fa پزشک در گردش؛ جستاری بر تاریخ ایجاد و گسترش سپاه بهداشت در ایران تاریخ پزشکی History of Medicine پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black">پس از شهریور 1320 و پایان جنگ جهانی دوم، توجه حکومت پهلوی به روستاها معطوف شد و اجرای برنامه‌ی دوم عمرانی، برنامه‌های بهداشت و درمان روستایی را در پی داشت. با </span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">ت</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black">شکیل &laquo;سپاه بهداشت&raquo; در سال 1343، به‌عنوان اصل هفتم انقلاب شاه و ملت، از همه‌ی پزشکان و داروسازان مشمول خدمت نظام وظیفه خواسته شد خدمات پزشکی‌بهداشتی را در مناطق روستایی کشور عهده‌دار شوند. مقاله‌ی حاضر با استفاده از اسناد آرشیوی و منابع کتابخانه‌ای، با روش پژوهش‌های تاریخی، به‌شیوه‌ی توصیفی‌تحلیلی، پاسخ‌گوی این سؤال است: سپاه بهداشت در ایران، نتیجه‌ی عملکردی بومی بود یا ذیل برنامه‌های عمرانی دولت پهلوی دوم، با توصیه‌های آمریکا در حمایت از کشورهای جهان سوم</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black"> اجرا شد</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black">؟ نتایج پژوهش، </span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">حکایت از این دارد </span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black">که صبغه‌ی تاریخی و مصادیق تأییدکننده‌ی اهتمام به معاینه‌ی بیماران و درمان آن‌ها، ریشه در گذشته‌های تاریخی ایران دارد. ایجاد سپاه بهداشت و پذیرش آن از سوی روستاییان، به</span></span><span style="color:black">‌</span><span dir="RTL" lang="AR-SA"><span style="color:black">دلیل ماهیت بومی و ایرانی آن، در حافظه‌ی تاریخی ایرانیان قابل پذیرش بود؛ هرچند که این رویداد، در فرایند تعاملات بین‌المللی و سیاست‌های توسعه‌ای کشور، مقارن اصلاحات حکومت، همراه با بهره‌مندی از فرصت‌های حمایتی آمریکا و در چهارچوب اصول انقلاب سفید در ایران گسترش یافت و به فعالیتی وسیع انجامید؛ امری که به‌عنوان مدعای مقاله‌ی حاضر، عملکرد بومی این اقدام را تبیین می‌کند</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">.</span></span></span></span></div> <span style="font-size:12px;"><span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:" tahoma=""><span style="color:black">After September 1931 and the end of World War II, the Pahlavi government turned its attention to the villages and the implementation of the second development plan, followed by rural health programs. With the formation of the Health Corps in 1954, as the seventh principle of the Shah and the Nation Revolution, all physicians and pharmacists in the service of the conscription system were asked to take charge of medical-health services in rural areas of the country.</span></span></span><br> <span style="line-height:150%"><span style="font-family:" tahoma=""><span style="color:black">The present article uses archival documents and library resources in a descriptive-analytical manner to answer the question: Was the Health Corps in Iran a result of indigenous action or the result of the second Pahlavi government&#39;s development plans with US recommendations in support of Third World countries? The results of the research indicate that the historical nature and examples confirming the patient&#39;s defiance and their treatment were rooted in the historical past of Iran.</span> <span style="color:black">The creation of the Health Corps and its acceptance by the villagers, due to its indigenous and Iranian nature, was acceptable in the historical memory of Iranians. However, the process of international interactions and the development policies of the country and the government&#39;s reform, along with taking advantage of US support opportunities, expanded within the framework of the principles of the White Revolution in Iran and led to extensive activity.</span> <span style="color:black">This, as the present article claims, explains the indigenous practice of this measure.</span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:150%"><span calibri="" style="font-family:"><span style="line-height:150%"><span style="font-family:"Tahoma",sans-serif"></span></span></span></span></span> انقلاب سفید, ایران, پزشک در گردش, پهلوی, سپاه بهداشت Doctors in circulation, Health corps, Pahlavi, Iran 18 31 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1549-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Malekzadeh الهام ملک‌زاده Yes Faculty Member of the Research Institute of History, Institute of Humanities and Cultural Studies, Tehran, Iran عضو هیأت علمی پژوهشکده‌ی تاریخ، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران