Iranian Journal of Medical Ethics and History of Medicine

fa رعایت حقوق مادری ایمن و عوامل مستعدکننده، تقویت‌کننده و توانمندساز آن بر اساس مدل پرسید- پروسید از دیدگاه دانشجویان مامایی Compliance with the Right to Safe Motherhood and Its Predisposing, Reinforcing, and Enabling Factors Based on the Precede-Proceed Model from the Perspective of Midwifery Students آموزش اخلاق پزشکی Ethics in Medical Education پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">حقوق مادری ایمن، مشتمل بر اهداف دستیابی به کاهش مرگ‌ومیر مادران، تجربه‌ی بارداری و زایمان ایمن و به‌دنیاآمدن فرزندان سالم است. مطالعه‌ی حاضر با هدف تعیین میزان رعایت حقوق مربوط به مادری ایمن و عوامل مستعدکننده، تقویت‌کننده و توانمندساز آن بر اساس مدل پرسید-پروسید از دیدگاه دانشجویان مامایی انجام شد. این مطالعه به روش مقطعی، بر روی 151 دانشجوی مامایی در دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال ۱۴۰۰-۱۴۰۱ که به روش سرشماری انتخاب شدند، صورت گرفت. گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسش‌نامه‌ی دموگرافیک مقیاس پژوهشگرساخته‌ی ارزیابی میزان رعایت حقوق مادری ایمن و پرسش‌نامه‌ی سنجش عوامل مستعدکننده، تقویت‌کننده و توانمندساز آن که به روش خودگزارشی تکمیل می‌شد، صورت گرفت. برای تحلیل داده‌ها از روش‌های آماری ضریب هم‌بستگی پیرسون و اسپیرمن استفاده شد. میانگین نمره‌ی کلی رعایت حقوق مادری ایمن 8/ 38±6/ 116 با دامنه‌ی ۱۳-۱۸۷ بود. در بررسی عوامل مستعدکننده، 58/6 درصد دانشجویان از سطح آگاهی متوسط به بالا و 80/15 درصد دانشجویان از نگرش مثبت و 56/7 درصد ارزش‌ بسیار زیاد برای رعایت حقوق مادری ایمن قائل بودند. در بررسی عوامل تقویت‌کننده‌، تشویق استادان بالینی (94/8 درصد) و حمایت‌های قانونی (94/6 درصد) و در بررسی عوامل توانمندساز، تبحر و تخصص نیروی انسانی (71/9 درصد) به‌عنوان مؤثرترین عوامل در ارتقاء رعایت حقوق مادری ایمن تعیین شدند. بین عوامل توانمندساز با رعایت حقوق مادری ایمن همبستگی بالای مثبت مشاهده شد (0.488=r، 0.950=p). نتایج بیانگر آن است که رعایت حقوق مادری ایمن از دیدگاه دانشجویان مامایی در حد متوسط است. با توجه به ارتباط عوامل توانمندساز با رعایت حقوق مادری ایمن پیشنهاد می‌شود، مسئولان آموزشی و اجرایی حرفه‌ی مامایی، نقش این عوامل را در ارتقاء میزان رعایت حقوق مادری ایمن در نظر بگیرند تا کیفیت ارائه‌ی خدمات مامایی افزایش یابد.</div> <div style="text-align: justify;">The right to safe motherhood encompasses several goals, including reducing maternal mortality, ensuring safe pregnancy and childbirth, and giving birth to healthy children. This study aimed to determine the degree of compliance with the right to safe motherhood and to identify its predisposing, reinforcing, and enabling factors based on the precede-proceed model from the viewpoint of midwifery students. This cross sectional study was conducted using the census method on 151 midwifery students at Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran in 2021 and 2022. Data were collected through a demographic questionnaire, a researcher-made questionnaire to assess compliance with the right to safe motherhood, and a questionnaire to measure its predisposing, reinforcing, and enabling factors on a self-report basis. Statistical methods including Pearson’s and Spearman’s correlation coefficients were utilized to analyze data. The overall mean score of compliance with the right to safe motherhood was 116.6±38.8 with a range of 13-187. Regarding predisposing factors, 58.6% of students had an average to high level of awareness, 80.15% had a positive attitude, and 56.7% highly valued compliance with the right to safe motherhood. Concerning reinforcing factors, the encouragement by clinical mentors (94.8%) as well as legal support (94.6%), and in terms of enabling factors, proficiency and expertise in human resources (71.9%) were recognized as the most influencing factors in promoting compliance with the right to safe motherhood. Moreover, there was a strong positive correlation between enabling factors and compliance with the right to safe motherhood (r=0.950, p=0.488). The results suggest that from the perspective of midwifery students, the level of compliance with the right to safe motherhood is moderate. Given the relationship between enabling factors and compliance with the right to safe motherhood, educational and executive officials in midwifery are recommended to consider the role of these factors to improve the level of compliance with the right to safe motherhood to enhance the quality of midwifery services.</div> حقوق, عوامل توانمندساز, مادری ایمن, مامایی, مدل پرسید-پروسید Rights, Safe motherhood, Precede-Proceed model, Enabling factors, Midwifery 287 303 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1282-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Kabirian مریم کبیریان kabirianm1@gmail.com No Assistant Professor in Reproductive Health, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran استادیار بهداشت باروری، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران Seyedeh Mahboobeh Rezaeean سیده محبوبه رضائیان rezaiyan.midwifer@gmail.com No Instructor in Midwifery, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran مربی مامایی، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران Rasul Alimi رسول علیمی latifnejadr@mums.ac.ir No Assistant Professor in Biostatistics, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Torbat Heydariyeh University of Medical Sciences, Torbat Heydariyeh, Iran استادیار آمار زیستی، گروه اپیدمیولوژی و آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تربت حیدریه، تربت حیدریه، ایران Nayere Khadem نیره خادم khademn@mums.ac.ir No Associate Professor, Fellowship of Infertility, Supporting the Family and the Youth of Population Research Core, Department of Obstetrics and Gynecology, School of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استاد بهداشت باروری، مرکز تحقیقات مراقبت‌های پرستاری و مامایی و استاد، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Robab Latifnejad Roudsari رباب لطیف نژاد رودسری latifnejadr@mums.ac.ir Yes Professor in Reproductive Health, Nursing and Midwifery Care Research Center; Professor, Department of Midwifery, School of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استاد، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران