fa حق انتخاب میان درمان‌های نگه‌دارنده‌ی حیات و مراقبت‌های تسکینی از نگاه فقه شیعه اخلاق در پژوهش Ethics in Research مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="color:black;"><span style="font-family:lotus;">بیماران مبتلا به یک بیماری پیشرفته، پیش‌رونده و لاعلاج یا صعب‌العلاج، به‌تدریج در وضعیتی قرار می‌گیرند که اقدامات درمانی، نتیجه‌ای در بهبود وضعیت و تجدید سلامتی آن‌ها ندارد و به‌تدریج، در آستانه‌ی مرگ قرار می‌گیرند. در این دوران، مراقبت‌هایی به بیمار ارائه می‌شود که به مراقبت‌های پایان حیات معروف‌اند. این مراقبت‌ها شامل درمان‌های طولانی‌کننده و نگه‌دارنده‌ی حیات بیمار و مراقبت‌های تسکینی می‌شوند. درمان‌های نگه‌دارنده‌ی حیات، زندگی بیمار را معمولاً، قدری طولانی‌تر می‌کنند؛ اما رنجی بسیار بر او تحمیل می‌شود؛ درحالی‌که، در مراقبت‌های تسکینی، بیمار احتمالاً مدتی کوتاه‌تر زنده می‌ماند؛ اما کمتر رنج می‌کشد. اکنون این سؤال مطرح است که آیا بیمار می‌تواند بین این دو شیوه، یکی را برگزیند؟ بیشتر فقها با توجه به قاعده‌ی &laquo;لزوم حفظ نفس&raquo;، معتقدند بیمار نمی‌تواند شیوه‌ی نخست یعنی درمان‌های نگه‌دارنده‌ی حیات را رد کند. این مقاله ابتدا به بررسی ادله‌ی قاعده‌ی لزوم حفظ نفس پرداخته و با تبیین دیدگاه فقها درباره‌ی انتخاب میان این مراقبت‌ها، اثبات می‌کند علی‌رغم پذیرفتن قاعده‌ی لزوم حفظ نفس، این قاعده محکوم به ادله‌ی &laquo;لاضرر و لاحرج&raquo; بوده و همچنین، به‌واسطه‌ی قاعده‌ی &laquo;سلطنت&raquo; تخصیص‌پذیر است؛ هرچند می‌توان قائل شد که با توجه به ادله‌ی قاعده‌ی لزوم حفظ نفس، بیمارانی که در این مرحله قرار می‌گیرند، تخصصاً از موضوع قاعده خارج‌اند.</span></span></div> <div style="text-align: justify;">Patients with advanced, progressive, non-curable, or hardly cured illnesses, found themselves in a situation where therapeutic measures have no effect in improving their condition and health status and they are gradually pushed toward death. Care provided to the patient, during this period, is known as end-of-life care which include life-sustaining treatments and palliative care. Life- sustaining treatments are such that give patient the chance for living longer but inflict lots of suffering upon the patient. While in palliative care, the patient probably survives for a shorter period, but suffers less. The question is whether the patient can choose between the two methods? Considering the Jurisprudential rule of &ldquo;the necessity to safeguard human life&rdquo;, most of the Muslim Jurists believe that the patient cannot rule out the first method (i.e. life- sustaining treatment). This study first examines the evidence of the rule, and explained the viewpoints of the Muslim Jurists about choosing between these caring methods, and proves that, despite accepting the rule, it is limited by the rules of &ldquo;no hardship&ldquo; (la haraj) and &ldquo;prohibition of detriment&rdquo;(la zarar) and moreover the rule of &ldquo;the domination&rdquo;(saltanat). However, it can be said that, regarding the evidence of rule &ldquo;the necessity to safeguard human life&rdquo;, patients who are at this stage are excluded from the subject matter of this rule.</div> بیمار ترمینال, درمان‌های نگه‌دارنده‌ی حیات, لزوم حفظ نفس, مراقبت تسکینی, مراقبت‌های پایان حیات The end of life Care, Life- Sustaining Treatments, Palliative Care, the necessity to safeguard human life 198 210 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-847-2&slc_lang=fa&sid=1 Saeid Rahaie سعید رهایی No Department of Law, Faculty of Law, Mofid University, Qom, Iran گروه حقوق، دانشکده حقوق، دانشگاه مفید، قم، ایران Fatemeh Heidari فاطمه حیدری fatemeh.h240@yahoo.com Yes Department of jurisprudent and foundations of Islamic law, Mofid University, Qom, Iran گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه مفید، قم، ایران