مجله اپیدمیولوژی ایران

بررسی وضعیت تمایل به پذیرش واکسن کووید-19 و عوامل مرتبط با آن در جمعیت عمومی تهران و کرمانشاه

زهرا جرجران شوشتری

مقدمه و اهداف: عدم تمایل به پذیرش واکسن می تواند تلاش های جهانی برای کنترل پاندمی کووید-19 را به طورجدی تحت تأثیر قرار دهد. هدف این مطالعه برآورد تمایل به پذیرش واکسن های تأییدشده کووید-19 و عوامل مرتبط با آن در دو شهر تهران و کرمانشاه است.
روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه مقطعی مبتنی بر جمعیت است. داده ها از طریق پیمایش تلفنی با استفاده از روش استاندارد شماره گیری ارقام تصادفی بر روی 850 نفر از افراد در دو شهر تهران و کرمانشاه جمع آوری شده است. از رگرسیون لجستیک چندگانه برای برآورد نسبت شانس های تطبیق شده عوامل مرتبط با تمایل به پذیرش واکسن استفاده شد.
یافته ها: فراوانی تمایل به پذیرش واکسن کووید-19 در افراد شرکت کننده در مطالعه 47/66 % (با فاصله اطمینان95%:57/69 %-21/%63) بود. از بین این افراد، 02/86 درصد گزارش کردند که هر نوع واکسن تأییدشده از طرف وزارت بهداشت (ایرانی/خارجی) و 98/13 درصد اظهار داشتند که فقط واکسن خارجی که خودشان ترجیح دهند را (در صورت در دسترس بودن) استفاده خواهند کرد. متغیرهای سن، تقدیرگرایی و وضعیت اقتصادی-اجتماعی رابطه معناداری با تمایل به پذیرش واکسن داشتند.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر تمایل به پذیرش واکسن کووید-19 در افراد موردمطالعه در حد متوسط بود. به نظر می رسد برای سریع تر رسیدن به هدف ایمنی گروهی با واکسیناسیون در جامعه می توان راهبرد اولویت بندی دریافت واکسن را بر اساس متغیرهای تأثیرگذاری مانند اعتقادات مذهبی و تقدیرگرایی، گروه های سنی جوان تر و افراد با وضعیت اقتصادی-اجتماعی بالاتر بر تمایل به پذیرش واکسن نیز برنامه ریزی کرد.

بررسی پیامدهای بارداری در زنان باردار مبتلا به کووید-19 در استان قزوین در سال 1399

فاطمه رنجکش

مقدمه و اهداف: بیماری کووید-19باعث افزایش نگرانی در مورد گروه های آسیب پذیر جامعه شده است. با توجه به کاهش سیستم ایمنی، زنان باردار مستعد ابتلا به این بیماری هستند، لذا این مطالعه به منظور بررسی پیامدهای بارداری در زنان باردار مبتلا به کووید-19 در استان قزوین در سال 1399طراحی شده است.
روش کار: این مطالعه توصیفی با طراحی طولی، از اسفند 1398 تا مهر1399 در استان قزوین بر روی 133 زن باردار مبتلا با آزمون PCR یا سی تی اسکن ریه مثبت انجام شد. داده ها با استفاده از یک پرسشنامه 4 قسمتی شامل: اطلاعات جمعیت شناختی، بارداری، بیماری کووید-19، زایمان و بعد از زایمان جمع آوری شد. مادران از زمان ورود به مطالعه تا 6 هفته بعد از زایمان پیگیری شدند. داده ها با استفاده از نسخه 24 نرم افزار SPSS و شاخص های توصیفی تجزیه وتحلیل شد.
یافته ها: میانگین سنی نمونه ها 67/5 ± 09/27 سال بود. 96/87% مادران در سه ماهه دوم و سوم بارداری به کووید مبتلا شده بودند. پیامدهای مادری شامل: پارگی زودرس پرده ها (3/2%)، سزارین (1/51%) و مرگ مادری (5 مورد (28/11%) و پیامدهای نوزادی مرگ نوزادی (3%) و پره مچوریتی (9%) بود.
نتیجه گیری: بر اساس نتایج مطالعه حاضر میزان مرگ مادر و زایمان زودرس در مادران باردار مبتلا به کووید- 19افزایش نشان داد. انجام دقیق مراقبت های پره ناتال، آموزش پروتکل های بهداشتی، نظارت دقیق بر مادر و جنین حین و پس از زایمان برای کاهش عوارض مادری و نوزادی ضروری است.

بررسی روند خطر نسبی مرگ در بیمارستان بر اساس تعداد بستری‌های کووید-19 در ایران با استفاده از مدل لگ خطی با وقفه توزیعی

آزاده ساکی

مقدمه و اهداف: اپیدمی کووید-19 در اواخر سال 2019 در ووهان چین ظهور پیدا کرد و در مارس 2020 به یک همه گیر جهانی تبدیل شد. یکی از شاخص های مهم نظام سلامت کشورها میزان مرگ ومیر بیمارستانی است که با یک وقفه زمانی یک تا دوهفته ای پس از بستری شدن رخ می دهد. هدف مطالعه حاضر بررسی روند خطر نسبی مرگ ومیر کووید-19 با در نظر گرفتن این وقفه زمانی بر اساس تعداد بستری های روزانه است.
روش کار: داده های موردمطالعه شامل موارد بستری و مرگ ومیر روزانه کووید-19 ایران برای دوره 250 روزه از 26 اردیبهشت تا 22 بهمن سال 1399 است که از پایگاه داده آنلاین گیت هاب به دست آمده است. برای ارزیابی ارتباط و اثر تأخیری بین بستری روزانه در بیمارستان و خطر نسبی مرگ مدل سری زمانی لگ خطی با وقفه توزیعی به کاربرده شد.
یافته ها: در طول بازه زمانی موردمطالعه میانگین تعداد بستری و فوت روزانه به ترتیب 5/731±2/1342 و 6/118±6/190 بوده است. نتایج مدل لگ خطی با وقفه توزیعی نشان داد که با افزایش میزان بستری روزانه میزان خطر نسبی مرگ ومیر در همان روز و روزهای بعد به طور معنی داری افزایش می یابد به طوری که با عبور میزان بستری ها از 2000 نفر در روز خطر نسبی تجمعی مرگ بیش از 1 می شود.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که عبور میزان بستری ها از 2000 نفر در روز، یک سطح هشدار برای سیستم درمانی کشور محسوب می شود. پیشگیری و رعایت پروتکل های بهداشتی در مرحله اول و تشخیص زودرس بیماری در مرحله دوم در کنار افزایش امکانات بیمارستان ها و آمادگی کادر درمان می تواند خطر نسبی مرگ را در پیک های احتمالی آینده کاهش دهد.

بررسی آسیب‌ها و چالش‌های شیوع بیماری کرونا بر آموزش

محمد قراری

مقدمه و اهداف: هم زمان با شیوع بیماری کرونا، در مدارس و دانشگاه ها آموزش های حضوری به غیرحضوری تغییر یافت که این تغییر شیوه، پیامدهایی به همراه داشت. هدف این مطالعه شناسایی و دسته بندی ابعاد آسیب ها و چالش های آموزش با استفاده از اقدامات و شواهد موجود از داده های بین المللی اخیر است. نتایج این مطالعه می تواند درک بهتری از چگونگی تأثیر بحران COVID-19 بر یادگیری فراگیران به عنوان یک چارچوب عملی و قابل تعمیم برای ترمیم و مدیریت اپیدمی در حوزه آموزش ایران و سایر کشورها مورداستفاده قرار گیرد.
روش کار: مطالعه کیفی حاضر به روش تحلیل محتوای اسناد انجام شد. ابتدا با مرور منابع الکترونیک، تمامی اسناد و مقالات موجود مرتبط با آموزش و بیماری کووید-19 شناسایی شد. کلیه فایل هاشامل صوتی، نوشتاری و تصویری مرتبط نیز در بازه زمانی زمستان 1399با مراجعه به وب سایت ها و پایگاه های داده ای با کلیدواژه هایی مبتنی بر معیارهای فوق جستجو و جمع آوری گردید. انتخاب اسناد به صورت هدفمند و با در نظرگرفتن ملاک های چهارگانهJUPP صورت گرفت. پس از غربالگری چندمرحله ای نهایتاً 65 سند انتخاب و پس از کدگذاری آنالیز انجام شد.
یافته ها: آسیب ها و چالش های آموزشی در بحران به وجود آمده ناشی از شیوع بیماری کرونا در ایران و سایر کشورهای دنیا، در 29 زمینه شناسایی و ثبت شد.
نتیجه گیری: می توان نتیجه گرفت هرچند که آموزش آنلاین یک نیاز آنی در فرایند یادگیری و یاددهی بوده و دارای فواید زیادی است لکن پیشنهاد راهکارهای مدیریتی و اجرایی برای رفع آسیب ها و چالش های حاصل از آن می تواند زیربنای روشی غنی برای آموزش در دوران بیماری کرونا و پسا کرونا ایجاد نماید.

اعتبارسنجی پرسشنامه اثرات اجتماعی کووید- 19 در دانشجویان ایرانی

فاطمه عادلی نژاد

مقدمه و اهداف: هدف از این پژوهش اعتبار سنجی پرسشنامه اثرات اجتماعی کووید- 19 (SISQ ) در دانشجویان ایرانی است.
روش کار: مطالعه حاضر مطالعه ای توصیفی- تحلیلی از نوع اعتبارسنجی است و جامعه آماری آن شامل دانشجویان دانشگاه های تهران در سال تحصیلی 99- 400 بودند که 300 نفر از آن ها به صورت داوطلب در این پژوهش شرکت کردند. پس از بررسی روایی محتوا، جهت بررسی روایی سازه از تحلیل عامل اکتشافی و تأییدی و برای بررسی پایایی از ضریب آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی درون خوشه ای استفاده شد؛ برای بررسی بیشتر متغیرهای اصلی پژوهش آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و تی مستقل استفاده گردید؛ تحلیل ها با استفاده از نرم افزار SPSS25 و AMOS26 انجام شد.
یافته ها: در بررسی روایی پرسشنامه گویه هفتم، طبق نظر اساتید، فاقد روایی محتوایی (16/0cvr=) بود؛ چهار مؤلفه فاصله اجتماعی، مطلوبیت اجتماعی، اطلاعات اجتماعی و اضطراب اجتماعی در تحلیل عامل اکتشافی استخراج شدند که با هم 99/57 درصد واریانس پرسشنامه را تبیین می کردند؛ نتایج حاصل از تحلیل عاملی تأییدی مدل 4 عاملی را، بعد از فرآیندهای آرایشی و پیرایشی، تأیید کرد (26/85=χ2 09/0=p؛ 93/0=IFI، 93/0=CFI، 05/0=RMSEA)، ضریب آلفای کرونباخ و ضریب همبستگی درون خوشهٔ (ICC=intraclass correlation coefficient ) برای پرسشنامه نهایی برابر 80/0 شدند؛ همبستگی همه گویه ها با نمره کل پرسشنامه مثبت و معنی دار بود و مقادیر از 49/0 تا 65/0 متغیر بودند. میانگین (انحراف معیار) سن افراد موردمطالعه 07/24(27/6) سال است.
نتیجه گیری: پرسشنامه 14 گویه ای اثرات اجتماعی کووید- 19 در دانشجویان از روایی و پایایی قابل قبولی برخوردار است. مطالعات بیشتر در سایر جمعیت ها پیشنهاد می شود.

ویژگی‌های بالینی و رفتارهای بهداشتی مرتبط با ابتلا به بیماری کروناویروس جدید در مراجعه‌کنندگان به مراکز منتخب کووید-19 تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی: یک مطالعه مقطعی

جمیله رحیمی

مقدمه و اهداف: پاندمی بیماری کووید-19 تبدیل به یک مشکل سلامتی و اقتصادی-اجتماعی بزرگی شده است. مطالعه حاضر باهدف ویژگی های بالینی و رفتارهای بهداشتی مرتبط با ابتلا به بیماری کروناویروس جدید (COVID-19) در مراجعه کنندگان مراکز منتخب کووید-19 تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی انجام شده است.
روش کار: مطالعه مقطعی حاضر از ابتدای شهریورماه تا نیمه اول مهرماه سال 99 در 350 نفر از افراد مراجعه کننده به 8 مرکز خدمات جامع سلامت منتخب کووید-19 استان خراسان شمالی به روش طبقه ای تصادفی سیستماتیک انجام شده است. مشخصات جمعیت شناختی، بالینی و اطلاعات مرتبط با ابتلا به بیماری کووید-19 از طریق چک لیست محقق ساخته جمع آوری و در نرم افزار SPSS 24 با استفاده از آزمون کای دو و رگرسیون لجستیک تجزیه وتحلیل شدند.
یافته ها: از مجموع 350 نفر، 200 نفر (1/57%) مرد و بقیه زن بودند. نتیجه آزمایش PCR حدود 72% از افراد مثبت بود. بیشترین درصد ابتلا در افراد دارای مشاغل آزاد و راننده، افراد در سنین 30 تا 50 سال و مردان بود. بیشترین رعایت ماسک زدن، شستشوی دست و فاصله اجتماعی مربوط به کارکنان کادر بهداشت و درمان و کمترین رعایت مربوط به افراد دارای شغل آزاد، رانندگان و نظامی بود. شانس مثبت شدن آزمایش در مراجعینی که سابقه حضور در پمپ بنزین را داشتند 3/2 (فاصله اطمینان 95%: 79/4- 13/1) برابر بیشتر بود.
نتیجه گیری: با توجه به نتایج سن، جنسیت، شغل و سابقه حضور در مکان های پرتردد از عوامل تعیین کننده مهم در ابتلا و رعایت پروتکل ها می باشند.

بررسی عوامل مرتبط با بقای سالمندان مبتلا به کووید-۱۹ بستری در بیمارستان

فروغ گودرزی

مقدمه و اهداف: گزارش ها حاکی از آن است که مرگ ومیر به علت بیماری کووید-19 در سالمندان بیشتر از سایر گروه های سنی است. ازآنجا که تاکنون، مطالعات محدودی بر روی بیماران سالمند در ایران انجام شده لذا در مطالعه حاضر سعی شده است به بررسی ویژگی های بالینی و بقا در بیماران سالمند مبتلا به کووید-19 در بیمارستان بهارلو تهران پرداخته شود.
روش کار: این مطالعه همگروهی گذشته نگر بر روی اطلاعات افراد سالمند مبتلا به کووید-19 بستری شده در بیمارستان بهارلو تهران انجام شده است. اطلاعات بیمارانی که در بیمارستان بستری شده بودند حداقل تا زمانی که ترخیص یا فوت شدند مورد پیگیری قرار گرفتند و درنهایت با استفاده از رگرسیون کاکس عوامل مرتبط با بقا مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
یافته ها: درمجموع 522 بیمار وارد مطالعه شدند که 8/53 درصد آن ها مرد بودند و 101 نفر از آن ها فوت شدند. میانگین سنی افراد فوت شده 3/76 سال با انحراف معیار 6/8 سال بود. شایع ترین علائم بالینی بیماران در بدو بستری شدن، اختلال در تنفس (5/69درصد)، سرفه(1/61درصد) و تب(1/51 درصد) بود. نتایج رگرسیون کاکس نشان داد که به ازای افزایش یک سال سن، خطر مرگ 5درصد افزایش خواهد یافت. علاوه براین، تجویز مکمل کلسیم خطر مرگ را 35 درصد کاهش خواهد داد.
نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که تجویز مکمل کلسیم می تواند با افزایش بقا سالمندان و کاهش مرگ آن ها در ارتباط باشد. با توجه به کمبود کلسیم در جمعیت ایرانی و از طرفی نقش محافظتی کلسیم در کووید-19، این موضوع در سالمندان بیمار حائز اهمیت است که نیاز به بررسی های بیشتری در آینده دارد.

سیاست‌های پیشگیرانه کنترل همه‌گیری بیماری کووید-19: یک مطالعه مرور سریع از کشورهای شرق و جنوب شرق آسیا

مهرناز سیدی

مقدمه و اهداف: در اواخر سال 2019، ویروس SARS-CoV-2 به عنوان عامل شیوع بیماری حاد تنفسی و همه گیری کووید-19 شناسایی شد و شروع به گسترش در کشورهای سراسر جهان کرد. اقدامات پیشگیرانه از موضوعات قابل توجه در زمینه جلوگیری از شیوع کووید-19 بوده است. هدف از انجام این مطالعه مروری سریع، تلخیص سیاست ها و استراتژی های پیشگیرانه کشورهای منتخب در شرق و جنوب شرق آسیا شامل چین، کره جنوبی، ژاپن، ویتنام و سنگاپور در دوران همه گیری کووید-19 است.
روش کار: در این مطالعه مروری سریع، پایگاه های داده Scopus، PubMed، Embase و Web of Science مورد بررسی قرار گرفت. کلمات کلیدی primary health care, public health, prevent* و policy, plan, program, initiative, intervention, measure و Covid-19 به همراه نام کشورهای منتخب در استراتژی جستجو بکار برده شد. علاوه بر این، ما وب سایت های سازمان بهداشت جهانی (WHO) و برنامه توسعه سازمان ملل (UNDP) را جهت بازیابی بیشترین منابع اصلی به عنوان ادبیات خاکستری جستجو کردیم. داده های مرتبط از مطالعات نهایی استخراج و طبقه بندی شد.
یافته ها: پس از غربالگری مطالعات، 33 مطالعه دارای معیارهای ورود بودند. اقدامات غالب بکار گرفته شده در این کشورها در محورهای ارتباطات و اطلاع رسانی، فاصله فیزیکی، قرنطینه، نظارت و آزمایش طبقه بندی شد.
نتیجه گیری: آموزش و اطلاع رسانی، آزمایش و غربالگری گسترده، ردیابی تماس، قرنطینه موارد مبتلا و مشکوک و همچنین رعایت فاصله فیزیکی در کاهش انتقال کووید-19 و مرگ ومیر بسیار مؤثر بوده است.