مجله اپیدمیولوژی ایران

بررسی کمی پایلوت مدل ترکیبی دولتی-خصوصی طراحی شده در برنامه مبارزه با سل جمهوری اسلامی ایران

جعفر حسن زاده

مقدمه و اهداف: تعداد زیادی از بیماران مبتلا به سل به بخش خصوصی مراجعه می کنند؛ بنابراین ارتباط فعالیت های بین برنامه کنترل سل و بخش خصوصی می تواند به کنترل سل کمک کند. برای مشارکت بخش خصوصی در برنامه کنترل سل، مدل Public-Private Mix (PPM) توسط سازمان جهانی بهداشت توصیه شده است. در این مطالعه، پایلوت برنامه طراحی شده PPM در کشور، در شهرستان کرج انجام شد.
روش کار: در این کارآزمایی مبتنی بر جامعه، ارزیابی پیش از مداخله شامل اطلاعات 18 ماه گذشته بود. مداخله شامل بسته PPM بود که توسط مرکز بهداشت شهرستان کرج در سیستم بهداشتی ادغام گردید. سپس داده های 3 ماه پس از مداخله جمع آوری شد. تحلیل توسط نر م افزار SPSS نسخه 16 و با استفاده از آزمون مربع کای انجام شد.
یافته ها: پس از مداخله، به صورت میانگین 7/40 درصد افزایش موارد مشکوک به سل بررسی شده در هر ماه، و هم چنین 7/101 درصد افزایش موارد تشخیص داده شده اسمیر مثبت در آزمایشگاه های کرج مشاهده شد. نسبت موارد اسمیر مثبت به کل موارد مشکوک به سل پیش از مداخله 57/4 و پس از مداخله 56/6 درصد بود. درصد موارد با اسمیر 3+ پیش از مداخله 5/75 و پس از مداخله 9/89 درصد بود.
نتیجه گیری: برنامه PPM طراحی شده باعث بهبود تشخیص و گزارش دهی موارد مبتلا به سل شد؛ بنابراین پیشنهاد می شود اشکال های برنامه برطرف شده و ادغام برنامه در کشور انجام شود.

مقایسه و تحلیل سوانح ترافیکی منجر به مرگ در ایران و منطقه مدیترانه شرقی: یافته‌های گزارش جهانی وضعیت ایمنی راه در سال 2018

حمید سوری

مقدمه و اهداف: منطقه مدیترانه شرقی در رتبه سوم بیش ترین مرگ ناشی از سوانح ترافیکی قرار دارد. این مطالعه به بررسی اپیدمیولوژی سوانح جاده ای و برخی عوامل اصلی کنترل آن در ایران و مقایسه آن ها با کشورهای منطقه مدیترانه شرقی می پردازد.
روش کار: این پژوهش با بهره گیری از داده های ثانویه به مقایسه و تحلیل سوانح ترافیکی منجر به مرگ در ایران و منطقه مدیترانه شرقی پرداخته است. منبع اصلی گردآوری داده های این مطالعه، آخرین داده های منتشرشده گزارش جهانی وضعیت ایمنی راه بود. داده های مربوط به 175 کشور جهان و 19 کشور عضو منطقه مدیترانه شرقی در این پژوهش مورد تحلیل قرار گرفتند. برای ارایه راه کارهای سیاستی در کشور، مطالعه ای مروری طراحی و انجام شد.
یافته ها: مرگ ومیرهای ناشی از سوانح ترافیکی در منطقه به تفکیک کاربران راه شامل 39 درصد در وسایل نقلیه چهارچرخ، 34 درصد عابران پیاده، 15 درصد وسایل نقلیه دو سه چرخ، 2 درصد در دوچرخه سواران و 10 درصد در سایر کاربران راه بوده است. مرگ ومیر ناشی از سوانح ترافیکی کاربران وسایل نقلیه چهارچرخ و عابران پیاده در منطقه مدیترانه شرقی بالاتر از متوسط جهانی بود. هم چنین مرگ ومیر ناشی از سوانح ترافیکی کاربران وسایل نقلیه چهارچرخ و وسایل نقلیه دو یا سه چرخ در ایران از میانگین منطقه بالاتر بود.
نتیجه گیری: اگرچه ایران و کشورهای عضو منطقه مدیترانه شرقی برخی اقدامات پیشگیرانه مهمی را که توسط سازمان جهانی بهداشت توصیه شده است؛ اجرا می کنند، اما هم چنان تلاش های فراوانی برای اجرای مؤثر قوانین ایمنی جاده ای موردنیاز است. تمرکز جدی بر نیازهای عابران، دوچرخه سواران و موتورسیکلت ها که حدود 50 درصد از تلفات سوانح ترافیکی را تشکیل می دهند، ضروری است.

تبیین چالش‌ها و نیازهای زلزله‌زدگان استان کرمانشاه در سال 1396: یک مطالعه کیفی

امجد محمدی بلبلان آباد

مقدمه و اهداف: در 21 آبان 1396 زلزله ای به بزرگی 7.3 ریشتر در استان کرمانشاه رخ داد. بررسی چالش ها و نیازهای قربانیان در چنین حوادثی می تواند منبع مهمی برای برنامه ریزی های آتی و مدیریت بهتر چنین شرایطی باشد؛ بنابراین، هدف این مطالعه تبیین چالش ها و نیازهای زلزله زدگان این زلزله است.
روش کار: این پژوهش یک مطالعه کیفی است. بیست ونه مصاحبه نیمه ساختاریافته با سیاست گذاران، مدیران و ارائه دهندگان خدمات سلامت و امدادی در مناطق زلزله زده و 10 بحث گروهی متمرکز با آسیب دیدگان زلزله از دی تا اسفند 1396 انجام گرفت. داده ها با استفاده از روش آنالیز محتوی قراردادی تحلیل شد.
یافته ها: نیازها و چالش های موجود در زلزله کرمانشاه در سه بازه زمانی بعد از زلزله دسته بندی شد. 1- چالش ها و نیازهای چند روز اول زلزله شامل سه طبقه فرعی مدیریتی، امداد و نجات و چالش های مراقبت درمانی فوری بودند. 2- چالش ها و نیازهای چند هفته اول زلزله شامل سه طبقه فرعی اسکان و کمک های فوری، خدمات بهداشت عمومی و دسترسی به مراقبت های درمانی بودند و 3- نیازها و چالش هایی چند ماه بعد از زلزله شامل چهار طبقه فرعی اقتصادی، اجتماعی، زیرساختی و نیازها و خدمات بهداشتی و درمانی بودند. تغییر نیازهای سلامتی زلزله زدگان با مرور زمان بود؛ بنابراین، توصیه می گردد اعزام نیروهای امدادی به مناطق بحران زده برنامه ریزی شده و مبتنی بر نیاز باشد.

بررسی عوامل مرتبط با رخداد طغیان گاستروانتریت در شهرستان همدان: مطالعه مورد-شاهدی

امین دوستی ایرانی

مقدمه و اهداف: بیماری های منتقله از راه آب و غذا یکی از عوامل مهم ابتلا و مرگ ومیر در سراسر جهان محسوب می شوند. این مطالعه به دنبال رخداد طغیان گاستروانتریت در فصل تابستان سال 1398 در شهرستان همدان به منظور بررسی عوامل مؤثر بر رخداد آن انجام شد.
روش کار: این مطالعه بر اساس مراحل بررسی طغیان انجام شد. پس از تولید فرضیات بر اساس بررسی های اولیه و میدانی یک مطالعه مورد- شاهدی با 45 مورد و 45 شاهد به منظور بررسی عوامل مرتبط با رخداد این طغیان انجام شد. موارد جدید بیماری بر اساس تعریف مورد وارد مطالعه شدند. مدل رگرسیون لجستیک شرطی برای بررسی عوامل خطر بالقوه مورد استفاده قرار گرفت
یافته ها: در این طغیان در مجموع 171 نفر از تاریخ 03/04/98 تا 10/04/98 تحت تأثیر قرار گرفتند. جمعیت در معرض خطر طغیان 3410 نفر بود و میزان حمله 01/5 درصد بود. درد شکم، استفراغ و تهوع به ترتیب با 8/77، 3/73 و 9/68 درصد شایع ترین علایم گزارش شده در بیماران بودند. یافته های مطالعه مورد- شاهدی نشان داد مصرف آب لوله کشی و آب چشمه یا چاه شانس ابتلا به بیماری را در مقایسه با مصرف آب جوشیده شده 63/4 و 13/4 برابر افزایش می دهد، هرچند این روابط از نظر آماری معنی دار نبودند. گروه های سنی 45-30 سال و 85-46 سال به طور معنی داری شانس ابتلا به بیماری را در مقایسه با گروه سنی 15 سال و کم تر کاهش داد.
نتیجه گیری: بر اساس یافته های این بررسی رخداد طغیان با مصرف آب آلوده مرتبط بود. بنابراین پایش روزانه و منظم وضعیت آب آشامیدنی مردم بسیار مهم است و نظام سلامت باید بر این موضوع تأکید بیش تری داشته باشد.

بررسی عوامل مرتبط با بروز عوارض دیابت: یک مطالعه مورد شاهدی مبتنی برجمعیت

بهناز بیگی

مقدمه و اهداف: دیابت به عنوان یکی از شایع ترین بیماری های غدد درون ریز در سراسر جهان محسوب می شود. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مرتبط با بروز عوارض دیابت به انجام رسید.
روش کار: یک مطالعه مورد شاهدی بر اساس داده های 70089 بیمار مبتلابه دیابت ( 4622 نفر مورد 53613 نفر شاهد) استخراج شده از سامانه پرونده الکترونیک سلامت سینا ®SinaEHR در جمعیت تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1397 اجرا گردید. تأثیر متغیرهای مستقل بر شانس ابتلا به عوارض دیابت با استفاده از مدل رگرسیون لجستیک تک متغیره و چند متغیره با کنترل اثر مخدوش کننده های احتمالی موردبررسی قرار گرفت.
یافته ها: با استفاده از رگرسیون چند متغیره شانس ابتلا به عوارض دیابت شامل زندگی در شهر 35/0 (38/0-31/0)، حاشیه شهر 73/0 (79/0-67/0)، روستا 31/0 (33/0-28/0) نسبت به زندگی در کلان شهر، بی سواد نسبت به تحصیل کرده (91/0- 78/0)84/0، فعالیت بدنی (75/0- 66/0)70/0، فشارخون سیستولیک بالا درجه یک (71/1- 34/1)51/1 و فشارخون سیستولیک بالا درجه دو (44/2- 43/1)87/1 نسبت به افراد دارای فشارخون طبیعی، لیپوپروتئین با چگالی پایین کنترل نشده (85/0- 74/0)79/0 و هموگلوبین گلیکوزیله کنترل نشده (51/1- 33/1)42/1 محاسبه شد.
نتیجه گیری: عوامل خطر مختلفی برای افزایش نسبت شانس ابتلا به عوارض دیابت شناسایی شد که مهم ترین آن ها شامل عدم کنترل هموگلوبین گلیکوزیله کنترل نشده و فشارخون سیستولیک درجه یک و دو بالا است. کنترل این عوامل می تواند شانس رخداد عوارض دیابت را در بیماران دیابتی کاهش دهد.

بررسی ارتباط بین میزان خشونت در رانندگی و صفات شخصیتی بین رانندگان شهر تهران

ترانه یوسفی نژادی

مقدمه و اهداف: خشونت و رفتارهای تهاجمی رانندگان به عنوان عامل اصلی خطر سوانح ترافیکی هستند. نگرش ها و رفتارهای راننده می تواند تحت تأثیر ویژگی های شخصیتی قرار گیرد. این تحقیق با هدف شناسایی رابطه رفتارهای خشونت آمیز در رانندگی با ویژگی شخصیتی افراد انجام شد.
روش کار: برای جمع آوری اطلاعات مربوط به خشونت از پرسشنامه پژوهش ساخته 20 سؤالی و اطلاعات مربوط به صفات شخصیتی برون گرایی، توافق یا نوع دوستی، وظیفه شناسی، روان رنجور خویی و گشودگی به تجربه از پرسشنامه 60 سؤالی شخصیتی نئو استفاده شد. روان سنجی ابزارهای تعیین و جمع آوری اطلاعات در بازه زمانی شهریور تا دی ماه 1397 انجام شد. آمار توصیفی و تحلیل آماری نا پارامتریک شامل من ویتنی و کروسکال برای تحلیل داده ها انجام شد.
یافته ها: در این مطالعه از مجموع 312 نفر شرکت کننده، 3/87 درصد شرکت کنندگان مرد و 7/12 درصد زن بودند. میانگین سنی افراد شرکت کننده 42 سال بود. ویژگی شخصیتی غالب در بین رانندگان با میزان 2/30 درصد وظیفه شناسی بود. نتایج مطالعه حاضر نشان داد که بین میزان خشونت و صفات شخصیتی روان رنجوری ارتباط معنادار دیده شد (02/0P=). بر اساس تحلیل رگرسیون نوزده درصد (19 درصد) میزان خشونت بر اساس متغیرهای انواع صفات شخصیتی قابل تبیین است.
نتیجه گیری: ویژگی شخصیت روان رنجوری راننده می تواند به طور بالقوه نشان دهنده رفتار رانندگی و میزان خشونت باشد؛ بنابراین پیش بینی رفتار رانندگان در بهبود ایمنی راه های جاده ای ضروری است. همچنین می تواند اطلاعات مفیدی برای مداخلات ایمنی در میان کاربران جاده ارائه کند و راننده هایی را که بیشتر در معرض رفتارهای نامطلوب رانندگی قرار دارند مورد هدف قرار دهد.

چالش‌ها در مرحله طراحی، اجرا، تحلیل و انتشار یافته‌های کارآزمایی‌های‌ بالینی تصادفی‌شده در ایران: مطالعه کیفی

شهناز ریماز

مقدمه و اهداف: کارآزمایی های بالینی تصادفی به عنوان استاندارد طلایی برای ارزیابی اثربخشی و ایمنی مداخله های حوزه سلامت محسوب می شوند، با این وجود ممکن است چالش های غیرمنتظره، یافته های این مطالعه ها را تحت تأثیر قرار دهند. این مطالعه، به شناسایی جامع چالش های مطالعه های کارآزمایی بالینی در مرحله طراحی، اجرا، تحلیل و انتشار پرداخته است.
روش کار: این مطالعه، یک پژوهش کیفی با رویکرد تحلیل محتوای قراردادی بوده که در فاصله زمانی 1396 تا 1398 انجام شده است. جامعه پژوهش، افراد خبره در زمینه اجرای مطالعات کارآزمایی بالینی بودند که با روش نمونه گیری مبتنی بر هدف انتخاب شدند. پس از کسب رضایت نامه کتبی، مصاحبه نیمه ساختار یافته انجام شد. داده ها با 13 مصاحبه به اشباع رسید.
یافته ها: از میان 4 مرحله طراحی، اجرا، تحلیل و انتشار یافته ها، بیش ترین چالش ها مربوط به مرحله اجرا بود. مهم ترین چالش های مرتبط با مرحله اجرا شامل کمبود دانش پژوهشگران، آزمودنی ها، حامیان مالی و پزشکان و چالش های نظارتی و اخلاقی بود. سایر چالش ها شامل ظن بالینی اثربخشی، طراحی ضعیف (چالش های مرحله طراحی)، نبود متخصص آمار در جریان مطالعه و در نتیجه نداشتن برنامه ای برای تحلیل مناسب و عدم آشنایی پژوهشگران با رویکرد های تحلیل آماری (چالش های مرحله آنالیز)، عدم آشنایی با راهنما های استاندارد گزارش دهی (چالش های مرحله انتشار) بود.
نتیجه گیری: چالش های متعددی در بخش های مختلف مطالعه های کارآزمایی بالینی وجود دارد. ارایه آموز ش های لازم برای آشنایی پژوهشگران با راهنماها و استاندارد ها و نیز برگزاری دوره های GCP می تواند کمک کننده باشد.

ارزیابی کیفیت گزارش مطالعات کوهورت در ارتباط با عوامل خطر پیش از لقاح در دیابت بارداری براساس بیانیه STROBE

رقیه بایرامی

مقدمه و اهداف: شرط استفاده از یافته های مطالعه های کوهورت در پزشکی مبتنی بر شواهد، کیفیت مطلوب و صحت روش شناسی آن ها است. این مطالعه با هدف ارزیابی کیفیت مطالعه های کوهورت منتشر شده در مجله های بین المللی در ارتباط با عوامل خطر پیش از لقاح دیابت بارداری انجام شد.
روش کار: در این مطالعه مقطعی، مطالعات کوهورت آینده نگر منتشر شده در ارتباط با فاکتورهای خطر پیش از لقاح دیابت حاملگی در فاصله سال های 2018-2008در مجله های بین المللی نمایه شده در پایگاه های اطلاعاتی PubMed, Scopus, Science Direct با استفاده از کلید واژه های دیابت بارداری، پیش بارداری، عامل خطر و مطالعه کوهورت مورد جست وجو قرار گرفتند. از مجموع 312 مقاله بازیابی شده، تعداد 26 مقاله از نظر چکیده و متن کامل با استفاده از چک لیست STROBE مورد ارزیابی نقادانه قرار گرفت. حداکثر و حداقل امتیاز هر مقاله به ترتیب 34 و صفر بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش های آمار توصیفی و نرم افزار SPSS نسخه 16 انجام شد.
یافته ها: در 26 مقاله مورد بررسی میزان انطبـاق کلـی کیفیـت مقـاله ها با معیارهای STROBE، 78/8 درصد بود. از این تعداد 18 مقاله (23/69 درصد) دارای کیفیت متوسط و 8 مقاله (76/30 درصد) دارای کیفیت خوب بودند. در این مطالعه بیش ترین نقاط ضعف مطالعه ها مربوط به بخش یافته ها و روش کار بود.
نتیجه گیری: کیفیت مقاله های بین المللی منتشر شده در زمینه عوامل خطر دیابت پیش بارداری مطلوب نیست. لذا پیشنهاد می شود سردبیران، داوران، نویسندگان و هم چنین پزشکان و ماماها پیش از کاربست یافته های این مطالعات در بالین، جهت ارزیابی کیفیت مقاله های کوهورت از چک لیست STROBE استفاده نمایند.

اعتبارسنجی نسخه فارسی مقیاسی جهت غربالگری اضطراب اینترنت در دانشجویان

فرهاد تنهای رشوانلو

مقدمه و اهداف: فراگیر شدن استفاده از اینترنت موجب پیدایش مسائل جدیدی در حوزه مطالعات روان شناختی شده است. یکی از این سازه های نوظهور، اضطراب اینترنت است. هدف از پژوهش حاضر روایی سازه مقیاس اضطراب اینترنت در دانشجویان بود.
روش کار: در یک طرح توصیفی و اعتباریابی آزمون، طی دو مطالعه به ترتیب 206 و 289 نفر از دانشجویان واحدهای دانشگاه فرهنگیان شهر مشهد به شیوه نمونه گیری چندمرحله ای انتخاب شدند و مقیاس های اضطراب اینترنت و خودکارآمدی اینترنت را تکمیل کردند. همسانی درونی، روایی عاملی اکتشافی، تأییدی، ملاکی و سازه با نرم افزارهای SPSS.25 و AMOS.24 مورد بررسی قرار گرفت.
یافته ها: نتایج نشان داد که مقیاس، ساختاری دوعاملی با واریانس تبیین شده 82/55 درصد دارد. روایی عاملی تأییدی نیز به تأیید رسید. مقیاس از پایایی سازه مناسبی برخوردار بود. روایی واگرای مقیاس در ارتباط با خودکارآمدی اینترنت به تأیید رسید(01/0>P). رابطه معناداری میان سن و اضطراب اینترنت به دست نیامد (05/0P، 6/53 = F) و نمره کل اضطراب اینترنت (01/0>P، 7/22= F) معنادار بود و دختران میانگین بالاتری داشتند. برحسب گروه تحصیلی معنادار بود (01/0>P) و دانشجویان علوم پایه و زبان های خارجی به ترتیب کمترین و بیشترین میانگین را دارا بودند (37/21 و 05/27).
نتیجه گیری: به نظر می رسد، مقیاس اضطراب اینترنت در دانشجویان از پایایی و روایی مناسبی برخوردار است.

ارزیابی مهارت‌های ده‌گانه زندگی و تراز سلامت عمومی و ارتباط آنان در مراجعان به مراکز بهداشتی، درمانی و مشاوره‌ای بنیاد شهید تهران

پروین یاوری

مقدمه و اهداف: پژوهش های انجام شده در رابطه با مهارت های زندگی و سلامت عمومی عمدتاً در بردارنده چند مهارت یا بخشی از سلامت بوده است. در این مطالعه 10 مؤلفه مهارت و 3 مؤلفه سلامت عمومی در مراجعان به مراکز خدمات درمانی و مشاوره ای بنیاد شهید تهران بررسی و رابطه بین هریک از مهارت ها با سطوح چندگانه سلامت عمومی سنجیده شد.
روش کار: پژوهش روی 600 فرد دریافت کننده خدمات به روش تصادفی از جامعه آماری انجام شد. داده ها با استفاده از دو پرسشنامه استاندارد جمع آوری و با آزمون های آماری t، آنالیز واریانس یک طرفه، تعقیبی توکی و رگرسیون چند متغیره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. به منظور شناخت روابط علّی بین متغیرها و شیوه تأثیرگذاری مهارت ها بر سلامت عمومی، از تحلیل مسیر و نرم افزار لیزرل نسخه 8 استفاده شد.
یافته ها: میانگین برخورداری از مهارت ها به ترتیب بیش ترین مربوط به مدیریت هیجان، تفکر نقاد، جذب حمایت اجتماعی و تفکر خلاق، تصمیم گیری، مدیریت استرس، خود آگاهی، همدلی و ارتباط مؤثر و حل مسأله بود. یافته های تحلیل مسیر نشان دهنده یک ارتباط قوی بین مجموع مهارت های زندگی و سلامت عمومی بود. تأثیر مهارت ها بر عملکرد اجتماعی بیش از سایر مؤلفه های سلامت بود.
نتیجه گیری: سهم مهارت مدیریت هیجان، تفکر خلاق، ارتباط مؤثرمؤثر و مدیریت استرس در پیش بینی سلامت عمومی بیش از بقیه ابعاد مهارت های زندگی است. باتوجه به اهمیت سلامت عمومی، پیشنهاد می شود برنامه های آموزشی برای ارتقای مهارت ها و افزایش سطح سلامت عمومی با تمرکز بیش تری در این زیرگروه جمعیتی اجرا شود.

لزوم ارزیابی تأثیر سیاست‌های سلامت روی مداخله‌های اجتماعی مرتبط با کووید- 19 در ایران

مریم زمانیان

چکیده فارسی ندارد چکیده فارسی ندارد.