fa ارتباط فلسفه و پزشکی در آثار امام‌فخر زاری؛ الگویی متمایز از جالینوس و ابن‌سینا تاریخ پزشکی History of Medicine پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><strong><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;">انگاره‌ی متداول و نیازموده در رابطه‌ی فلسفه و پزشکی چنین است: ازآنجاکه پزشکان به‌نامی همچون رازی و ابن‌سینا، فیلسوف هم بوده‌اند، پس ارتباطی وثیق میان فلسفه و پزشکی وجود دارد. این مقاله، بر مبنای مدل‌سازی فلسفی، در پی آن است که نشان دهد رابطه‌ی فلسفه و پزشکی بر چه بنیان‌هایی استوار است. بر این اساس، ابتدا، دو الگوی جالینوس و ابن‌سینا از رابطه‌ی فلسفه و پزشکی به‌اجمال تبیین خواهد شد و سپس، نشان داده می‌شود الگوی فخر رازی از تعامل پزشکی و فلسفه، نسبت به دو الگوی سینوی و جالینوسی، بسیار متمایز و بدیع است و تا به امروز از آن غفلت شده است. الگوی جالینوسی، بیشتر، بر تأثیر فلسفه (غالباً منطق و اخلاق) بر طبابت متمرکز است. منطق، یاری‌رسان پزشک برای رسیدن به تشخیص دقیق و اخلاق، سامان‌دهنده‌ی رابطه‌ی پزشک و بیمار است</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;">.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Lotus;"> در مقابل، ابن‌سینا جایگاه فلسفه را تقویم مبانی معرفت‌شناختی پزشکی می‌داند؛ ازاین‌رو، جایگاه پزشکی در طبقه‌بندی علوم و نظریه‌ی پزشکی اهمیت می‌یابند. او بر این باور است که بحث و مجادله‌ی فلسفی در مفاهیم بنیادین پزشکی، نه ثمره‌ای برای پزشکی دارد و نه فلسفه. الگوی فخر رازی از رابطه‌ی فلسفه و پزشکی را، در آثار پزشکی او (<em>شرح</em> <em>مشکلات قانون</em> و <em>حفظ ‌البدن</em>)، می‌توان فهم بر پایه‌ی گفت‌وگوی مبتنی بر پرسش و پاسخ (سقراطی) دانست. کتاب <em>شرح مشکلات قانون،</em> فلسفه‌ورزی او در مفاهیم پایه‌ی پزشکی است که می‌توان آن را یکی از متون دستِ‌اول فلسفه‌ی پزشکی به‌حساب آورد. به نظر می‌رسد فخر رازی در هر دو اثر تلاش می‌کند با برهان‌های فلسفه، راهی برای فهم عمیق‌تر و کاربست آن در عمل بیابد.</span></span></strong></span><br> <span dir="LTR"></span></div> <div style="text-align: justify;">The long-standing interaction of philosophy and medicine has assumed to be as follows: great physicians have been also philosophers, so there is a relationship between medicine and philosophy. In this paper, based on philosophical modeling, essentials of interaction for medicine and philosophy are presented. First, brief descriptions of two models of medicine-philosophy interaction are presented: Galen and Avicenna. Then, the distinct and innovative model of Fakhr Razi- that has been seriously neglected- will be descried. Galen believes &ldquo;The best doctor is also a philosopher (logic and ethics)&rdquo;. The logic helps physician to provide accurate diagnosis while the physician-patient relationship is regulated by ethics. Avicenna concerns more with the epistemological foundations of medicine, the position of medicine in the classification of knowledge and the importance of theory of medicine. He argues that philosophical debate on fundamental medical concepts is neither useful for medicine nor philosophy. Fakhr Razi&#39;s model can be described as Socratic Method, that is, understanding through dialogue based on questions and answers. His book called &ldquo;Sharh Kulliyyat al-Qanun fi al-Tibb&rdquo; (Commentary on Canon of Medicine) is philosophical reflection on basic concepts of medicine and It could be considered as of one of the first texts in medical philosophy. The main goal of his philosophical reflections seems to provide a deeper understanding of medical knowledge and its application in practice.</div> ابن‌سینا, جالینوس, فخر رازی, فلسفه‌ی پزشکی, قانون در طب, مدل‌سازی فلسفی Avicenna, Galen, Fakhr Razi, Philosophy of medicine, Canon of Medicine, Philosophical modeling 431 443 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1023-1&slc_lang=fa&sid=1 Alireza Monajemi علیرضا منجمی Yes MD-PhD, Philosophy of Science and Ttechnology Department, Institute for Huamnities and Cultural Studies, Tehran, Iran استادیار، گروه فلسفه ی علم و فناوری، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران