهی به رابطه‌ی علم و دین مرور شد.&nbsp; شش دیدگاه شامل تایید، رد، اولویت بخشی یا ترکیبی قابل بیان بود. برای این منظور، مضامین طبی در حوزه‌ی آیات و روایات و طب رایج با نگاه به طبقه‌بندی‌های رابطه‌ی علم و دین تعریف شد. برای بیان مفاهیم علم دینی و طب اسلامی به‌ترتیب از نظرات علامه جوادی آملی و مهدی اصفهانی استفاده شده است که در حال حاضر از جایگاه و بنیاد استدلالی متین‌تری برخوردارند؛ ایشان ضمن اعتقاد به لزوم اتصال وحیانی، از رئالیسم انتقادی نیز بهره گرفته‌اند و شرط تحقق علم اسلامی را هویت درونی اسلامی آن علم می‌دانند و معتقد به روایی دیگر لوازمات و پیامدهای آن هستند</div> <div style="text-align: justify;">Currently, in Iran, some difficulties in the application of conventional medicine, has caused more public interest in using Persian traditional medicine for their health problems.<br> In terms of terminology, Persian traditional medicine, Islamic medicine and traditional medicine have been used interchangeably.<br> Although, proponents of traditional medicine claim a strong basis for its application, at least in scholarly available literature it has not been proved, specially based on evidence-based sciences.<br> In search for Islamic medicine&rsquo;s definition and its foundations a non-systemic literature review with saturation based in authors&rsquo; opinion, with attention to relationship between science and religion was conducted.<br> Medical issues in Qur&rsquo;an and <em>hadith</em> as well as conventional medicine were searched and based on the relationship between science and religion; there are six perspectives about Islamic medicine. It includes approval, denial, prioritization, or a combination of these opinions.<br> The article, describing the so-called Islamic medicine from the perspective of Allameh Javadi Amoli and definition suggested by Mehdi Esfahani about Islamic medicine.<br> &nbsp;</div> علم, دین, علم دینی, طب, اسلام, طب اسلامی, پزشکی اسلامی, طب سنتی اسلامی Persian traditional medicine, Islamic medicine, science and religion, traditional medicine 61 69 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-427&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mojtaba Mousavi Bazzaz سید مجتبی موسوی بزاز MousaviM@mums.ac.ir No Department of Community Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشکده پزشکی، گروه پزشکی اجتماعی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران. Jafar Shokri جعفر شکری shokris1@mums.ac.ir Yes Ahwaz Judiciary Office, Ahwaz, Iran. دادگستری اهواز، اهواز، ایران Sadegh Shokri صادق شکری shokris1@mums.ac.ir No School of Persian and Complementary Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran. دانشکده طب سنتی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران