fa ارزیابی کمّی مقالات علمی حوزه‌ی موضوعی «تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه» در ایران (۱۳۸۰ تا ۱۴۰۲) تاریخ پزشکی History of Medicine پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:yekanYW;"><span style="line-height:2;"><span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه (۹۰۷ تا ۱۱۳۵ هجری) در ایران، به‌عنوان یکی از مقاطع مهم، همواره در کانون توجه پژوهشگران بوده است. هدف اصلی این مطالعه، ارزیابی کمّی مقالات &laquo;تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه&raquo; در ایران است. این پژوهش توصیفی‌تحلیلی و کاربردی، با رویکرد کمّی انجام شد. جامعه‌ی آماری پژوهش، شامل همه‌ی تولیدات علمی با موضوع &laquo;تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه&raquo; در پایگاه‌های اطلاعات علمی داخلی و خارجی، در یک دوره‌ی ۲۲ ساله و در بازه‌ی زمانی سال ۱۳۸۰ تا پایان سال ۱۴۰۲ است. در طی دوره‌ی بررسی‌شده، ۲۴۷ عنوان مقاله در حوزه‌ی تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه با مشارکت ۵۴۲ نویسنده، منتشر شده بود. از نظر</span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">گرایش</span></span> <span dir="RTL" lang="FA"><span style="color:black">موضوعی، ۱۸/۲ درصد از آثار منتشرشده به زندگی‌نامه‌ی پزشکان تعلق داشت و تحقیق و ترجمه و تصحیح نسخ خطی طبی، با ۱۶/۱ درصد، در رده‌ی بعدی قرار گرفت. در بین دانشگاه‌ها و مراکز علمی، دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه آزاد اسلامی، در رتبه‌‌های نخست پژوهش در این باب، قرار داشتند. مشارکت مردان حدود ۶۰ درصد و بیش از زنان بود؛ همچنین، حدود ۶۸ درصد آثار، حاصل کار گروهی بود. مجله‌ی <i>طب سنتی اسلام و ایران</i> بیشترین تعداد مقالات منتشرشده را به خود اختصاص داده بود. مقالات پژوهشی، بیشترین نوع مقالات بودند. تحلیل محتوای مقالات علمی تاریخ پزشکی دوره‌ی صفویه نشان داد، این حوزه‌ی پژوهشی با وجود رشد چشمگیر، با تمرکز بیش‌ازحد بر موضوعاتی خاص، مانند زندگی‌نامه‌ی پزشکان، از توجه به سایر جنبه‌های تاریخ پزشکی این دوره غافل مانده است.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Arial;"><span style="line-height:2;"><span style="color:black">The history of medicine during the Safavid period (907-1135 AH) in Iran, as one of the important periods, has always been the focus of researchers. The main objective of this study was to conduct a quantitative evaluation of articles related to the &ldquo;history of medicine in the Safavid period&rdquo; in Iran. This descriptive-analytical, applied study was conducted using a quantitative approach. The statistical population of the study comprised all scientific productions on the history of medicine in the Safavid period indexed in domestic and international scientific databases over 22 years, from 2001 to March 2024. During the period under review, a total of 247 articles in the field of the history of medicine in the Safavid period were published with the participation of 542 authors. In terms of thematic orientation, 18.2% of the published works were on the biographies of physicians, while research, translation, and editing of medical manuscripts ranked next with 16.1%. Among universities and scientific centers, Tehran University of Medical Sciences and Islamic Azad University ranked first. Male participation accounted for approximately 60%, exceeding that of female authors, and about 68% of the works were the result of collaborative research. The <i>Journal of Islamic and Iranian Traditional Medicine</i> published the highest number of articles.<b> </b>The most common type of publication was original research articles. Content analysis showed that, despite significant growth in this research field, an excessive concentration on specific topics, such as physicians&rsquo; biographies, has limited scholarly attention to other dimensions of medical history in this period, highlighting the need for broader and more balanced research perspectives.</span></span></span></span></div> تحلیل محتوا, دوره‌ی صفویه, تاریخ پزشکی, ایران, اسلام, طب ایرانی Content analysis, Safavid period, History of medicine, Iran, Islam, Iranian medicine 1 19 http://ijme.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1563-6&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Aghabeiglooei زهرا آقابیگلویی Aghabeiglooei@gmail.com No Assistant Professor, Department of Traditional Medicine, School of Persian Medicine, Shahed University, Tehran, Iran استادیار، گروه طب سنتی، دانشکده طب ایرانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران Roshanak Saghebi روشنک ثاقبی rsaghebi@gmail.com No Assistant Professor, Traditional Medicine and History of Medical Sciences Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استادیار، مرکز تحقیقات طب سنتی و تاریخ علوم پزشکی، انستیتو تحقیقات سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Jamal Rezaei Orimi جمال رضایی اوریمی rezaei.history93@gmail.com No Ph.D Student in History of Medical Sciences, Research Center for Traditional Medicine and History of Medical Sciences, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی دکترای تخصصی تاریخ علوم پزشکی، مرکز تحقیقات طب سنتی و تاریخ پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Morteza Mojahedi مرتضی مجاهدی mortazamojahedy@gmail.com Yes Assistant professor, Department of History of Medical Sciences, School of Iranian Medicine, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استادیار، گروه تاریخ علوم پزشکی، دانشکده طب ایرانی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران