http://irje.tums.ac.ir مجله اپیدمیولوژی ایران - مقالات نشریه - سال 1404 جلد21 شماره3 Yektaweb Collection - https://yektaweb.com fa 1404/9/10 http://journals.tums.ac.ir/irje/browse.php?a_id=7461&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> پژوهش حاضر با هدف بررسی میزان و عوامل مرتبط با مهاجرت بیماران از شهرستان ایرانشهر، به سایر نقاط کشور جهت دریافت خدمات درمانی در سال 1403-1402 انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش کار:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه مقطعی به روش غیرمستقیم انجام شد. ابتدا از بیماران که در سامانه سیب اطلاعاتشان وجود داشت سوال پرسیده شد که شبکه فامیلی نزدیکان آنها چند نفر بوده است، در صورتی که خود فرد یا بستگان درجه اول ایشان به خارج از ایرانشهر برای دریافت خدمات مراجعه کرده بودند با آنها مصاحبه انجام شد. در نهایت 159 فرد وارد مطالعه شدند. عوامل و چالش های مرتبط با مهاجرت بیماران، در طیف نمره ای صفر تا بیست محاسبه گردید.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> افرادی که در سال گذشته برای دریافت خدمات درمانی از شهرستان ایرانشهر مهاجرت کردند 5/9 درصد با فاصله اطمینان 95 درصد (6/7 و 5/0) بوده است که معادل </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۶۷۸۵</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نفر می باشد. مهم ترین عامل مهاجرت بیماران، نوع بیماری با نمره 19/1 و فاصله اطمینان 95 درصد (19/5- 18/5) بوده است. اغلب به خاطر بیماری های گوارش، سرطان ها و بیماری قلبی و بیشتر به استان های کرمان و یزد مراجعه کردند. میزان رضایت از خدمات دریافتی با نمره 17/1 و فاصله اطمینان 95 درصد (17/5- 16) به عنوان مهم ترین عامل برای مراجعه مجدد بیماران بود. مهم ترین چالش ها هزینه رفت و آمد و تردد در شهر با نمره (16/6) و هزینه اسکان با نمره (16/3) بودند. </span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> کیفیت پایین و اثربخشی محدود و کمبود زیرساخت تشخیصی عامل مهاجرت اغلب بیماران بوده است. برای افزایش دسترسی و برقراری عدالت اجتماعی باید تقویت زیرساخت های درمانی این منطقه در اولویت قرار گیرد.</span></span></div> علی اکبر حقدوست http://journals.tums.ac.ir/irje/browse.php?a_id=7513&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> ناباروری، به عنوان یکی از مهم ترین مسائل سلامت عمومی و باروری در سطح جهان، تأثیرات گسترده ای بر سلامت جسمی، روانی و اجتماعی زوجین دارد. مطالعات قبلی نشان داده اند که مؤلفه های اجتماعی-اقتصادی در کنار متغیرهای زیستی در بروز و تشدید ناباروری&nbsp; تاثیر گذار بوده اند. هدف از اجرای این مطالعه، بررسی ارتباط برخی متغیرهای اجتماعی- اقتصادی با شیوع ناباروری در سطح استان ها بود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش کار:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه از نوع اکولوژیک بوده و به بررسی رابطه بین ناباروری به عنوان متغیر وابسته، و شاخص های مهم اجتماعی- اقتصادی به عنوان متغیرهای مستقل در سطح استان های ایران پرداخته است. دو نوع ناباروری اولیه و ثانویه با تعاریف بالینی مادام العمر، بالینی مقطعی، اپیدمیولوژیک به عنوان متغیر وابسته در نظر گرفته شدند و از روش رگرسیون خطی تک متغیره و چندگانه با استفاده از روش گام به گام (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">stepwise</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و با سطح معنی داری آزمون ها 0/05 تحلیل آماری صورت گرفت.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از بین شاخص های مورد بررسی، گرچه متغیرهای متعددی در مدل تک متغیره رابطه معنی داری با ناباروری نشان دادند، تنها متغیر درصد بی سوادی استان و بیکاری (متغیر اخیر فقط در مدل چندگانه برای تعریف ناباروری اولیه اپیدمیولوژیک) به عنوان مهم ترین شاخصی که با ناباروری ارتباط معنی دارند در مدل نهایی باقی ماند و سایر متغیرها اثر معنی داری خود را از دست دادند.</span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> درصد بی سوادی در استان، به عنوان مهم ترین متغیر پیشگوی میزان ناباروری مطرح می باشد. بی سوادی هم به صورت مستقیم و هم به عنوان شاخص مهمی از وضعیت دیگر متغیرهای اجتماعی و اقتصادی با ناباروری ارتباط دارد. البته این مطالعه با توجه به ماهیت اکولوژیکی که دارد خود توانایی افتراق این دو دسته را ندارد.</span></span></div> مسعود یونسیان http://journals.tums.ac.ir/irje/browse.php?a_id=7510&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> افکار خودکشی و افسردگی در دوران نوجوانی یکی از چالش های مهمی است که پیامدهای منفی عمده&nbsp;</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span calibri="" style="font-family:"> </span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ای بر سلامت عموم جامعه دارد، مطالعه حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر درمان شناختی بر کاهش افکار خودکشی و افسردگی در نوجوانان انجام شد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b new="" roman="" style="font-family: " times=""><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش کار:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size: 10pt;"><span b="" nazanin="" style="font-family: "> پژوهش حاضر یک مطالعه کارآزمایی بالینی کنترل&nbsp;</span></span><span lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family: " times=""><span b="" nazanin="" style="font-family:">دار تصادفی شده بود که در زمستان&nbsp; 1403 بر روی 36 نفر از نوجوانان دارای افکار خودکشی و افسردگی استان قزوین در ایران انجام شد. شرکت&nbsp;</span></span><span lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family: " times=""><span calibri="" style="font-family:"> </span></span><span lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family: " times=""><span b="" nazanin="" style="font-family:">کنندگان به طور تصادفی به دو گروه مداخله و کنترل تقسیم شدند. گروه مداخله درمان شناختی (6 هفته) و گروه کنترل درمان ابلاغی وزارت بهداشت (4 هفته) را دریافت کردند. مقایسه گروه ها قبل، بلافاصله و سه ماه بعد از مداخله انجام شد. ابزارهای مورد استفاده، افکار خودکشی بک (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family: " times="">BSSI</span><span lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family: " times=""><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و افسردگی بک (</span></span><span dir="LTR" new="" roman="" style="font-family: " times="">BDI-II</span><span lang="AR-SA" new="" roman="" style="font-family: " times=""><span b="" nazanin="" style="font-family:">) بود. </span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته</span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span calibri="" style="font-family:"> </span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> اختلاف میانگین نمره افکار حودکشی و افسردگی (فاصله اطمینان 95 درصد)&nbsp; در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل به ترتیب&nbsp; در بلافاصله بعد از مداخله (4/74، 1/19) 2/96 و (10/81، 0/86) 5/84 و سه ماه بعد از مداخله (7/61، 4/51)6/06 و (15/99، 7/24)11/62 بود. روش درمان شناختی فقط بر کاهش افسردگی تاثیر معنی داری داشت (0/022= </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">). همچنین الگوی تغییرات افکار خودکشی در این دو گروه در طول زمان متفاوت بود (0/021= </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">p</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">).</span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> برنامه استراتژیک مبتنی بر درمان شناختی به طور معنی داری سطح افسردگی را در نوجوانان کاهش داد. این نتایج بر اهمیت گنجاندن درمان شناختی در برنامه های درمانی افسردگی در مراکز بهداشتی و درمانی تأکید دارد. همچنین پیشنهاد می شود برنامه های مداخله ای کاهش افکار خودکشی با توجه به تغییرات الگوی افکار خودکشی در طول زمان تدوین گردد.</span></span></div> زهرا حسین خانی http://journals.tums.ac.ir/irje/browse.php?a_id=7496&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> بروشورهای دارویی می تواند به عنوان منبع با ارزش اطلاعات دارویی برای بیماران و گروه پزشکی مورد استفاده باشند. هدف این مطالعه بررسی رضایت مندی داروسازان شهر تبریز از کیفیت علمی بروشورهای دارویی بود.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش کار:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> پژوهش حاضر از نوع توصیفی است که به صورت مقطعی انجام گرفت. نمونه مورد مطالعه 170 نفر داروساز شاغل در داروخانه های شهر تبریز بودند که به پرسشنامه تأیید شده از نظر پایایی و روایی و حاوی س</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">و</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">الاتی در مورد کیفیت علمی بروشورهای داروهای ایرانی و خارجی، پاسخ دادند. داده های مطالعه به صورت میانگین و درصد و فراوانی ارائه و تحلیل شدند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> میزان 42/4 درصد از پاسخ دهندگان از &laquo;اندازه بروشور، اندازه خط و نوع فونت&raquo; بروشورهای ایرانی و 72/3 درصد از بروشورهای خارجی رضایت داشتند. در مورد ذکر &laquo;مقدار و نحوه مصرف دارو&raquo; در بروشورها نیز میزان رضایت مندی از بروشورهای خارجی بیش از بروشورهای ایرانی بود (0/017= </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">P</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">). رضایت مندی از بیان &laquo;عوارض جانبی، موارد منع مصرف، نحوه تعدیل دوز دارو در بیماری های زمینه ای&raquo; و &laquo;هشدارهای لازم برای کودکان و سالمندان&raquo; در بروشورهای داروهای ایرانی نیز به صورت معنی داری کمتر از داروهای خارجی بود (0/001&nbsp;</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt">></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">P</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">). بیشتر پاسخ دهندگان موافق طراحی بروشورهای مجزا برای کادر درمان و بیماران بودند. </span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> داروسازان از کیفیت علمی و وجود اطلاعات کافی و به روز در بروشورهای داروهای داخلی جهت تجویز و مصرف ایمن داروها راضی نبودند. لذا استانداردسازی ساختار بروشورها با بهره گیری از تجارب سایر کشورها، استفاده از نوآوری های دیجیتال و ابزارهای بصری، اجرای آزمون های کاربرپسند و نظارت مستمر توسط سازمان غذا و دارو امری ضـروری است.</span></span></div> طاهره اعتراف اسکوئی http://journals.tums.ac.ir/irje/browse.php?a_id=7476&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با توجه به اهمیت پیشگیری و مداخلات مؤثر جامعه نگر در کاهش عوارض روانی و اقتصادی سرطان ها و نیز با تمرکز بر فاکتورهای خطر قابل اصلاح، پژوهش حاضر با در نظر گرفتن تعدادی از این عوامل طراحی و اجرا گردید.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش کار: </span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مطالعه حاضر یک مطالعه مورد-شاهد است. موردها شامل </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۲۱۱</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نفر بیمار مبتلا به انواع سرطان و </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۳۲۲</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نفر شاهد که از سامانه پارسا انتخاب شدند، می باشند. عوامل مواجهه قابل اندازه گیری شامل مصرف فست فود، میوه، سبزی و فعالیت فیزیکی بود. برای سنجش میزان فعالیت بدنی از پرسشنامه فعالیت بدنی (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">IPAQ</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) و برای سنجش میزان مصرف فست فود، میوه و سبزی از فرم بسامد غذایی (</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">FFQ</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">) استفاده شد. به منظور تحلیل، از آمار توصیفی و آزمون های کای اسکوئر، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">t</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp; مستقل، و رگرسیون لجستیک استفاده گردید.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون لجستیک نشان داد که مصرف میوه و سبزی در حد نامطلوب نسبت به مصرف مطلوب به ترتیب با نسبت شانس </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">4/49</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">4/042</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">&nbsp;احتمال افزایش ابتلا به سرطان را نشان می دهد . همچنین، استفاده کمتر از فست فود با </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">0/466= </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">OR</span> <span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سبب کاهش ابتلا به سرطان به میزان </span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۵۳</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> درصد شد. تحلیل ها در فعالیت فیزیکی تنها در سطح پیاده روی با اندازه اثر بسیار ضعیف معنی دار شد. شغل، جنسیت، سطح تحصیلات، سابقه خانوادگی و سن ارتباط آماری معنی داری را با سرطان نشان داد و دیگر متغیرهای دموگرافیک معنادار نبودند.</span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> با توجه به نتایج مطالعه حاضر و شواهد دیگر، همچنین با توجه به اینکه الگوی غذایی و فعالیت فیزیکی فاکتورهای خطر قابل اصلاحی هستند، مداخلات مناسب می توانند نقش پیشگیرانه ای در کاهش بروز بیماری های مزمن ایفا کنند. این امر نیازمند بهبود سطح آگاهی جامعه و نیز طراحی و اجرای مداخلات مؤثر است.</span></span></div> ساره شاکریان http://journals.tums.ac.ir/irje/browse.php?a_id=7486&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">مقدمه و اهداف:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در صد سال اخیر، وقوع عالمگیری های متعدد منجر به مرگ میلیون ها نفر و آسیب های جدی به اقتصاد جهانی شده است و هنوز بشر نگران بروز عالمگیری های دیگری است. این مقاله تلاش دارد تا با مرور عالمگیری ها و تهدیدات و همچنین تجارب گذشته و تحلیل شرایط کنونی، چشم اندازی از چالش های پیش رو در زمینه بهداشت عمومی در آینده ارائه دهد.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">روش کار:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در این مطالعه که به صورت مرور غیر سیستماتیک انجام شد، موتور جستجو گوگل اسکالر با هدف پوشش گسترده موضوعی با استفاده از کلمات کلیدی مناسب جستجو</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">،</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> و مطالعات مرتبط با موضوع انتخاب شدند. </span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">یافته ها:</span></span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> با افزایش جمعیت و ارتباطات نزدیک تر انسان ها، خطر طغیان بیماری های مسری بیشتر از گذشته احساس می شود. در این راستا، وجود هزاران عامل بیماریزا در حیات وحش و تأثیرات ناشی از تغییرات اقلیمی، جهانی شدن (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Globalization</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">)، شیوه زندگی، شکار و تخریب محیط زیست، احتمال مواجهه انسان ها با این عوامل بیماریزا را افزایش می دهد. اگر این مواجهات منجر به تغییرات ژنتیکی در عوامل بیماریزا شده و گونه جدیدی ایجاد کنند، خطر بروز بیماری های جدید و قابل انتقال به انسان بیشتر خواهد شد. علاوه بر عوامل طبیعی، عوامل انسانی مانند بیوتروریسم و مقاومت در مقابل داروها که جزو عوامل انسانی قرار ندارند، (اگرچه که در نتیجه سوء رفتار انسان به وجود می آیند) نیز باید مورد توجه قرار گیرند. </span></span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black">نتیجه گیری:</span></span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"><span style="color:black"> در میان انواع خرده زیستمندهای بیماری زا، ویروس ها به دلیل توانایی تغییر سریع، وجود در مخازن حیاط وحش و عدم وجود ابزارهای پیشگیری و درمان موثر علیه آن ها، به عنوان عوامل اصلی عالمگیری های آینده مطرح هستند. آنچه برای کشورها ضروری است، استفاده از درس های آموخته در عالمگیری های قبلی و ایجاد آمادگی بیشتر با استفاده از تقویت سیستم بهداشتی، استفاده از استراتژی سلامت واحد و بسیج همه ظرفیت ها برای عالمگیری های آینده است.</span></span></span>&nbsp;</div> احسان مصطفوی http://journals.tums.ac.ir/irje/browse.php?a_id=7546&sid=1&slc_lang=fa <div style="text-align: justify;"><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">سازمان جهانی بهداشت نقشه راه دستیابی به اهداف برنامه بیماری های غیرواگیر 2020-2013 را تا سال 2030 تمدید نموده است. در بیانیه سیاسی چهارمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل در که در 25 سپتامبر 2025 برگزار گردید، علاوه بر پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر، ارتقاء سلامت روان و رفاه نیز به برنامه اضافه شده و هدف کلی برنامه کاهش یک سوم مرگ ومیر زودرس ناشی از بیماری های غیرواگیر تا سال </span></span><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">۲۰۳۰</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> از طریق پیشگیری و کنترل بیماری های غیرواگیر، ارتقاء سلامت روان و رفاه تعیین شده است. در این برنامه تصریح شده است که شتاب بخشیدن در دستیابی به این اهداف با اجرای مجموعه ای از مداخلات اولویت دار مبتنی بر شواهد، هزینه -اثربخش با قابلیت فراهمی، عملی گردد. وظیفه سیستم های پژوهشی در کشور تولید شواهد علمی مورد نیاز برای شناسایی مداخلات مناسب، پیاده سازی آنها و پایش و ارزیابی آنها می باشد. در این مقاله نیازهای دانشی بر اساس رویکرد سیاستگذاری آگاه از شواهد مشخص شده است، در این رویکرد به تفکیک هر یک از مراحل چرخه سیاستگذاری، سوالاتی تعریف شده اند که پاسخ آنها باید بر اساس شواهد علمی تهیه گردد. همچنین نتایج ارزشیابی نقشه راه 2020-2013 سازمان بهداشت جهانی نیز تحلیل شده و سوالات پژوهشی شناسایی شده به سوالات رویکرد سیاستگذاری آگاه از شواهد اضافه شده است.&nbsp; </span></span></div> فرید نجفی