مجله اپیدمیولوژی ایران

کاربرد روش تحلیل بیزی چندسطحی در تعیین رابطۀ نوبت‌کاری با فشار خون، طی یک مطالعۀ طولی گذشته‌نگر

انوشیروان کاظم نژاد

مقدمه و اهداف: در زمینۀ ارتباط نوبت کاری با فشار خون، مطالعه های پیشین روابطی ضد و نقیض را گزارش کرده اند. از این رو، این بررسی با هدف مطالعۀرابطۀ نوبت کاری و فشار خون با استفاده از روش تحلیل بیزی چندسطحی که روشی کارا در تحلیل داده های همبسته و طولی است، انجام پذیرفته است.
روش کار:این مطالعه از نوع مطالعه های همگروه تاریخی است و افراد شرکت کننده در آن همۀکارکنان شاغل در کارخانۀ تولید الیاف پلی اکریل اصفهان، طی سال های 75 تا 87 بودند. روش نمونه گیری در این مطالعه به صورت سرشماری و با مراجعه به پرونده های پزشکی کارکنان انجام پذیرفت. تعداد همگروه مورد نظر در این مطالعه 4145 نفر بود. در این مقاله برای تحلیل داده ها از نرم افزارWinBugs استفاده شد.
نتایج:در بین شرکت کننده های این مطالعه،92 نفر (2/2%) زن و 4053 نفر (8/97%) مرد بودند. از نظر متغیر نوبت کاری، 1886 نفر (5/45%) روزکار، 307 نفر (4/7%) دو نوبت کار و 1952 نفر (1/47%) سه نوبت کار بودند. در این مطالعه با کنترل عوامل مخدوش گر، نوبت کاری با فشار خون سیستولیک (911/0P=) و دیاستولیک (278/0P=) رابطه ای معنی دار نشان نداد.
نتیجه گیری: از آنجایی که نتایج کوهورت تاریخی ما به رابطه ای میان نوبت کاری و فشار خون دست نیافت، جهت بررسی بهتر در این زمینه، مطالعات چندمرکزی آینده نگر با کنترل متغیرهای مخدوشگر بیشتر پیشنهاد می گردد.

برآورد سهم منتسب جمعیتی سرعت و سبقت غیرمجاز در محورهای برون‌شهری ایران

حمید سوری

مقدمه و اهداف:در زنجیرۀ عوامل حادثه ساز وسیلۀ نقلیه، محیط و انسان، عامل انسانی پیچیده ترین عنصر در علل سوانح ترافیکی به شمار می رود. سرعت و سبقت غیر مجاز از مهم ترین عوامل انسانی ایجاد کنندۀ سوانح ترافیکی محسوب می شوند. هدف این مطالعه برآورد سهم منتسب جمعیتی مرگ و مصدومیت این دو عاملِ خطر شایع سوانح ترافیکی، در محور های برون شهری است.
روش کار: به منظور محاسبۀ خطر منتسب جمعیتی، شیوع عوامل خطر سرعت و سبقت غیر مجاز از اطلاعات ثبت شده در سیستم مکانیزۀ اداره فناوری اطلاعات و ارتباطات راهنمایی و رانندگی کشور (فاوا)، بر اساس فرم های کام 114، استفاده شد. اندازۀ اثر مربوط، یعنی نسبت شانس نیز، با استفاده از رگرسیون لجستیک استخراج گردید. اثر مشترک عوامل خطر یاد شده نیز محاسبه و گزارش شد.
نتایج: درصد سهم منتسب جمعیتی سرعت غیرمجاز برای مرگ های رخ داده در صحنۀ تصادف 9/20 و برای مصدومیت 6/16 است. مقادیر متناظر برای سبقت غیرمجاز، به ترتیب 5/13 و 4/13 برآوردشد. در صورتی که اثر مشترک هر دو عامل خطر را در نظر بگیریم، درصد سهم منتسب جمعیتی برای مرگ 6/31 و برای مصدومیت 8/27 خواهد بود.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه بیان گر اهمیت کنترل سرعت غیر مجاز و سبقت غیر مجاز است، از این رو، پیشنهاد می شود که قوانین مربوط به کنترل و مدیریت سرعت، تشدید و با جدیت بیشتر، پیگیری گردد.

استفاده مسأله‌‌ساز از فضای سایبر و خطر بروز اختلال افسردگی در نوجوانان

ابراهیم مسعودنیا

مقدمه و اهداف: سبب شناسی افسردگی در نوجوانان، بسیار پیچیده است. یکی از متغیرهایی که اخیراً، توجه محققان را به خود جلب کرده، استفاده مسأله ساز از اینترنت است. مطالعۀ حاضر، با هدف تعیین رابطۀ میان استفاده مسأله ساز از فضای سایبر و اختلال افسردگی در نوجوانان انجام شد.
روش کار: پژوهش حاضر در قالب یک طرح پیمایشی و به صورت مقطعی انجام شد. داده ها از 535 نوجوان (218 پسر و 317 دختر) جمع آوری شدندکه در سال 1390، در دبیرستان های شهر یزد اشتغال به تحصیل داشتند. این افراد، با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای متناسب، انتخاب شدند. ابزار سنجش تحقیق عبارت بودند از: آزمون اعتیاد به اینترنت (IAT) و پرسشنامه افسردگی کودکان (CDI).
نتایج: شیوع استفاده مسأله ساز از فضای سایبر، 7/21 درصد بوده است. تفاوتی معنادار میان کاربران عادی و کاربران با استفادۀ مسأله ساز از فضای سایبر، از نظر افسردگی کلی (01/0>P) و نیز، مؤلفه های غمگینی/ ناراحتی های جسمانی (01/0>P)، خودانگارۀ منفی/ بدبینی (01/0>P)، گناه خویشتن (01/0>P)، بی حالی (01/0>P) و انزوا (01/0>P) وجود داشت. تحلیل رگرسیون چندگانۀ سلسله مراتبی نشان داد که استفادۀ مسأله ساز از فضای سایبر، 7/23 درصد از واریانس متغیر افسردگی را تبیین کرد.
نتیجه گیری: استفادۀ مسأله ساز از فضای سایبر، یکی از عوامل خطرساز عمده برای سلامت خلقی در نوجوانان است و خطر اختلال افسردگی در نوجوانان را افزایش می دهد. از این رو، مداخله های شناختی ـ رفتاری با هدف تغییر الگوهای استفادۀ مسأله ساز از فضای سایبر به استفاده مطمئن از آن، برای پیشگیری ازاختلال های خلقی در نوجوانان، ضروری است.

بررسی اپیدمی بروسلوز در یک واحد گاوداری صنعتی در استان اصفهان

علیرضا باهنر

مقدمه و اهداف: مبارزه با بروسلوز در جمعیت دامی کشور از راه های اصلی پیشگیری از بروز این بیماری در انسان است. با توجه به وقوع اپیدمی در یکی از گاوداری های استان اصفهان، مقاله حاضر به تبیین ابعاد این اپیدمی و روند آن، طی دوره درگیری مزرعه تا حذف دام های مثبت می پردازد .
روش کار: این تحقیق از نوع توصیفی تحلیلی است و به روش مقطعی برای تعیین شیوع آلودگی به بروسلوز و به صورت یک مطالعۀ طولی (Longitudinal) برای تعیین میزان بروز سقط جنین در مزرعۀ مورد نظر انجام شده است. برای شناسایی دام های آلوده از آزمون های رزبنگال، رایت و دو مرکاپتواتانول استفاده شد. برای کشت باکتریایی از محیط کشت بروسلا آگار استفاده شد. از آزمون مربع کای و محاسبۀ نسبت تجمعی بروز در تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد.
نتایج: در مجموع، 706 رأس از 1395 گاو موجود آلوده تشخیص داده شدند. میزان کلی سقط جنین در گله 19 درصد بود که این میزان در گروه بیمار 34 درصد و در دام های سالم 14 درصد بود (05/0P<). از 100 نمونۀ کشت شیر در 47 نمونه، باکتری بروسلا جدا شد.
نتیجه گیری: توجه به تزریق واکسن یادآور بروسلوز، ورود دام از مبادی مطمئن، در کنار رعایت موازین بهداشتی، می تواند از وقوع موارد مشابه جلوگیری کند.

شواهد تأثیر استفاده از جوش شیرین در نانوایی‌ها بر سلامت عمومی: مرور نظام‌مند

مسعود یونسیان

مقدمه و اهداف: در دهه اخیر، در کشور ما نظراتی درباره زیان آوربودن استفاده از جوش شیرین در نانوایی ها برای سلامت انسان، در محافل عمومی و علمی مطرح شده است. اکنون، مصرف این ماده در فرایند تهیه نان، در کشور ما ممنوع است. در این مطالعه، از طریق مرور نظام مند، همه شواهد موجود در زمینه آثار زیان بار استفاده از این ماده در تهیه نان، بر سلامت عمومی، جست وجو شد.
روش کار: در این مطالعه، تمامی شواهد موجود در زمینه آثارمصرف جوش شیرین جست وجو شد و روش انجام آن بر پایه جست وجوی نظام مند بانک های معتبر، از جمله Pubmed، Ovidو Scopus بود.
نتایج: هیچ مطالعه تحلیلی یافت نشد که ارتباط آثار زیان بارجوش شیرین در نان با سلامت عمومی را نشان دهد. شواهد به دست آمده بیشتر در زمینه کاربردهای درمانی و آثارمفید این ماده بود. عوارضی هم که گزارش شده بود، شامل علائم گوارشی و الکترولیتی جزئی در دوزهای درمانی (به مراتب بالاتر از دوز مصرفی در نانوایی) و نیز مصرف تصادفی دوزهای بسیار بالای این ماده بود.
نتیجه گیری: نه تنها شواهدی درباره آثار زیان بار سدیم بی کربنات در نان، بر سلامت عمومی یافت نشد، بلکه مشخص شد که برای مصرف این ماده در دوزهای درمانی، فواید بسیاری گزارش شده است. با توجه به موارد پیش گفته، مصرف جوش شیرین در دوزهای معمول در نانوایی ها اثریزیان بار بر سلامت انسان ندارد.

بررسی شیوع خوددرمانی و عوامل مرتبط با آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران، در سال 1390

اکبر قیاسی

مقدمه و اهدف: خود درمانی یکی از مسایل مهم بهداشتی – اجتماعی است. مطالعه حاضر به منظور بررسی خوددرمانی و عوامل مؤثر بر آن در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال،1390 انجام گرفته است.
روش کار: این مطالعه از نوع مطالعه های توصیفی– تحلیلی است و به صورت مقطعی انجام شد. در این مطالعه، 600 نفر بررسی شدند. داده ها از طریق پرسش نامۀ خود ساخته جمع آوری شد و سپس، اطلاعات به صورت توصیفی و تحلیلی گزارش گردید.
نتایج: میزان خود درمانی در کل این مطالعه، 217 مورد، یعنی 7/35% بود. میزان مصرف در دختران بیشتر از پسران بود، ولی رابطه معنا دار آماری بین این دو وجود نداشت. دراین مطالعه، دانشجویان علت های خوددرمانی خود را، به ترتیب، تجربه قبلی از بیماری (9/51%)، دردسترس بودن دارو (5/28%) و مهم تلقی نکردن بیماری (9/22%) بیان کردند.
نتیجه گیری: با توجه به هزینه بالای تولید و تهیه دارو و همچنین عوارض ناخواسته مصرف خودسرانه آن، باید برای بالا بردن دانش و اصلاح عملکرد دانشجویان در مورد مصرف خودسرانه داروها اقدام گردد.

بررسی فراوانی ماکروزومی و علت‌های آن، در نوزادان متولد ‌شده در بیمارستان عسلی خرم‌آباد

مهناز مردانی

مقدمه و هدف: ماکروزومی عبارتی است که برای نوزادان با وزن هنگام تولد 4000 گرم یا بیشتر، به کار می رود. احتمال مرگ و میر در مبتلایان به ماکروزومی افزایش می یابد. شکستگی ترقوه، صدمه به شبکه بازویی و هایپوگلایسمی در نوزاد از مهم ترین عوارض جانبی ماکروزومی اند. هدف این مطالعه بررسی فراوانی و عوامل خطر ماکروزومی در بیمارستان عسلی خرم آباد است.
روش کار: در این مطالعه توصیفی مقطعی،داده ها از طریق پرسش نامه جمع آوری شد و با استفاده از نرم افزار SPSS تجزیه و تحلیل گردید.
نتایج: از 500 نوزاد زنده متولد شده، 59 نوزاد ماکروزوم بودند (8/11 درصد). %5/69 نوزادان پسر و%5/30دختر بودند. افزایش سن مادر، چاقی مادر(30 (BMI، افزایش وزن 18 کیلوگرم و بیشتر از آن طی دوران بارداری، سابقۀدیابت شیرین، سابقۀتولد نوزاد ماکروزوم، بارداری طول کشیده ومولتی پاریتی (5 پاریتی)، با بروز ماکروزومی ارتباطی معنادار داشتند.
نتیجه گیری: با توجه به شیوع نسبتاً بالای ماکروزمی در شهر خرم آباد، پیشگیری از بارداری بالای 35 سال، پیشگیری از چاقی پیشاز بارداری، افزایش وزن مناسب در دوران بارداری، کنترل گلوکز خون در دورانبارداری در مادران دیابتی، برای پیشگیری از ماکروزومی ضروری اند.

بررسی اپیدمیولوژیک عقرب‌گزیدگی در جنوب غرب ایران، در سال 1387 – مراقبت یک ساله

مسعود انتظاری اصل

مقدمه و اهداف:عقرب گزیدگی یکی از معضلات بهداشتی و تهدیدگر سلامت و آسایش افراد در برخی مناطق ایران است. شهر رامهرمز یکی از شهرهای استان خوزستان است که یکی از بالاترین آمارموارد عقرب گزیدگی درآن اتفاق می افتد. هدف این مطالعه، توصیف اطلاعات اپیدمیولوژیک و دموگرافیک افراد عقرب گزیده در این شهر است.
مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی گذشته نگر یافته های دموگرافیک و اپیدمیولوژیک عقرب گزیدگی در شهر رامهرمز در طول یک سال، از اول فروردین1386 تا اول فروردین 1387 بررسی شد.
یافته ها: تعداد قربانیان 3799 نفر بودند که56 % آنان ساکن مناطق روستایی بودند. بیشترین میزان عقرب گزیدگی در خرداد (2/19%) بود. بیشتر افراد در گروه سنی 30-11 بودند(48%)و اغلب گزش ها در اندام ها (4/78 %)، به ویژه اندام تحتانی اتفاق افتاده بود (5/40%). گزش ها اساساً طی شب، بین ساعت 6 بعد از ظهر تا 6 صبح (3/44%) رخ دادند. اغلب عقرب های دیده شده زرد بودند (9/52%) و در 5/12%موارد عقرب سیاه دیده شده و در 6/34% موارد عقربی مشاهده نشده بود.نسبت جنسی زنان به مردان آسیب دیده 2/1 به 1 بود. میانۀزمانی مراجعه به اورژانس از زمان گزش، 5/1 ساعت بود که تأخیر زمانی مراجعۀ زنان بیشتر بود (001/0 =(P.
بحث: تدوین و اجرای یک برنامۀآموزشی برای آگاه کردن مردم دربارۀ اهمیت و لزوم توجه ویژه به عقرب گزیدگی، می تواند از پیامدهای آن بکاهد. ارتقای آگاهی عمومی، همراه با افزایش آمادگی پزشکان و در دسترس بودن آنتی سرم مؤثر عقرب گزیدگی شاخص های مهم در کنترل پیامدهای عقرب گزیدگی به شمار می آیند.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA