مجله اپیدمیولوژی ایران

تأثیر استرس، افسردگی و اضطراب در دوران بارداری بر وزن کم هنگام تولد در جمعیت‌های حاشیه‌نشین: مطالعه کوهورت آینده‌نگر

کورش هلاکویی نائینی

مقدمه و اهداف: مشکلات سلامت روان در دوران بارداری از مهم ترین علت های منجر به افزایش بار بیماری هابخصوص در گروه های ضعیف اقتصادی-اجتماعی در جامعه هستند. هدف از این مطالعه برآورد خطر وزن کم هنگام تولد در ارتباط با سلامت روان مادر شامل اختلال های اضطراب، افسردگی و استرس بود.
روش کار: این مطالعه برروی داده های 398 نفر عضو کوهورت بارداری بندرعباس (BAPC) طی سالهای 2017-2020 اجرا شد. افسردگی، اضطراب و استرس با استفاده از پرسشنامه ی 21 سؤالی DASS درهنگام بارداری و وزن کم هنگام تولد براساس کارت واکسیناسیون نوزاد سنجیده شد. تأثیر اختلال های روانی مادر بر وزن کم هنگام تولد با استفاده از رگرسیون دوجمله ای و رگرسیون پوآسون تعمیم یافته در سطح معنی داری 05/0 برآورد شد.
یافته ها: در مقایسه با مادران بدون اختلالات سلامت روان، خطر بروز وزن کم هنگام تولد در مادران مبتلا به افسردگی شدید 03/8 برابر بیش تر (فاصله اطمینان 95 درصد: 62/11-55/5)، در مادران مبتلا به استرس متوسط 06/8 برابر بیش تر (فاصله اطمینان 95 درصد: ‏51/11-64/5)، و در مادران مبتلا به اضطراب شدید و بسیار شدید معادل 13/3 برابر (فاصله اطمینان 95 درصد: ‏31/8-18/1) و 43/8 برابر (فاصله اطمینان 95 درصد: ‏25/12-80/5) بود.
نتیجه گیری: بین هر سه اختلال افسردگی، اضطراب و استرس در رده های متوسط، شدید و بسیار شدید با وزن کم هنگام تولد ارتباط آماری معنی داری وجود دارد. پیشنهاد می شود اقدام هایی مانند خدمات غربالگری بهداشت روان هنگام بارداری، و طراحی و اجرای برنامه های آموزشی و مشاوره ای برای مادران باردار و خانواده آنها بالاخص همسران در راستای بهبود روابط زناشویی طی بارداری انجام شود.

آگاهی، نگرش و عملکرد مردم استان قزوین در خصوص کرونا ویروس (کووید-19): یک مطالعه مبتنی بر جمعیت

زهرا حسین خانی

مقدمه و اهداف: انتشار کروناویروس (کووید-19) در جهان، اثرات نامطلوبی بر جوانب مختلف زندگی افراد و توسعه اقتصادی-اجتماعی جوامع داشته است. مطالعه حاضر باهدف تعیین دانش، نگرش و عملکرد مردم استان قزوین در خصوص بیماری کووید-19 انجام شده است.
روش کار: مطالعه مقطعی حاضر در ماه های آذر و دی سال 1399 بر روی 1223 نفر از جمعیت بالای 15 سال استان قزوین انجام شد. با روش نمونه گیری طبقه ای چندمرحله ای افراد به صورت تصادفی از جمعیت تحت پوشش مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی استان انتخاب شدند. پرسشنامه ها به صورت خودایفا و مصاحبه تلفنی تکمیل شد. سؤالات شامل اطلاعات جمعیت شناختی، دانش، نگرش و عملکرد افراد درباره کووید-19 بود.
یافته ها: درمجموع تعداد 1223 نفر با میانگین سنی (2/12) 6/35 سال در مطالعه شرکت کردند. امتیاز نمرات بخش های دانش، نگرش و عملکرد افراد به ترتیب 68% ،72% و91% بود که مناسب بود. درباره دانش کمترین امتیاز مربوط به آگاهی از علائم شایع بیماری
(6 درصد) بود. 42 درصد افراد معتقد بودند اصول پیشگیری از ابتلاء به ویروس کرونا را رعایت می کنند، 3/50 درصد فاصله 2 متری از دیگران را رعایت می کردند. طبق تحلیل رگرسیون خطی چند متغیره، با افزایش سن افراد سطح آگاهی (007/0=P) و عملکرد(028/0=P) ایشان افزایش داشته، با افزایش تحصیلات میزان آگاهی افزایش (001/0>P) ولی میزان نگرش کاهش (001/0=P) داشته است. آگاهی(002/0=P) و عملکرد(001/0>P) مردان نسبت به زنان به طور معنی داری کمتر بود. در خصوص محل سکونت هم سطح نگرش ساکنین روستایی نسبت به شهری بالاتر بوده است (002/0=P).
نتیجه گیری: مطالعه ما نشان داد سطح آگاهی، نگرش و عملکرد مردم استان قزوین در خصوص بیماری کووید-19 مناسب است.

بررسی طغیان هپاتیت A در شهرستان بروجرد (روستای جوجه حیدر) طی سال 1398: مطالعه مورد- شاهدی

ظاهر خزایی

مقدمه و اهداف: هپاتیت ویروسی از بیماری های شایع و مهم و از آسبب های اصلی مرگ ومیـر و نـاتوانی در جهـان اسـت. هدف از این مطالعه، بررسی طغیان هپاتیت A در شهرستان بروجرد در سال 1398 بود.
روش کار: این مطالعه در قالب یک مطالعه مورد- شاهدی به منظور بررسی طغیان هپاتیت A در سال 1398 در شهرستان بروجرد،
( روستای جوجه حیدر) صورت گرفت. در این مطالعه 50 نفر فرد مبتلا به هپاتیت A به عنوان مورد وارد مطالعه شدند به ازای هر مورد بیمار، دو مورد شاهد از روستای هم جوار که فاقد بیماری بودند؛ انتخاب شدند. اطلاعات از طریق پرسشنامه دموگرافیک و یافته های آزمایش های انجام شده جمع آوری شد. برای بررسی ارتباط بیماری با عوامل خطر از نسبت شانس و فاصله اطمینان 95% استفاده شد.
یافته ها: در این مطالعه نسبت شانس برای عوامل خطر شستن میوه و سبزی با آبی غیر از آب لوله کشی (نسبت شانس= 2/3)، شستن ظروف با آبی غیر از آب لوله کشی (نسبت شانس= 7/3)، توالت غیر بهداشتی (نسبت شانس= 3/8)، استفاده از آب غیرلوله کشی در مواقع قطع آب لوله کشی (نسبت شانس= 4/4)، عدم اطلاع از بیماری و راه های انتقال (نسبت شانس= 8/4) و فاصله چاه آب از چاه فاضلاب کم تر از 15 متر (نسبت شانس= 1/4) ارتباط آماری معنی داری را نشان دادند.
نتیجه گیری: با افزایش آگاهی افراد و بهبود وضعیت بهداشت محیط و فاضلاب روستایی می توان از رخداد طغیان های مشابه در این منطقه و مناطق مشابه پیشگیری کرد.

عوامل مؤثر بر مخاطره مرگ در بیماران مبتلا به سرطان رکتوم: تحلیل در حضور ریسک‎های رقابتی

قدرت اله روشنایی

مقدمه و اهداف: میزان بروز سرطان رکتوم در کشورهای در حال توسعه به ویژه در سنین پایین رو به افزایش است. این مطالعه با هدف ارزیابی عوامل مؤثر بر بقای بیماران مبتلا به سرطان رکتوم، در حضور ریسک‎های رقابتی انجام شد.
روش کار: در این مطالعه کوهورت گذشته‏نگر، اطلاعات 121 بیمار مبتلا به سرطان رکتوم در سال‎های 96-1380 مورد بررسی قرار گرفت. پیامد مطالعه مرگ مرتبط با پیشرفت سرطان بود و سایر سبب های مرگ به‎عنوان خطر رقیب در نظر گرفته شدند. با استفاده از مدل‏ مخاطرات علت-ویژه و زیرتوزیع به بررسی عوامل مؤثر بر بقای بیماران در حضور ریسک رقابتی پرداخته شد.
یافته ها: میانگین (انحراف‎ معیار) سن تشخیص (9/13) 4/53 سال و 68 نفر(2/56 درصد) از بیماران مرد بودند. یافته های آزمون لگ-رتبه نشان داد متغیرهای جنس، سن تشخیص، متاستاز، نوع نخستین درمان، میزان نفوذ به دیواره روده، محل تومور، تعداد لنفوم درگیر و اندازه تومور بر بقای بیماران تأثیر معنی داری دارند (05/0>P). متغیرهای درجه تومور، متاستاز به گره‎های لنفاوی و مرحله بیماری بر مخاطره مرگ به‏دلیل پیشرفت سرطان رکتوم، در هر دو مدل رگرسیونی زیرتوزیع و علت-ویژه معنی دار شدند (05/0>P).
نتیجه گیری: با توجه به لزوم در نظر گرفتن ریسک های رقیب، یافته های هر دو روش تحلیل ریسک‎های رقابتی نشان داد که درجه تومور، متاستاز به گره‎های لنفاوی و مرحله بیماری مخاطره لحظه‎ای و مخاطره بروز مرگ به دلیل سرطان را افزایش داد. بنابراین برای تعیین ریسک فاکتورهای اختصاصی هر یک از علل مرگ در تحلیل داده‎های بقا در صورت وجود بیش از یک علت مرگ باید از روش‎های ریسک‎های رقابتی استفاده کرد.

شاخص‌های روان‌سنجی و ارزش تشخیصی فرم کوتاه نسخه فارسی Doloplus-2 در ارزیابی درد در سالمندان مبتلا به دمانس

زهرا تقربی

مقدمه و اهداف: وجود ابزار روا، پایا، کوتاه و درعین حال حساس و دقیق، جهت تشخیص درد در مبتلایان به دمانس ضروری است. مطالعه حاضر با هدف بررسی ویژگی های روان سنجی و ارزش تشخیصی فرم کوتاه نسخه فارسی Doloplus-2 (P-Doloshort) در ارزیابی درد در سالمندان مبتلا به دمانس انجام شد.
روش کار: در این مطالعه مقطعی، 100 سالمند تحت پوشش کلینیک های خصوصی و مراکز نگهداری سالمندان در کاشان (سال 98-1397) به روش دردسترس انتخاب شدند. روایی سازه به روش تحلیل عاملی اکتشافی، مقایسه گروه های شناخته شده و روایی همگرا، و پایایی به روش همسانی درونی، هم ارزی و ثبات تعیین شد. اثر سقف و کف نیز ارزیابی گردید. P-Doloplus-2 به عنوان آزمون طلایی و
P-Doloshort به عنوان آزمون تشخیصی منظور شد. داده ها توسط SPSS-v16 با آزمون تی-مستقل، رگرسیون خطی، ضرایب همبستگی درون خوشه ای (ICC ) و پیرسون، آلفای کرونباخ، منحنی راک و پارامترهای ارزش تشخیصی تحلیل شدند.
یافته ها: تحلیل عاملی، ابزار را تک عاملی شناسایی نمود؛ این عامل قادر به تبیین 851/65% از واریانس کل بود. P-Doloshort قادر به تفکیک دو گروه مبتلا و غیرمبتلا به بیماری های زمینه ای دردناک از یکدیگر بود (0001/0>P). بین نمرات P-Doloshort با P-Doloplus-2 (975/0=r،0001/0>P) و PACSLAC-II-IR (902/0=r،0001/0>P)، همبستگی معنی دار مثبت وجود داشت. آلفای کرونباخ، ICC و خطای استاندارد اندازه گیری به ترتیب 898/0، 891/0 و 183/1± بود. فراوانی نسبی حداقل و حداکثر نمره ممکن، کمتر از 15% بود. در نقطه برش 5/2، سطح زیر منحنی راک، حساسیت، ویژگی و دقت تشخیصی کلی به ترتیب 985/0، 956/0، 000/1 و 970/0 برآورد شد.
نتیجه گیری: P-Doloshort به عنوان ابزاری روا، پایا، حساس و دقیق جهت ارزیابی درد سالمندان مبتلا به دمانس قابل استفاده است.

مرور حوزه‌ای بر راهکارهای تقویت ماندگاری نیروی انسانی سلامت در بحران‌های همه‌گیری

سجاد دلاوری

مقدمه و اهداف: در حوادث و بحرانها، بخش سلامت با کمبود نیروی انسانی مواجه خواهد شد. ماندگاری نیروی انسانی در این شرایط امری حیاتی است. هدف این مطالعه تببین راهکارهایی جهت تقویت تاب آوری نیروی انسانی سلامت در طول بحران، و جلوگیری از ترک سازمان توسط آن ها می باشد.
روش کار: روش مورد استفاده در این مطالعه، تحقیق مروری حیطه ای است. پایگاه های اطلاعاتی معتبر انگلیسی و فارسی با محدوده زمانی معین (از مبنای زمانی پایگاه مورد جستجو تا سپتامبر سال 2020) مورد بررسی قرار گرفتند. سپس بخش های کلیدی اطلاعات به دست آمده، طبقه بندی شدند. نهایتا، گزینه های سیاستی و راهکارهای پیاده سازی آن ها جمع بندی و گزارش شدند.
یافته ها: در مجموع 168 مقاله ی مختلف جمع آوری گردید. پس از حذف مقالات غیرمرتبط، اطلاعات منتشر شده در 21 مقاله مطاله شدند. به صورت کلی، نتابج حاصل از این مطالعه در شش دسته ی عمده طبقه بندی می شود. این دسته بندی شامل 6 حوزه ی مختلف سیاستگزاری و راهکارهای پیشنهادی برای هریک می باشد.
نتیجه گیری: با توجه به شرایط کشور ایران سیاست های لازم برای تقویت و ماندگاری نیروی انسانی سلامت در حوادث و بحران ها، به ترتیب اولویت، شامل اصلاح آموزش، حمایت روانی، حمایت مالی، حمایت اجتماعی-رفاهی، حمایت شغلی، و بهبود زیرساخت در مناطق محروم و بحران زده می باشد. نکته مهم، توجه به امکان اجرایی شدن راهکارها در کشورهای توسعه نیافته، درحال توسعه و توسعه یافته با در نظر گرفتن اولویت ها و شرایط ویژه هرکدام می باشد.

بررسی ارتباط وضعیت اشتغال مادران با شاخص‌های رشد شیرخواران 12-9 ماهه شهر اهواز در سال 1396

خدیجه حکمت

مقدمه و اهداف: سلامت رشد کودک از مسأله های تأثیرگذار بر سلامت جامعه است. نظر به اهمیت نقش مادران شاغل در خانواده و جامعه ای سالم، این مطالعه با هدف بررسی ارتباط وضعیت اشتغال مادران با شاخص های رشد شیرخواران 12-9 ماهه اهواز طراحی و اجرا شد.
روش کار: این مطالعه کوهورت آینده نگر روی 345 نفر از شیرخواران 12-9 ماهه دارای مادر شاغل و خانه دار که به مراکز بهداشتی اهواز مراجعه کرده بودند؛ انجام شد. نمونه گیری به روش غیراحتمالی سهمیه ای و ابزار گردآوری اطلاعات شامل پرسشنامه پژوهشگرساخته بود. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 22، آزمون های مربع کای، آنالیز واریانس تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: در گروه مادران شاغل تمام وقت، 2/54 درصد شیرخواران رشد مطلوب وزنی و 8/45 درصد رشد نامطلوب، در گروه پاره وقت، 6/69 درصد شیرخواران رشد مطلوب وزنی و 4/30 درصد رشد نامطلوب و در گروه خانه دار 7/68 درصد شیرخواران رشد مطلوب وزنی و 3/31 درصد رشد نامطلوب داشتند. وزن شیرخواران در گروه تمام وقت با پاره وقت (01/0 P=) و تمام وقت با خانه دار (04/0 P=) تفاوت معنی دار داشت، اما در گروه پاره وقت و خانه دار (87/0P=) تفاوت معنی دار یافت نشد. بین شغل مادران و وضعیت رشد قدی (11/0P=) و رشد دورسر شیرخواران رابطه معنی دار یافت نشد (08/0P=).
نتیجه گیری: رشد شیرخواران درگروه شغلی تمام وقت از سطح پایینی برخوردار است، پیشنهاد می شود از ساعات کاری مادران شاغل تمام وقت تا زمانی که کودک شیرخوار دارند، کاسته شود.

مقایسه رفتارهای خود مراقبتی در مبتلایان به دیابت نوع 2 قبل و بعد از شیوع بیماری کووید-19: مطالعه قند و لیپید تهران

پریسا امیری

مقدمه و اهداف: شیوع بیماری کووید-19 با افزایش سطح اضطراب و استرس و محدودیت دسترسی به خدمات پزشکی، تهدیدی برای رفتارهای خودمراقبتی و کنترل بیماری در افراد دیابتی است. هدف مطالعه حاضر بررسی ارتباط شیوع بیماری کووید-19 بر رفتارهای خودمراقبتی بیماران دیابتی بود.

روش کار: پژوهش حاضر روی 318 فرد بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 2 که در فاصله سال های 1397 تا 1399 در مطالعه قند و لیپید تهران شرکت کرده و پرسشنامه رفتارهای خودمراقبتی را تکمیل نموده بودند، انجام شد. داده های رفتارهای خودمراقبتی مجدداً 3-4 ماه پس از اعلام همه گیری در کشور، از طریق تماس تلفنی جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از رگرسیون چندگانه و آزمون تی زوجی استفاده شد.

یافته ها: میانگین نمره کل رفتارهای خودمراقبتی قبل و بعد از شیوع بیماری کووید-19، به ترتیب 8/14±7/49 و 9/13±1/56 بود (001/0>P). در زنان، بعد از شیوع کووید-19، نمره کل خودمراقبتی پس از تعدیل نمره قبل از شرایط مذکور، با افزایش طول مدت دیابت افزایش داشت (31/0=β، 020/0P=). این نمره، در زنان دارای مدرک تحصیلی دیپلم در مقایسه با افراد دارای تحصیلات دانشگاهی کاهش معنی داری نشان داد (57/6- =β، 024/0P=). همچنین نمرات رفتارهای خودمراقبتی رژیم غذایی و مراقبت از پا در هردو جنس و نمره اندازه گیری قند خون در زنان بعد از شیوع بیماری کووید-19 بطور معناداری بیشتر از زمان قبل از شیوع بیماری کووید-19 بود.

نتیجه گیری: بعد از شیوع کووید-19، رفتارهای خودمراقبتی بخصوص رفتارهای مرتبط با رژیم غذایی و مراقبت از پا و اندازه گیری قند خون درکوتاه مدت بهبود یافت

بررسی عوامل مؤثر بر زمان بقای بیماران مبتلا به کووید-19 در سه موج اول اپیدمی در شهرستان فریدون‌شهر: مطالعۀ کوهورت آینده‌نگر

صادق کارگریان مروستی

مقدمه و اهداف: با توجه به نوپدید بودن بیماری کووید-19 و همه گیری جهانی این بیماری، این مطالعه با هدف بررسی عوامل مؤثر بر زمان بقای بیماران مبتلا به کووید-19 در سه موج اول همه گیری و به منظور شناسایی متغیرهای مؤثر بر بقا/ مخاطره این بیماران انجام شد.
روش کار: در این مطالعۀ کوهورت آینده نگر، از اطلاعات مربوط به تمامی بیماران مبتلا به کووید-19 شهرستان فریدون شهر (واقع در غرب استان اصفهان) که وضعیت حیاتی آن ها 4 ماه مورد پیگیری قرار گرفت، استفاده شد. جهت تشخیص کووید-19 از آزمایش PCR توسط آزمایشگاه رفرنس مرکز بهداشت استان اصفهان استفاده گردید. جهت تجزیه وتحلیل داده ها از روش ناپارامتری کاپلان مایر و رگرسیون خطرات متناسب کاکس و جهت مقایسۀ بقا در سه موج همه گیری از آزمون لگ رتبه ای تحت نرم افزار(R نسخه 3.6.2) استفاده شد. تمامی آزمون ها در سطح اطمینان 95% صورت پذیرفت.
یافته ها: با انجام آزمایش PCR بر 2269 فرد مشکوک به بیماری کووید- 19 که از مراکز بهداشتی درمانی شهری و روستایی به بیمارستان حضرت رسول اکرم(ص) و مرکز منتخب نمونه گیری کووید-19 در مرکز بهداشت شهرستان فریدون شهر ارجاع گردیده بودند، 880 بیمار مبتلا به کووید-19 شناسایی گردیدند. میانگین سنی کل بیماران 72/0±9/48 سال، متوسط فاصلۀ زمانی از شروع اولین علائم بالینی تا مراجعه به پزشک 14/0±7/3 روز و متوسط فاصلۀ زمانی از شروع اولین علائم بالینی تا زمان مرگ 62/3±2/17 روز محاسبه گردید. بقاء کل در پایان دورۀ یک ساله مطالعه 93% برآورد گردیده، 7% از بیماران (62 نفر) به علت کووید-19 فوت شدند (میزان بروز تجمعی مرگ). عوامل مؤثر بر بقای بیماران مبتلا به کووید-19 بر اساس مدل رگرسیون چندگانۀ کاکس شامل 1- سن 2- شدت بیماری (وضعیت بستری بیمار) 3- ابتلا به بیماری زمینه ای قلبی 4- موج همه گیری و 5- راه انتقال بیماری بود (05/0>P). با استفاده از رویکرد کاپلان مایر و بر اساس آزمون لگ رتبه ای، در میزان بقا در سه موج همه گیری تفاوت معنی دار مشاهده گردید (018/0=P). نرخ بقای 30 روزه در موج اول، دوم و سوم به ترتیب 93/0، 92/0 و 96/0 بود.
نتیجه گیری: هرچند غربالگری کووید-19 در کلیۀ افراد مشکوک به علت شدت سرایت بیماری ضروری است، ولی غربالگری در افراد مسن به ویژه افرادی که سابقۀ ابتلا به بیماری قلبی دارند، و نسبت به سایر گروه ها در معرض خطر بالای مرگ قرار دارند، از اهمیت بسیار بالاتری برخوردار است. این بیماران علاوه بر غربالگری منظم، نیاز به نظارت فعال به ویژه در زمان بستری خواهند داشت.

موانع و عوامل تسهیل‌کننده مراجعه مردم به مراکز و پایگاه‌های خدمات جامع سلامت در شهر کرمان: یک مطالعه کیفی

حمید شریفی

مقدمه و اهداف: بهره مندی پایین از خدمات بهداشتی یکی از تعیین کننده های اصلی عدم دستیابی به شاخص های مطلوب سلامت در مناطق شهری است. این مطالعه با هدف بررسی موانع و عوامل تسهیل کننده دریافت خدمات بهداشتی از مراکز و پایگاه های خدمات جامع سلامت در شهر کرمان صورت گرفت.
روش کار: مطالعه حاضر یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل محتوا بود، که در سال 1398 انجام شد. پس از انتخاب مراکز بهداشتی دارای تجربه بهره مندی از خدمات مطلوب یا پایین، نمونه گیری هدفمند تا اشباع اطلاعاتی ادامه یافت. درمجموع با 78 نفر از ارائه دهندگان خدمت، دریافت کنندگان خدمت و عدم دریافت کنندگان خدمت که در سامانه سیب مراکز بهداشتی ثبت شده بودند، مصاحبه نیمه ساختارمند و چهره به چهره صورت گرفت. تمامی مصاحبه ها یادداشت و کدگذاری به صورت دستی انجام شد و با روش تحلیل محتوای جهت دار بررسی و مورد تجزیه وتحلیل قرار گرفت.
یافته ها: در خصوص عوامل تسهیل کننده مراجعه، به خدمات ضروری کودکان و مادران، خدمات رایگان و برخورد ارائه دهندگان خدمت اشاره شد. درحالی که عوامل مسافتی و فیزیکی، وضعیت آگاهی از انواع خدمات، ترجیح مراکز خصوصی، دسترسی زمانی، دیدگاه مراجعه کنندگان نسبت به مراجعه منظم به مراکز، آدرس ها و شماره تلفن های ثبت شده در سیستم، وضعیت پاسخگویی به نیازهای بهداشتی، ترس از افشای بیماری، کمبود نیروی انسانی مراکز و برخورد ارائه دهندگان خدمت از موانع مراجعه افراد به مراکز بود.
نتیجه گیری: طبق نتایج این مطالعه فهم دقیق دیدگاه ها و درک مردم تحت پوشش می تواند به برنامه ریزان و سیاست گذاران ملی و محلی کمک نماید تا راهبردهای لازم را برای افزایش بهره مندی از خدمات بهداشتی در مراکز خدمات جامع سلامت شهری طراحی نمایند.

تبیین تجربه‌های پرستاران از مکانیسم‌های سازگاری به‌کار رفته در مواجهه با کووید-19: مطالعه کیفی

محبوبه شالی

مقدمه و اهداف: به کارگیری روش های سازگاری مناسب برای کاهش اثرات مخرب جسمانی و روانی تنش در زمان پاندمی ضروری به نظر می رسد. این مطالعه با هدف تبیین تجربیات پرستاران از روش های سازگاری با تنش در طی پاندمی کووید- 19 انجام شد.
روش کار: این مطالعه مبتنی بر رویکرد کیفی و از نوع پدیدارشناسی تفسیری است. در این پژوهش با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند،پرستاران شاغل در بیمارستان های وابسته به دانشگاه علوم پزشکی تهران، از طریق مصاحبه های عمیق، فردی و نیمه ساختاریافته، تجربه های خود را به اشتراک گذاشتند. متن مصاحبه های ضبط شده پس از مکتوب سازی، بر اساس رویکرد دیکلمن و با نرم افزار MAXQDA 12 تجزیه و تحلیل شدند.
یافته ها: مشارکت کنندگان شامل 9 نفر پرستار (6 زن و 3 مرد) با میانگین±انحراف معیار سنی3/5 ± 45 سال بودند. نتایج آنالیز داده ها، به صورت 4 طبقه اصلی و 15 زیر طبقه، تعیین و براساس ماهیت، به صـورت مفهـومی نام گذاری گردید. طبقه های اصلی پژوهش در 4 طبقـه اصلی خودحمایتی، در پناه خانواده، چتر حمایتی بیمارستان و حمایت جامعه در دو سوی بی نهایت جای گرفتند.
نتیجه گیری: شرکت کنندگان برای مقابله با استرس و اضطراب، راه کارهای مختلف مقابله ای را تمرین و تجربه کردند. در کنار مکانیسم های فردی، پرستاران از منابع حمایتی دیگری چون خانواده و محیط کار و اجتماع نیز مدد جسته اند. با توجه به تجربه های پرستاران مشارکت کننده در پژوهش، آموزش روش های سازگاری با تنش ها به کارکنان به ویژه در زمان بحران هایی همانند پاندمی کووید- 19 توصیه می شود.

واکاوی پیامدهای ریوی مواجهه با غلظت‌های کم آمونیاک: یک مطالعه هم‌گروهی گذشته‌نگر در صنایع کودسازی

محسن مهدی نیا

مقدمه و اهداف: پیامدهای ریوی مواجهه با غلظت های کم آمونیاک کمتر موردمطالعه قرارگرفته است. این مطالعه با هدف مدل سازی پیامدهای ریوی مواجهه با غلظت های کم آمونیاک طراحی شده است.
روش کار: این مطالعه هم گروهی گذشته نگر در صنایع کودسازی و در سال 1398 انجام شده است. افراد موردمطالعه شامل دو گروه مواجهه یافته (98 نفر) و بدون مواجهه (105 نفر) بود. اندازه گیری میزان مواجهه و ارزیابی علائم و پارامترهای عملکرد ریوی با استفاده از NIOSH 6016 و پروتکل انجمن متخصصین ریه آمریکا و اروپا انجام شده است. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار IBM SPSS نسخه 0/22 و آزمون های مدل سازی رگرسیون خطی و لجستیک چندمتغیره انجام شد.
یافته ها: میزان مواجهه با آمونیاک در گروه مواجهه یافته 54/1±80/4 پی پی ام بود. دو گروه بر اساس اکثر متغیرهای فردی دارای اختلاف معنی دار نبودند (05/0<P). فراوانی همه علائم ریوی در گروه مواجهه یافته به طور معنی داری بیشتر از گروه بدون مواجهه بود (001/0>P). بیشترین میزان شیوع علائم ریوی در گروه مواجهه یافته شامل سرفه (51/%25)، خس خس سینه (39/%19) و تنگی نفس (37/%18) بود. همه پارامترهای عملکرد ریه در افراد مواجهه یافته به طور معنی داری کمتر از گروه مواجهه نیافته بود (05/0P<). مقادیر پارامترهای عملکرد ریه در گروه مواجهه یافته شامل FVC، FEV1 و FEV1/FVC به ترتیب 0/86%، 47/82% و 97/81% بود. نتایج مدل سازی رگرسیونی نشان داد مواجهه با آمونیاک باعث تغییرات مخرب معنی داری در عملکرد ریه و شیوع علائم ریوی شده است (05/0P<).
نتیجه گیری: یافته های مطالعه بیانگر این بود که مواجهه با غلظت های کم آمونیاک بایستی به عنوان عامل خطر مهم در شیوع علائم ریوی و کاهش پارامترهای عملکرد ریوی موردتوجه قرار گیرد.