Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine

fa سلامت به‌مثابه حق بشری؛ روایت حقوقی از منطق حکمرانی برای سلامت Health as Human Right; Legal Narrative of “Governance For Health” Logic حقوق پزشکی Madical law پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">«زبان حقوقی» تکیه‌گاه استدلالی محکمی برای دفاع از سلامت فراهم کرده است؛ به‌طوری‌که، قواعد حقوق بشر، به‌عنوان عمده‌ترین ارزش سیاسی جهانی‌شدن، در قلب تئوری و عمل گفتمان سلامت عمومی، جای گرفته است و قدرت لازم‌الاجرابودن آن می‌تواند به تضمین توزیع عادلانه‌ی منابع سلامت در کشورها کمک کند؛ در عینِ‌حال، حق سلامت، حق‌-ادعایی که در اسناد بین‌المللی و ملی شناسایی شده است، خود مستلزم پیش‌شرط‌هایی است که بدون وجود زمینه‌ی مناسب فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی و به‌طور کلی، عوامل شکل‌دهنده‌ی «زمینه‌ی زندگی مردم»، تحقق نمی‌یابد؛ به‌عبارتی، استدلال با زبان حقوقی برای سلامت، می‌تواند با خود، استدلالِ حق بر تعیین‌کننده‌های سلامت را به دنبال داشته باشد؛ از همین رو، این مقاله با اتخاذ رویکردی معرفت‌شناسانه، روایتی حقوقی از منطق حکمرانی برای سلامت ارائه می‌کند که چشم‌اندازی تازه از مباحث «حق سلامت» پیش رو گذاشته است و با استدلال‌هایی قدرتمند، نشان می‌دهد که سیاست‌گذاری سلامت، باید مبتنی بر فهم موضوعاتی باشد که تأثیراتی عمده بر سلامت مردم دارند؛ موضوعاتی که با ‌عنوان عوامل «تهدیدکننده‌ی سلامت»، «محافظت‌کننده‌ی سلامت» و «ارتقادهنده‌ی سلامت» توصیف می‌شوند؛ گرچه، مطالبه‌ی ادعایی حق سلامت، به‌مثابه «حق لازم‌الاجرای فردی»، انتقاداتی را هم در پی داشته و ممکن است موانع و محدودیت‌هایی نظری و عملی پیش روی تحقق کامل این حق بشری وجود داشته باشد.</div> <div style="text-align: justify;">The "Legal language" has provided a strong supportive argument for right to health advocacy. In such a way that, human rights rules has been established as the most important globalized political value at the heart of the theory and practice of public health discourse. Its power of enforceability guaranties fair distribution of health resources in each country. At the same time, the right to health, the “Right-claim” which has been identified by international and national documents  requires preconditions that will not come true without the proper cultural, social, economic, and political infrastructures, in general the factors shaping the "context of people's lives”. In other words, a legal reasoning for right to health can be followed by an argument for the right to health determinants. Therefore, by adopting an epistemological approach, this paper presents a legal narrative of “governance for health”. This paper creates a new perspective on the "right to health" debates. Additionally, it provides powerful arguments that health policy should be based on a perception of factors with major impacts on the people health and what have being described as "health hazard", "health protector", and "health promoter". However, this claim for right to health as an "individual enforceable right" is criticized, and there may be theoretical and practical obstacles to the full realization of this human right.</div> تعیین‌کننده‌های سلامت, حق سلامت, حق‌های حداقلی, حق‌های ناپذیرفتنی, حکمرانی برای سلامت Right to health, Governance for health, Health determinants, Unacceptable claims, Essential rights 1 18 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1251-1&slc_lang=fa&sid=1 Valiallah Vahdaninia ولی‌اله وحدانی‌نیا Yes Senior Researcher of Tehran University Public Policy Studies Center, Tehran, Iran پژوهشگر ارشد، مرکز مطالعات سیاست‌گذاری عمومی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mir Sajad Said Mosavi میرسجاد سیدموسوی No Assistant Professor of Laws, Department of Basic Sciences, School of Allied Medical Sciences, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran استادیار گروه علوم پایه، دانشکده‌ی پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Mohammad Amin Vahdaninia محمدامین وحدانی‌نیا No Assistant Professor of Law, University of Judicial Sciences, Tehran, Iran استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشگاه علوم قضایی، تهران، ایران Abbas Vosoogh Moghaddam عباس وثوق‌مقدم No Assistant Professor of Research In Community Medicine, Health and Food Security Supreme Council Secretariat, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran استادیار پژوهشی پزشکی اجتماعی، دبیرخانه‌ی شورای عالی سلامت و امنیت غذایی، وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران