fa بررسی تاریخی روند مبارزه با آبله در ایران، در سال‌های ۱۳۲۷تا۱۳۴۶ش/ ۱۹۴۸تا۱۹۶۷م (برنامه‌های عمرانی اول تا سوم) تاریخ پزشکی History of Medicine مروری Review <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">آبله بیماری خطرناکی بود که تا دوره‌ی پهلوی دوم، از عوامل مهم مرگ‌ومیر و معلولیت در ایران به شمار می‌رفت؛ ازاین‌رو، مبارزه با این بیماری ضرورت داشت. در آغاز برنامه‌ی عمرانی دوم (۱۳۳۴ش/ ۱۹۵۵م) و با تأسیس سرویس مبارزه با آبله، تلاش برای حذف آن سازمان‌یافته‌تر شد. این سازمان توانست بسیاری از مشکلات گوناگون جغرافیایی و انسانی را از پیش پا بردارد و هرساله، شماری فراوان از مردم را آبله‌کوبی</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">و تا پایان دوره‌ی مدنظر، آبله را تا حدی زیاد مهار کند. در این مقاله، مبارزه با آبله را در سال‌های ۱۳۲۷تا۱۳۴۶ش/ ۱۹۴۸تا۱۹۶۷م بررسی کرده و به موانع، راهکارها و نتایج آن پرداخته‌ایم. با این‌ هدف،</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> تلاش کرده‌ایم از طریق تحلیل</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">‌و توصیف داده‌ها، به پرسش‌های پژوهش پاسخ دهیم. منابع عمده‌ی مقاله، گزارش‌های دولتی، به‌ویژه گزارش‌های سازمان برنامه و وزارت بهداری و نیز، م</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;">جلات</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:b lotus;"> تاریخ پزشکی است.</span></span></strong></span></div> <div style="text-align: justify;">Smallpox was a dangerous disease that was considered one of the leading causes of mortality and disability in Iran up to Pahlavi II period. Therefore, combatting this disease was necessary. At the beginning of the second development plan (1955) and by founding Combatting Smallpox Service, the efforts for eradicating smallpox became more organized. This organization could overcome a lot of the different geographical and human obstacles and vaccinate a lot of the people every year. So, it could almost controlled smallpox up to the end of this period. In this paper, we investigated combatting smallpox from 1948 to 1967 and addressed its obstacles, approaches and achievements. Accordingly, we answered research questions&nbsp; through content analysis and deductive reasoning. The major sources used were reports released by the state, particularly the reports of Planning Organization and Ministry of Health, as well as old medical magazines.</div> آبله, ایران, پهلوی دوم, سازمان برنامه Smallpox, Iran, Pahlavi II, Planning organization 94 109 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1160-1&slc_lang=fa&sid=1 Shahnaz Xajeh شهناز خواجه No PhD Student, Department of History, Faculty of Literature and Humanity, Isfahan University, Isfahan, Iran دانشجوی دکتری گروه تاریخ دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Fereidoun Allahyari فریدون اله‌یاری Yes Professor, Department of History, Faculty of Literature and Humanity, Isfahan University, Isfahan, Iran استاد گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان،‌ اصفهان، ایران Ali Akbar Kajbaf علی‌اکبر کجباف No Professor, Department of History, Faculty of Literature and Humanity, Isfahan University, Isfahan, Iran استاد گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران