fa قلمرو فقه پزشکی و اخلاق پزشکی پژوهشي Research باتوجه به اینکه در کشور ما، رعایت قوانین اسلامی در عرصههای مختلف زندگی - از جمله انجام اعمال پزشکی - ضروری است و عملکردها نباید مخالف با مبانی فقه و اخلاق اسلامی باشند، بهنظر میرسد که پزشکان، علاوه بر داشتن صلاحیتهای علمی و قانونی، میباید با احکام فقهی و ضوابط اخلاقی مرتبط با حرفهی خود، بر اساس این مبانی آشنایی پیدا کنند که اولاً: دانش فقه، مجموعهی فراگیری از احکام را ارائه میکند که از قرآن، احادیث پیامبر و معصومان، اجماع فقها و عقل استنباط شده و پاسخگوی نیازهای فردی و اجتماعی در شرایط و موقعیتهای گوناگون هستند و ثانیاً: اصول اخلاقی در قرآن، روایات و اظهارات اندیشمندان و علمای دین، به تفصیل بیان شده و میتوان ضوابط اخلاق پزشکی را درحد تخصصی از آنها استخراج کرد. در این مقاله، به مرور متون معتبر فقهی، اخلاقی و پزشکی به منظور استخراج مطالب مرتبط با فقه و اخلاق پرداخته شده، اظهارات و تحلیلهای فقیهان و اندیشمندان گذشته و معاصر دربارهی قلمرو فقه پزشکی و اخلاق پزشکی و وجوه اشتراک و اختلاف آنها، شناسایی و بررسی شده اند. بر اساس نتایج به دست آمده، فقه پزشکی برای هر رویداد و پدیدهای در حیطه ی پزشکی که معمولاً جنبه ی بیرونی دارد، به تعیین حکم میپردازد و مکلفان وظیفه دارند آنها را به عنوان حکم خداوند، اجرا نمایند. اما اخلاق پزشکی، شامل ضوابط و مقررات بسیار وسیع و متنوع مرتبط با هرگونه عملکرد و رویداد بیرونی و درونی در حوزهی پزشکی است که عموماً باعث ارتقای کیفی گردیده، ممکن است همسان یا متفاوت با احکام فقهی باشند و علیرغم مطرحشدن آنها بهصورت دستورالعمل، تأکید به پیروی از آنها همانند الزام به اجرای احکام فقهی نیست.<p></p> <p style="text-align: justify">Medicine is a branch of health science with the purpose of maintaining health and health promotion, diagnosis, treatment and prevention of diseases, and rehabilitation of patients. In addition to possessing academic qualifications and legal training, physicians and service providers should be familiar with moral and jurisprudential considerations in their profession, as is rationally and logically expected.Respect for moral values ​​and legal principles is important since on the one hand it gives the service provider a feeling of fulfillment, and on the other hand it causes the patient to feel satisfied with the service offered.Islamic laws must be observed in all aspects of life in our country and medical practices are not an exception. Therefore it is necessary for all practices to be approved by jurists and to comply with the principles of Islamic jurisprudence and ethics. Consequently, practitioners need a thorough understanding of Islamic laws and ethics in order to be considered qualified. In this regard it should be remembered that Islamic jurisprudence, or Sharia refers to a set of laws and rules of life defined by the Quran and its interpretation and explanation by the great Prophet of Islam (SAW) and Imams (AS). In Islamic culture, law and medicine are closely related to each other. Many physicians are staunch followers of the Islamic jurisprudence and try to observe them in their diagnostic and therapeutic approaches, and in cases where they have dilemmas and are not certain what course of action to take, religious standpoint is what guides them to make the right decision. In recent decades, physicians have tried to apply Islamic laws in the context of medical or jurisprudential problems. This article investigates the realm of medical jurisprudence and medical ethics.</p> فقه پزشکی،اخلاق پزشکی،فقه اسلامی،اخلاق حرفه ای Islamic jurisprudence,medical jurisprudence,medical ethics,professional ethics 1 9 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-37&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Mahmoud Tabatabaei سیدمحمود طباطبایی smtabatba_md@yahoo.com Yes Medical Ethics and History of Medicine Research Center, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran مرکز تحقیقات اخلاق و تاریخ پزشکی،دانشگاه علوم پزشکی تهران Seyed Hassan Alam-al-Hoda سیدحسن علم الهدی No Bagher-al-Olom University, Qom, Iran دانشگاع باقرالعوم،قم