fa اهمیت اخلاقی ظرفیت روانی در شرایط استطاعت سفر حج تمتع اخلاق بالینی Medical Ethics پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong><span style="font-size: 14px;"><span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;">برخورداری از استطاعت مالی، توانایی بدنی و ظرفیت روانی، مهم‌ترین شرایط وجوب حج تمتع هستند؛ اما اکثر مکلفان، به ظرفیت روانی توجهی نداشته، هر سال، تعدادی افراد فاقد ظرفیت روانی با رفتن به حج، آسیب دیده و تحت درمان قرار می‌گیرند یا به کشور بازگردانده می‌شوند. در نتیجه، شماری از واجدین شرایط از فریضه‌ی حج محروم می&shy;شوند. درباره‌ی ظرفیت روانی مکلفان، پژوهشی انجام نگرفته و هدف این مطالعه، نشان‌دادن اهمیت اخلاقی ظرفیت روانی برای انجام حج است. در بخش کمّی این مطالعه </span></span><span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;">کاربردی‌-تحلیلی</span></span><span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;">، نخست اطلاعات پرونده‌های موجود در سیستم ثبت اطلاعات مرکز پزشکی حج و زیارت از سال ۱۳۹۱تا ۱۳۹۳ شمسی استخراج شده و پس از ارزیابی با رعایت معیارهای </span></span><span dir="LTR"><span style="color: black;">DSM-IV-TR</span></span><span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;"> توسط دستیار روان‌پزشکی زیر نظر متخصص و پزشکان کاروان‌،اطلاعات بدست‌آمده تحلیل شدند. در بخش کیفی، از مدیران ستادی سازمان حج و زیارت و اعضای کارگروه سلامت، اطلاعات سازمان‌یافته‌ی جامعی گردآوری شد. در این مطالعه معلوم شد 16.7% (17 نفر) از حجاجی که طی سال&shy;های 91 تا 93 به&shy;علت&nbsp; اختلالات روانی به </span></span><span style="font-family: b lotus;">بیمارستان&shy;های مکه و مدینه مراجعه کرده&shy;اند (جمعاً 102 نفر)، به اختلالات طیف اسکیزوفرنیا و سایکوتیک مبتلا و فاقد ظرفیت روانی و شرط استطاعت بوده‌اند<span style="color: black;">. نتایج مطالعه علاوه بر یاری سیاست‌گذاران سلامت برای نظارت بر اعزام حجاج،</span></span> <span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;">می</span></span><span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;">‌</span></span><span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;">تواند شاخصی شرعی و راهنمایی اخلاقی برای شناسایی مصادیق افرادی که فریضه‌ی حج از آنان ساقط است تلقی شود و به</span></span> <span style="color: black;"><span style="font-family: b lotus;">جلوگیری از اتلاف هزینه، تضییع وقت حجاج و کارکنان و مخدوش‌شدن اعتبار ملی بینجامد؛ همچنین، نتایج این پژوهش می‌تواند به جایگزین‌کردن افراد واجد شرایط به جای افراد فاقد شرایط، کمک کند.</span></span></span></strong></div> <div style="text-align: justify;">The most important conditions necessitating Hajj are financial affordability, physical, and psychological capacity. Most persons who become bound to make the Hajj ignore the psychological capacity. Each year many persons lacking psychological capacity, go on Hajj and cause other mentally qualified people deprived of travel. A number of these pilgrims undergo medical treatment or are hospitalized during their travel and some of them are returned back to the country. No study has been carried out so far on these special conditions, psychological capacity, of Hajj. In quantitative part of this study, information of all records existing in the medical center of Hajj during 2012-2015 was extracted. The information was analyzed by assistant psychiatrist, professor, and physicians based on DSM-IV-TR standards. In qualitative part, systematic information was extracted from authorities of Hajj organization. From studied records related to psychiatric disorders, cases of schizophrenia and psychotic disorders were identified as lacking mental and psychological capacity. The results of this study showed that about 16% of the people with mental disorders such as schizophrenia and psychotic disorders, and that their dispatch to Hajj&#39;s journey was in contradiction with the principles of jurisprudence and ethics. This study can be regarded as a religious and ethical guide for identifying the examples of people who have been deprived, to help policy makers of the Hajj system to apply more strict monitoring of the dispatch of pilgrims, eliminating the time spent by other pilgrims and defusing national pride, and helping to replace eligible people instead of those who are not qualified for Hajj.</div> اختلال روان‌پزشکی, اخلاق, حج تمتع, ظرفیت روانی Psychiatric disorder, Ethics, Hajj, Psychological capacity 118 125 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-58-2&slc_lang=fa&sid=1 Marjan Shamspour مرجان شمس‌پور Yes MD, Psychiatrist, Department of Psychiatry, Shahid Beheshti Hospital, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran عضو هیأت علمی، گروه روانپزشکی، بیمارستان شهیدبهشتی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران. Seyed Mahmoud Tabatabaei سیدمحمود طباطبائی No MD, Professor of Psychiatry, Department of Psychiatry, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی و بیمارستان روزبه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Seyed Hamid Reza Naghavi سیدحمیدرضا نقوی No MD, Psychiatrist, Department of Psychiatry, School of Medicine, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran عضو هیأت علمی، گروه روانپزشکی بیمارستان روزبه، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران