fa بررسی حقوقی مسؤولیت مادر جانشین در صورت نگه‌داری از طفل در قوانین ایران حقوق پزشکی Madical law مروری Review جانشینی در بارداری یکی از طرق درمان ناباروری بوده که به‌موجب آن اسپرم و تخمک زوجین در محیط آزمایشگاه لقاح یافته و به رحم زن دیگری به منظور رشد تا پایان دوره‌ی بارداری منتقل می‌شود که از این زن تعبیر به مادر جانشین می‌شود. طفل متولد از این شیوه نیز مانند هر طفل دیگری به‌موجب ماده‌ی 1168 قانون مدنی باید تحت حضانت ابوین خود قرار گرفته و این حق و تکلیف ابوین است که از او نگه‌داری کنند. حال چنان‌چه مادر جانشین از تحویل کودک به والدین او امتناع کند چه باید کرد؟ به‌نظر می‌رسد از مجموع مقررات قانون مدنی در موارد مختلف و مقررات قانون مجازات و قانون مسؤولیت مدنی، از یک‌طرف مادر جانشین ملزم به تحویل طفل به ابوین بوده و از طرف دیگر در صورت نگه‌داری از طفل، باید از عهده‌ی هر آسیب یا صدمه‌ی وارده برآید. Surrogacy is an infertility treatment in which the sperm and egg of couples are mixed in vitro and then transferred to the womb of other woman to grow until the end of pregnancy, and this woman is called the surrogate mother. According to article 1168 of the Iranian civil law, children conceived through surrogacy must remain in custody of their parents like other children, and it is the right and responsibility of the parents to maintain their children. Now what will happen if the surrogate mother refuses to release the baby to his/her parents? Based on the various provisions of the civil law, criminal law and the civil liability act, on the one hand, the surrogate mother is obligated to deliver the baby to the couple, and on the other hand, she will be held liable for any damage or injury to the child should she choose to take custody of the child. مادر جانشین، والدین ژنتیکی، رحم جایگزین surrogate mother, genetic parents, surrogacy 29 41 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-61-280&slc_lang=fa&sid=1 Abbas Yadollahi Baghlooei عباس یداللهی باغلویی Mohammad¬_asadinejad@yahoo.com Yes University of Gilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان Seyyed Mohammad Asadinejad سیدمحمد اسدی نژاد No University of Gilan, Rasht, Iran دانشگاه گیلان