fa ارزیابی عملکرد کارگروه‌ها و کمیته‌های اخلاق در پژوهش‌های زیست پزشکی ایران: نتایج مطالعه مبتنی بر یک ابزار خودارزیابی اخلاق در پژوهش Ethics in Research پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:yekanYW;">&nbsp;<span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">فعالیت‌ پژوهشی کشورهای در حال توسعه در دو دهه‌ی گذشته افزایش یافته است. گسترش و تمرکززدایی کمیته‌های اخلاق، نیازمند ارزیابی عملکردی مناسب است. مطالعه‌ای مقطعی در سال 2023 میلادی با استفاده از چک لیست &quot;ابزار خودارزیابی کمیته‌های اخلاق در پژوهش&quot; بر روی کارگروه/کمیته‌های اخلاق در پژوهش کشور اجرا شد. چک لیست به فارسی ترجمه شد. براساس نظر متخصصین اخلاق در پژوهش و بر مبنای دستورالعمل مصوب نحوه‌ی تشکیل و عملکرد کارگروه/کمیته‌های اخلاق مورد بازنگری قرار گرفت. چک‌لیست الکترونیک، برای اعضای ارشد 269 کارگروه/کمیته اخلاق در پژوهش‌ ارسال شد<span style="letter-spacing:-.2pt">. داده‌ها با نرم‌افزار </span></span></span><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">SPSS</span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt"> مورد آنالیز قرار گرفت؛ میزان پاسخ‌دهی 83% بود. میانگین نمره‌ی کلی 25.173 &plusmn; 152.11 بود که 69.14% از حداکثر نمره کلی به‌دست آمد، اما در بخش ارزیابی مداوم (نظارت) و منابع کمیته، کم‌تر </span></span></span><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">از 50% از نمره میانگین کسب شد. نمرات 138 کارگروه/کمیته اخلاق در محدوده‌ی عالی و 85 مورد در محدوده خوب قرار گرفت. نتایج نشان داد که میانگین نمرات با میزان سابقه‌ی فعالیت، تعداد جلسات در ماه، وجود بودجه‌ی مصوب سالانه، وجود یک برنامه‌ی مدون مصوّب ارتقای کیفیت و دارا بودن کارکنان اداری مشخص ارتباط دارد.</span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">تکمیل ابزار خودارزیابی، علاوه بر آگاهی کارگروه وزارتی از نحوه‌ی عملکرد کارگروه/کمیته‌ها و توجه فردی هر کارگروه/کمیته‌ به استانداردهای لازم الاجرا، می‌تواند آگاهی از نقاط قوت و چالش‌ها را در سطح هر کمیته‌ افزایش دهد. بازنگری در دستورالعمل مصوب نحوه تشکیل و عملکرد کارگروه/کمیته‌های اخلاق توسط دبیرخانه کارگروه وزارتی اخلاق در پژوهش و تکرار مجدد خودارزیابی در آینده می‌تواند روند ارتقاء و بهبود عملکرد کمیته‌های اخلاق را تسهیل نماید.</span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:Arial;"><span style="color:black">The research activities of developing countries have increased over the last two decades. The expansion and decentralization of ethics committees necessitates appropriate performance evaluation. In 2023, a cross-sectional study was carried out on the Iranian research ethics Committees using the checklist called &quot;Research Ethics Committee Self-Assessment Tool&quot;. The checklist was translated into Persian and revised based on the opinions of research ethics experts and the approved &ldquo;regulation of establishment, grading, and description of duties for research ethics committees&rdquo;. The electronic checklist was sent to the senior members of 269 research ethics committees. After gathering the data, it was analyzed using SPSS software. The response rate was 83%. The average overall score was 152.11 &plusmn; 25.173, or 69.14% of the maximum. The two sections (including continuing review (monitoring) and committee resources received less than 50% of the average score. The 138 research ethics committee scores were excellent and 85 committees were in the good range. The findings revealed that average scores are influenced by activity years, the number of monthly meetings, the presence of an approved annual budget, an approved quality improvement program, and having specific administrative staff. Completing the self-evaluation tool can raise the National Committee authorities&#39; awareness about the adherence of the research ethics committees to the imperative standards. It can also lead to each committee&#39;s awareness of its strengths and challenges. Revision of national regulations governing the establishment, grading, and description of committee duties and then future self-evaluation can facilitate upgrading and improving the performance of ethics committees.</span></span></span></div> کمیته اخلاق در پژوهش, ارزیابی کیفیت, ابزار خود ارزیابی Research ethics committee, Quality evaluation, self-assessment tool 214 232 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1453-2&slc_lang=fa&sid=1 Mahshad Noroozi مهشاد نوروزی No Assistant Professor, Department of Medical Ethics, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار اخلاق پزشکی،گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Ehsan Shamsi Gooshki احسان شمسی گوشکی No Associate Professor, Medical Ethics and History of Medicine Research Center, Tehran, Iran; Lecturer, Monash Bioethics Center, Monash University, Melbourne, Australia. دانشیار اخلاق پزشکی، مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران؛ مدرس مرکز اخلاق زیستی دانشگاه موناش، ملبورن، استرالیا Saeedeh Saeedi Tehrani سعیده سعیدی طهرانی No Assistant Professor, Department of Medical Ethics, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار اخلاق پزشکی،گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Fatemeh Bahmani فاطمه بهمنی No Assistant Professor, Department of Medical Ethics, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار اخلاق پزشکی،گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Mina Forouzandeh مینا فروزنده No Assistant Professor, Department of Medical Ethics, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار اخلاق پزشکی،گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Saeed Biroudian سعید بیرودیان No Assistant Professor, Department of Medical Ethics, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار اخلاق پزشکی،گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Nazila Nikravan Fard نازیلا نیک روان فرد No MD, Expert of the National Committee for Ethics in Biomedical Research Deputy of Reserch and Technology, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran پزشک، کارشناس کارگروه وزارتی اخلاق در پژوهش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Mahshad Goharimehr مهشاد گوهری مهر No PhD Candidate, Department of Health and Management, Policy and Economics, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی، گروه مدیریت، سیاستگذاری و اقتصاد سلامت، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Akram Hashemi اکرم هاشمی Yes Assistant Professor, Department of Medical Ethics, School of Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; Minimally Invasive Surgery Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار آموزش پزشکی، گروه اخلاق پزشکی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران؛ مرکز تحقیقات جراحی‌های کم تهاجمی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران