مجله اپیدمیولوژی ایران

بررسی اعتبار داده‌های علل مرگ کودکان زیر پنج سال و مادران باردار در گزارش‌های زیج حیاتی مناطق روستایی کشور

محمد موحدی

مقدمه و اهداف: با توجه به اهمیت داده های مرگ برنامه ریزی ها و ارائه عادلانه خدمات سلامت، بررسی کیفیت داده های مرگ یک ضرورت است. این مطالعه با هدف مقایسه میزان کامل بودن و صحت گزارش مرگ کودکان زیر پنج سال و مادران زیج حیاتی با دیگر منابع انجام شد.

روش کار: گزارش های مرگ کودکان زیر پنج سال و مادران زیج حیاتی 30 شهرستان با گزارش های مرگ منابع اطلاعاتی دیگر، شامل بازبینی زیج حیاتی، نظام ثبت مرگ و نظام مراقبت مرگ مادر، مقایسه شد. میزان کامل بودن، با استفاده از روش صید و بازصید و صحت گزارش، از طریق محاسبه اعتبار گزارش علل مرگ بررسی گردید.

نتایج: میزان کامل بودن گزارش مرگ کودکان زیر پنج سال 1/68 درصد محاسبه شد. حساسیت این منبع برای مرگ کودکان با علت عفونت های تنفسی (1/72 - 9/22CI: 95%)06/47%، اسهال و استفراغ (6/95 - 2/22CI: 95%) 6/66%، حوادث، مسمومیت و سوختگی ها (2/89 - 3/64CI: 95%) 7/78%، تخمین زده شد. نسبت طبقه بندی نادرست منبع بازبینی زیج حیاتی برای علل مرگ مادران 5/12درصد محاسبه گردید.

نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که اطلاعات زیج حیاتی برای محاسبه میزان ها به تصحیح برای کم شماری نیاز دارد. مقایسه علل مرگ کودکان گزارش شده در زیج حیاتی با نظام ثبت مرگ نشان داد که علت های مرگ گزارش شده در زیج حیاتی ممکن است اعتبار کافی نداشته باشد.

روندهای فصلی و الگوهای قابل توجیه در داده‌های کشوری نظام مراقبت بیماری سرخک: رویکردهای شناسایی و حذف

حمید سوری

مقدمه و هدف: شناسایی و حذف الگوهای قابل توجیه، شامل روند های ماهانه، فصلی و سالانه، آثار روزهای هفته، روزهای تعطیل و پایان هفته به دلیل اختلال در اعلام هشدارهای واقعی مبنی بر وجود تغییرات در روند بیماری ها و نیز ایجاد هشدارهای کاذب بسیار اهمیت دارد. مطالعه حاضر با هدف شناسایی و حذف الگوهای قابل توجیه داده های کشوری نظام مراقبت بیماری سرخک در ایران انجام گردید.

روش کار: برای شناسایی الگوهای قابل توجیه از داده های کشوری، موارد مشکوک به سرخک طی سال های 1387 تا1389، از نمودارهای خطی و میانگین متحرک، توابع خود همبستگی و خودهمبستگی جزئی و شاخص متوسط پایان هفته استفاده شد. برای حذف الگوهای قابل توجیه نیز از روش های هموارسازی میانگین های متحرک و هموارسازی نمایی هولت- وینترز استفاده شد.

نتایج: نتایج استفاده از روش های مختلف برای شناسایی الگوهای قابل توجیه بیانگر وجود الگوهای سالانه، ماهانه و به ویژه آثار روزهای هفته و تعطیل در داده های بیماری سرخک است. همچنین، یافته ها نشانگر کارایی روش هموارسازی میانگین های متحرک در کاهش انحراف از پیش فرض نرمال بودن و عملکرد مناسب روش هموارسازی نمایی هولت- وینترز در حذف الگوهای فصلی، شامل آثار روزهای هفته، ماه و سال است.

نتیجه گیری: یافته های مطالعه حاضر بر اهمیت بررسی داده های خام نظام مراقبت بیماری سرخک، پیش از به کارگیری روش های کشف طغیان تأکید می کند و استفاده از روش هموارسازی هولت وینترز برای حذف الگوهای فصلی را، با وجود سادگی و کارایی مناسب روش میانگین های متحرک در کاهش انحراف از پیش فرض نرمال بودن از داده های خام نظام مراقبت سرخک توصیه می کند.

ارزشیابی عملکرد الگوریتم میانگین متحرک وزن داده شده نمایی در کشف دو مورد طغیان سرخک، با استفاده از رویکرد آزمون داده‌های واقعی

حمید سوری

مقدمه و اهداف: به کارگیری رویکرد ارزشیابی روش های کشف طغیان بر مبنای داده های واقعی، در مقایسه با رویکردهای دیگر، از بالاترین میزان روایی برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف ارزشیابی عملکرد الگوریتم میانگین متحرک وزن داده شده نمایی (EWMA)، با استفاده از روش شناسی ارزشیابی بر مبنای داده های واقعی در کشف به هنگام دو مورد طغیان محلی انجام شده است.

روش کار: برای کشف به هنگام دو مورد طغیان سرخک در شهرهای مشهد و بندرعباس از الگوریتم کشف طغیان EWMA 1 و EWMA 2،به ترتیب با پارامترهای هموارسازی 3/0 و 6/0 استفاده شد. این الگوریتم ها بر داده های موارد گزارش شده روزانه مشکوک به سرخک، طی یک هفته پیش و بعد از طغیان یاد شده، اعمال شد. سپس، عملکرد آن ها با رویکرد ارزشیابی بر مبنای داده های واقعی بررسی شد و چگونگی عملکرد آن در کشف به هنگام طغیان ها با روش شناسی تجزیه و تحلیل همبستگی گزارش می شود.

نتایج: یافته های حاصل از بکارگیری الگوریتم هایEWMA ، در کشف به هنگام طغیان شهر مشهد بیان گر عملکرد نامطلوب آن ها با تأخیر دو تا هفت روز بود. عملکرد این الگوریتم ها در کشف به هنگام طغیان شهر بندرعباس مناسب بود. بالاترین مقدار همبستگی برای الگوریتم EWMA 2 در کشف طغیان شهر مشهد در تأخیر روز دوم و برابر با 60/0 مشاهده گردید.

نتیجه گیری: استفاده از الگوریتمEWMA در سطوح محیطی نظام مراقبت و برای کشف به هنگام طغیان های کوچک و محلی توصیه نمی شود. با این حال، ویژگی های مربوط به داده ها تعیین کننده عملکرد روش های کشف طغیان هستند.

برآورد سهم دیابت بر بار بیماری‌های قلبی و عروقی در استان کرمانشاه

فرید نجفی

مقدمه و اهداف: باتوجه به تمایل سیاست گذاران نظام سلامت به آگاهی از تأثیر کاهش شیوع یک عامل خطر بر تغییر بار بیماری، مطالعۀ حاضر با هدف تعیین آثارکاهش شیوع دیابت بر بار قابل انتساب به بیماری های قلبی و عروقی در استان کرمانشاه انجام شد.

روش کار: به منظور محاسبۀ سهم تأثیر بالقوه و درصد بار قابل انتساب بیماری های قلبی و عروقی از روش ارزیابی خطر مقایسه ای سازمان جهانی بهداشت استفاده شد. داده های شیوع دیابت برای استان کرمانشاه از سومین دورۀبررسی کشوری نظام مراقبت عوامل خطر بیماری های غیرواگیر در سال 1386 استخراج گردید. شاخص اندازۀ اثر دیابت بر ابتلا به بیماری های قلبی و عروقی، یعنی نسبت مخاطرۀ تطبیق یافته برای متغیرهای مخدوش گر نیز، برگرفته از یک مطالعۀکشوری است.

نتایج: سهم بیماری دیابت در کاهش بار قابل انتساب به بیماری های قلبی و عروقی در زنان، در صورتی که شیوع را به صفر برسانیم، برابر با 2/11درصد، و در حالتی که شیوع را به 4 درصد برسانیم، برابر با 7/5 درصد است. همچنین، بار قابل اجتناب در مردان، در صورتی که شیوع را به صفر برسانیم، برابر با 6/5 درصد و در حالتی که شیوع را به 3 درصد برسانیم، برابر با 9/2 درصد است.

نتیجه گیری: برای تصمیم گیری بهتر سیاست گذاران نظام سلامت پیشنهاد می شود که گزارش بار قابل اجتناب بر اساس مطالعه های به روز شده محاسبۀ بار بیماری و به صورت تعداد سال های از دست رفتۀ تعدیل شده با ناتوانی انجام گیرد.

عوامل خطر تکرار اقدام به خودکشی در مراجعه‌کنندگان به بخش مسمومین بیمارستان خورشید در اصفهان، سال 1387

محمد رضا مراثی

مقدمه و اهداف: هر ساله در جهان، حدود 20میلیون نفر اقدام به خودکشی می کنند و یک میلیون انسان در اثر خودکشی می میرند. اختلالات روانپزشکی و سابقه قبلی اقدام به خودکشی از عوامل خطر اصلی خودکشی به شمار می آیند. این مطالعه با هدف بررسی وضعیت اختلالات روانپزشکی و عوامل خطر تکرار اقدام به خودکشی، در اقدام کنندگان به خودکشی ارجاع شده به اورژانس مسمومین انجام شده است.

روش کار: داده ها در یک مطالعه مقطعی روی نمونه مورد مطالعه در سال 1387، با تمرکز بر متغیرهای جمعیت شناختی و وضعیت روانپزشکی افراد، با یک مصاحبه بالینی مبتنی بر DSM-IV و با استفاده از مدل رگرسیون دو جمله ای منفی متورم در صفر، تجزیه و تحلیل شد.

نتایج: دراین مطالعه، 703 نفر با میانگین سنی 7/9±95/25 سال مشارکت داشتند که 424 نفر از ایشان، زن و 125 نفر از آن ها دارای سابقه خانوادگی اقدام به خودکشی بودند. 501 نفر برای نخستین بار، 106 نفر برای دومین بار، 58 نفر برای سومین بار و بقیه افراد برای چهارمین بار یا بیشتر اقدام به خود کشی داشتند. اختلالات طیف دوقطبی، افسردگی یک قطبی و اختلال انطباق، به ترتیب در رأس اختلالات روانپزشکی تشخیص داده شده قرار داشتند. سن، سابقه خانوادگی، نوع اختلالات روانپزشکی وروش اقدام به خودکشی رابطه ای معنادار با میانگین دفعات اقدام به خودکشی داشتند.

نتیجه گیری: ابتلا به اختلالات طیف دو قطبی، به ویژه تکرار مداوم فازهای افسردگی، مهم ترین عامل خطر اقدام به خودکشی مکرر است و وجود همزمان یک اختلال روانپزشکی دیگر نیز، خطرتکرار اقدام به خودکشی را افزایش می دهد.

همه‌گیرشناسی اختلال اضطراب جدایی در دانش‌آموزان پسر مقطع ابتدایی شهر اصفهان

اکبر طالب پور

مقدمه و اهداف: یکی از شایع ترین اختلال های اضطرابی در کودکان اختلال اضطراب جدایی است. مطالعه حاضر به منظور ارزیابی همه گیر شناسی این اختلال در دانش آموزان پسر مقطع ابتدایی انجام گرفته است.
روش کار: این مطالعه از نوع توصیفی- مقطعی بود. جامعه آماری این پژوهش دانش آموزان پسر 7 تا 9 ساله مشغول به تحصیل در کلاس های دوم و سوم ابتدایی شهر اصفهان بودند. نمونه پژوهش بالغ بر 1514 نفر بودند که با استفاده از روش نمونه گیری مرحله ای نسبی انتخاب گردیدند. از پرسش نامه اختلال اضطراب جدایی و پرسش نامه اضطراب کودکان اسپنس و مصاحبه بالینی، به عنوان ابزارهای تحقیق استفاده شد و داده های به دست آمده با استفاده از آمار توصیفی و آزمون های آماری خی دو و رگرسیون لجستیک، تحلیل گردیدند.
نتایج: یافته های این پژوهش نشان داد که میزان همه گیر شناسی اختلال اضطراب جدایی در دانش آموزان پسر 7 تا 9 ساله به میزان 93/6 درصد است. بیشترین شیوع در کودکان 7ساله (46/7 درصد) بود. همچنین، کودکانی که دارای سوابقی مانند بستری شدن در بیمارستان، مهاجرت، تک والدی بودن و سابقه مرگ و میر در بستگان نزدیک بودند، دارای میزان اختلال اضطراب جدایی بالاتری بودند.
نتیجه گیری: این تحقیق نشان داد که اختلال اضطراب جدایی بین دانش آموزان مقطع ابتدایی پسر از میزانی قابل توجه برخوردار است. بنابراین، برنامه ریزی برای پیشگیری و درمان این اختلال در اولویت است.

بررسی ارتباط میان آلودگی هوای آزاد و مرگ در اثر بیماری‌های تنفسی در کرمان، 1389- 1385

نرگس خانجانی

مقدمه و اهداف: آلودگی هوا یکی از مشکلات شهرهای بزرگ جهان است و سلامت ساکنان این شهر ها را تهدید می کند. از آثاراحتمالی افزایش آلودگی هوا افزایش بروز بیماری های تنفسی وعلایم آن ها است.
روش کار: این مطالعه در شهر کرمان انجام گرفت. داده های مرگ و میر ناشی از بیماری های تنفسی، طی دوره آماری مورد مطالعه (از اول فروردین 85 تا آخر شهریور 89)، از مرکز بهداشت شهرستان کرمان و داده های آلودگی هوا نیز، از سازمان حفاظت محیط زیست کرمان دریافت شد. این سازمان مقدار هفت آلاینده NO, CO, NO2, NOx, PM10, SO2, O3 را به طور روزانه، توسط ایستگاه ثابت داخل شهری اندازه گیری می کند.
نتایج: ارتباط مرگ ناشی از بیماری های تنفسی و آلودگی هوا با استفاده از رگرسیون negative binomialتجزیه وتحلیل شد. میزان متوسط روزانه گرد و غبار در کرمان در بعضی از روز های سال بالاتر از 150 میکروگرم بر متر مکعب (ناسالم) بود. تحلیل آماری پس از تعدیل برای دما و رطوبت نشان داد که ارتباطی معنی دار بین افزایش مرگ های تنفسی مردان و افزایش گرد و غبار (03/0P=)، ازن (004/0P=) و دی سولفید گوگرد (03/0P=) درهوای آزاد وجود دارد، اما ارتباط افزایش مرگ های تنفسی زنان و آلاینده های بررسی شده معنی دار نبود.
نتیجه گیری: با توجه به ارتباط بین افزایش گردو غبار و ازن و دی سولفید گوگرد و مرگ تنفسی در کرمان، افراد حساس و یا مبتلا به بیماری های تنفسی، باید در مواقع افزایش آلاینده ها، موارد احتیاطی را رعایت کنند.

بررسی شیوع افسردگی در مراقبت‌کنندگان از بیماران مبتلا به سکته مغزی، حین و بعد از ترخیص و عوامل مرتبط با آن، در شهر اراک

حمیدرضا کوهستانی

مقدمه و اهداف: به رغم انجام شدن پژوهش های فراوان و مختلف درباره افسردگی در بیماران مبتلا به سکته مغزی، به مقوله افسردگی در مراقبت کنندگان از این بیماران بسیار کم توجه شده است. هدف از این تحقیق، تعیین شیوع افسردگی در مراقبت کنندگان از سالمندان مبتلا به سکته مغزی، حین و بعد از ترخیص و عوامل مرتبط با آن است.

روش کار: این پژوهش یک مطالعه مقطعی تحلیلی است.140مراقبت کننده از بیمار مبتلا به سکته مغزی بستری در بیمارستان ولیعصر اراک بررسی شدند. با مراقبت کنندگان در 3 مرحله زمان ترخیص، 1 ماه و 3 ماه پس از ترخیص مصاحبه شد. افسردگی با پرسش نامه افسردگی بک و میزان وابستگی بیماران مبتلا به سکته مغزی، با استفاده از ایندکس بارتل سنجیده شد.
نتایج : بیشتر مراقبت کنندگان، همسر بیمار بودند (71/70 % 95n=:) و میانگین سنی آنان 2/11±1/57 سال بود. به طور کلی، در طول دوره ارزیابی 57/33 % تا 16/42% از مراقبت کنندگان به افسردگی مبتلا بودند. میانگین امتیاز افسردگی آنان در طول دوره ارزیابی به شکلی معنی دار افزایش یافت (05/0> P). افسردگی مراقبت کنندگان با میزان وابستگی بیماران و همچنین، سن بیماران ارتباط داشت (05/0> P).
نتیجه گیری: علائم افسردگی در میان مراقبت کنندگان از بیماران مبتلا به سکته مغزی شایع است. این یافته بیان گر این است که ارزیابی نیازهای روانی مراقبت کنندگان از بیماران مبتلا به سکته مغزی باید به عنوان یک جزء ضروری از برنامه بازتوانی بیماران سکته مغزی در نظر گرفته شود.

اعتبار‌سنجی و بومی‌سازی نسخه فارسی پرسش‌نامه ناهماهنگی بین تلاش و پاداش، برای سنجش استرس شغلی

قاسم یادگار فر

مقدمه و اهداف: تعیین گستردگی استرس شغلی، به اندازه گیری آن، با استفاده از الگوهای نظری استاندارد و پرسش نامه معتبر نیاز دارد. هدف این مطالعه، ترجمه پرسش نامه ناهماهنگی بین تلاش و پاداش به فارسی و بومی سازی اعتبار سنجی آن، در کارکنان شرکت پلی اکریل اصفهان است.
روش کار: نسخه فارسی پرسش نامه با فرایند “ترجمه-برگردان- ترجمه” تهیه و در 227 نفر از کارکنان ارزیابی شد. ثبات درونی آن با آلفای کرونباخ و روش تنصیف و اعتبار ساختاری آن با اعتبار همگرایی و افتراقی تعیین شد. تحلیل عاملی تأییدی بر هر یک از حیطه های پرسش نامه صورت گرفت. اعتبار ملاکی با استفاده از رگرسیون لجستیک و رابطه بین 3 حیطه با افسردگی و استفاده از نرم افزار 18SPSS و لیزر ل5/8 تحلیل شدند.
نتایج: میانگین نمره 3 حیطه 68/10، 36/41 و 15/14 و آلفای کرونباخ 61/0، 85/0 و 67/0 و ضریب تنصیف داده ها، به ترتیب برای تلاش، پاداش و تعهدکاری،53/0، 85/0 و 65/0بود. همه همبستگی های جزء-کل بیشتر از 20/0 بود. همبستگی بین هر پرسش و مقیاس مورد اندازه گیری، به جز برای یک پرسش، بیشتر از 4/0بود. دو مقیاس تلاش و تعهدکاری برازش مدل اعتبار ساختاری را نشان دادند.
نتیجه گیری:مطالعه حاضر یک ابزار استاندارد روا و پایا برای اندازه گیری استرس شغلی به جامعه علمی و صنعتی کشور ارائه می کند و توصیه می کند که این ابزار در مطالعه های طولی و دیگر مشاغل ارزیابی شود.

عوامل مؤثر بر طغیان وبای شهرستان قم، در سال 1390

عابدین ثقفی پور

مقدمه و اهداف: وبا یک مشکل جهانی سلامت است و سلامت عموم مردم را تهدید می کند. تحقیق حاضر با هدف شناسایی راه های انتشار بیماری و عوامل تأثیرگذار بر گسترش طغیان انجام شد.
روش کار: در یک مطالعۀ مورد- شاهدی طغیان وبا در قم در سال 1390، بررسی شد. بر اساس معیار اقامت در استان در 5 روز پیش از بروز علایم بالینی، 100 بیمار واجد شرایط از کل 136 مورد به همراه دو شاهد برای هرمورد، که با بیماران همسان سازی جفتی شده بوده اند، وارد مطالعه گردیدند. از جدول فراوانی و رگرسیون لجستیک چند متغیره برای انجام تحلیل ها استفاده شد.
نتایج: 80% بیماران بین 21 تا 60 سال سن داشتند و 76% آن ها خانه دار و کارگر بودند. زنان، افراد، روستاییان، ایرانیان و بیماران سرپایی، به ترتیب 51، 13، 91 و 90 درصد بیماران را تشکیل می دادند. 43% نمونه های گرفته شده از سبزیجات درطول فصل شیوع آلودگی به ناگ داشتند و تنها یک مورد مثبت اوگاوا جداسازی شد. مصرف سبزیجات ضدعفونی نشده، سالاد و مسافرت، به ترتیب نسبت شانس (فاصلۀ اطمینان 95%) (7/9-6/2) 04/5، (31/0-07/0) 15/0 و (9/0-01/0)1/0 را داشته اند. برخلاف تصور، نوع سالاد مصرفی می تواند اثر متفاوتی بر بیماری داشته باشد. بر اساس یافته ها مصرف سالاد آبلیمو (شیرازی) اثر محافظتی در برابر وبا داشت
(نسبت شانس (13-6/3) 9/6).
نتیجه گیری: مصرف سبزیجات ضدعفونی نشده سبب خطر بالای طغیان وبا می شود. ازاین رو به تلاش بیشتری برای حل این مسئله نیاز است. مصرف سالاد آبلیمو اثر حفاظتی در برابر وبا دارد و می تواند به عنوان یک راهکار مطرح باشد.

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA