مجله اپیدمیولوژی ایران

بررسی مؤلفه‌های سرمایه اجتماعی ساکنان شهر تهران با استفاده از تحلیل مسیری: طرح سنجش عدالت شهری

محسن اسدی لاری

مقدمه و اهداف: سرمایه اجتماعی شامل شبکه ارتباطات بین افراد، هنجارهای اجتماعی مثل همکاری متقابل و اعتماد در شبکه های اجتماعی می باشد. هدف از پژوهش حاضر تدوین مدل تاثیر عوامل مختلف مثل سن، جنس، وضعیت اشتغال، سلامت روان و سلامت جسمی بر روی مولفه های سرمایه اجتماعی و ترسیم شبکه ارتباطات این مولفه ها است.
روش کار: داده های این مطالعه از قسمت "سرمایه اجتماعی" پیمایش سنجش عدالت در شهر تهران (Urban-HEART) که جامعه هدف آن کلیه شهروندان تهرانی 15 ساله و بالاتر و مشتمل بر یک فرد انتخابی از 22500 خانوار از 22 منطقه شهر تهران بود، استخراج گردید. نمونه گیری این طرح به صورت چند مرحله ای خوشه ای تصادفی بود.. برای انجام تحلیل مسیری سرمایه اجتماعی مدل های علیتی فرضی هر یک از مولفه های سرمایه اجتماعی طراحی و با استفاده از آنالیز رگرسیون چندگانه، مدل های نهایی مولفه های سرمایه اجتماعی ترسیم گردید.
نتایج: مهم ترین متغیرهای تاثیر گذار بر الف) اعتماد فردی: وضعیت اشتغال، تأهل و سلامت جسمی؛ ب) همبستگی و حمایت اجتماعی: تحصیلات، سن، وضعیت زناشویی ج) اعتماد اجتماعی: اندازه خانوار، سلامت جسمی و سن می باشد. تاثیر مستقیم متغیر های ذکر شده بر مولفه های سرمایه اجتماعی بیش از تاثیر غیر مستقیم آن ها (از طریق سلامت روان و سلامت جسمی) می باشد.
نتیجه گیری: مؤلفه های سرمایه اجتماعی مستقیما تحت تأثیر وضعیت اشتغال، وضعیت زناشویی، بعد خانوار، تحصیلات، سلامت جسمی و مدت اقامت در محل، می باشند. برنامه ریزی در جهت افزایش سطح تحصیلات و اشتغال، تأهل و سلامت جسمی و ایجاد تسهیلات محلی، می تواند باعث افزایش سرمایه اجتماعی شود.

ارزیابی متغیرهای پیش‌آگهی در رده‌بندی نرخ بقای بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال با استفاده از درخت تصمیم

ابراهیم حاجی زاده

مقدمه و اهداف: جستجو برای ارزیابی و تحلیل فاکتورهای مهم و موثر در بقای بیماران یکی از مباحث کلیدی در مطالعات بالینی است. مدل درخت تصمیم روش جدیدی است که در تعیین فاکتورهای پیش آگهی بیماری و رده بندی بیمارن بر اساس زیرگروه های همگن استفاده می شود. در این روش انتخاب رده ها برحسب مهم ترین فاکتورهای پیش آگهی صورت می گیرد. هدف از این مطالعه تحلیل
داده های بقای بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال با استفاده از درخت تصمیم است.
روش کار: در این مطالعه، از داده های 739 بیمار مبتلا به سرطان کولورکتال استفاده شده است. این داده ها در مرکز تحقیقات بیماری های گوارش و کبد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی ثبت شده اند. داده ها شامل اطلاعات دموگرافی و هیستوپاتولوژیک هستند. پیشامد مورد نظر در این مطالعه مرگ بیماران است و زمان بقای بیماران از زمان تشخیص بیماری تا وقوع پیشامد (یا سانسور شدن) است که بر حسب ماه اندازه گیری شده است. برای تحلیل داده ها و رده بندی بیماران از مدل درخت تصمیم استفاده شد.
نتایج: مدل درخت تصمیم متغیرهای مرحله سرطان در زمان تشخیص (بر حسب TNM)، سن بیمار در زمان تشخیص، متغیر نوع مورفولوژی تومور و درجه سرطان را در سطح معناداری (05/0P<) به عنوان فاکتورهای پیش آگهی مهم در بقای بیماران مبتلا به سرطان کولورکتال نشان داد. همچنین بیماران بر حسب این فاکتورها به پنج زیرگروه همگن رده بندی شدند. مقادیر بزرگتر از 1 معیار اندازه اختلاف (measure of separation)(SEP)، مناسبت مدل را تائید می کند.
نتیجه گیری: مدل درخت تصمیم علاوه بر ارزیابی فاکتورهای پیش آگهی بیماری، روشی مناسب و قدرتمند در رده بندی نرخ بقای بیماران است.

یک روش جدید برای تصحیح سوگرایی تاییدی در مطالعات بررسی صحت تست‌های تشخیصی با استفاده از رویکرد بیزین

منصور شمسی پور

>مقدمه و اهداف: یکی از سوگرایی هایی که در مطالعات بررسی صحت آزمون های تشخیصی رخ می دهد، سوگرایی تاییدی می باشد. این سوگرایی زمانی رخ می دهد که تست استاندارد طلایی از افرادی که تست تشخیصی برای آن ها صورت گرفته است، انجام می شود.

روش کار: بیمارانی که حداقل دو بار متوالی سیکل IVM ICSI را از دست داده بودند در این مدل وارد شدند. بیماران با روش اولترا سونوگرافی غربالگری شدند و بیمارانی که پولیپ داشتند برای زهدان برداری توصیه شدند روش رگرسیون لجستیک با پیامد دو گانه مناسب برای مقادیر گمشده (منفی واقعی و منفی کاذب) برای تعیین حساسیت و ویژگی انتخاب شد. روش های بیزین قبل از اطلاع به وجود پولیپ به کار گرفته شد و منفی های واقعی و کاذب در چارچوب بایزی تخمین زده شد.

نتایج: جمعا 238 بیمار غربالگری شدند که 47 نفر آن ها داردای پولیپ بودند. به دارندگان پولیپ توصیه شد که زهدان برداری کنند که بر 47 نفر این کار را انجام دادند و 37 نفر آن ها از نظر داشتن پولیپ تایید شدند. هیچیک از 191 بیمار که پولیپ نداشتند بردار ی نشدند. نتیجه بررسی نشان داد که 14 مورد منفی کاذب و 177 منفی واقعی بودند، در نتیجه حساسیت و ویژگی به آسانی پس از تخمین موارد یافت نشده محاسبه شد. میزان حساسی و ویژگی به ترتیب 74% و 94% بود.

نتیجه گیری: تحلیل بیزی به همراه اطلاعات کافی ابزار بسیار قوی در شبیه سازی فضای آزمایشی می باشد.

مقایسه مدل‌های بقای شفایافته آمیخته وایبل، گاما، لگ نرمال و لگ لجستیک در تحلیل بقاء بیمارانی که دیالیز صفاقی سرپایی مداوم (CAPD) می‌شوند

مصطفی حسینی

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA مقدمه و اهداف: دیالیز صفاقی یکی از شایع ترین روش های دیالیز است که در بیماران مبتلا به بیماری نارسایی کلیه انجام می شود. اغلب مطالعات عوامل موثر بر بقا را با استفاده از آزمون لگ- رتبه ای و روش کاکس بررسی کرده اند. در این مطالعه امکان استفاده از مدل شفایافته در تحلیل بقا این بیماران را بررسی کرده، و کارایی مدل های بقا شفایافته آمیخته وایبل، گاما، لگ نرمال و لجستیک مقایسه می شود.
روش کار: تعداد 433 بیمار از بیمارستان های شفا و شریعتی که طی سال های 1376 لغایت 1388، به صورت همگروهی گذشته نگر وارد مطالعه شدند. اثر متغیر های جنس، سن، مرکز درمانی، کلسترول، LDL، HDL، تری گلیسرید، آلبومین، هموگلوبین، کراتینین، FBS، کلسیم و فسفر بررسی شد. از نرم افزارSTATA (11.0) و زیربرنامه CUREREGR جهت تحلیل استفاده شد.
نتایج: شاخص آکائیک برای مدل وایبل برای تمام متغیرها کمتر از سایر مدل ها می باشد. در مدل چند متغیره، سن و آلبومین روی بقا بلند مدت بیماران اثر معنی داری داشتند (01/0>P). اثر تری گلیسرید روی بقای بلند مدت در مرز معنی داری قرار داشت (065/0=P). همچنین اثرHDL, FBS و کلسیم روی بقاء کوتاه مدت معنی دار بود (01/0>P). ولی LDL در مرز معنی داری قرار داشت (088/0=P).
نتیجه گیری: مدل های شفایافته می تواند در شرایط مناسب برای تحلیل بقا بیماران دیالیزی به کار روند و بقای بلند مدت بیماران را از بقای کوتاه مدت جدا کنند. این ابزار آماری می تواند تفسیر ظریف تر و دقیق تر از آنچه که در داده های بقا وجود دارد، ارائه کند.

بررسی برخی از فاکتورهای پیشگویی‌کننده بقای کوتاه مدت بیماران مبتلا به سکته قلبی حاد براساس مدل COX در شهر اصفهان

حمیدرضا برادران

مقدمه و اهداف: با وجود روند روبه کاهش شیوع بیماری های کرونری در کشورهای پیشرفته و پیشرفت های چشمگیر در درمان بیماران،میزان کشندگی در پی رخداد سکته قلبی حاد در هر دو جنس بالا باقی مانده است. تعیین عوامل پیشگویی کننده بقای کوتاه مدت از سکته قلبی می تواند نقش مهمی در کاهش مرگ و میر در بیماران داشته باشد.
روش کار: در این مطالعه همگروهی، اطلاعات تمامی بیماران مبتلا به انفارکتوس قلبی حاد که درطی سال های1378 تا 1386 به بیمارستان های شهر اصفهان مراجعه کرده اند، درمرکزتحقیقات قلب و عروق اصفهان گردآوری شده است. با استفاده از روش رگرسیون کاکس، خطر نسبی تک متغیره و چند متغیره تطبیق شده مربوط به متغیرهای مطالعه محاسبه شد.
نتایج: در طی دوره مطالعه 8800 بیمار به مطالعه وارد شدند که 6/73%از آن ها مرد بودند. میانگین سنی بیماران 58/12±85/61 و میزان بقای 28 روزه کل بیماران 5/90% بود. خطر نسبی مرگ برای گروه های سنی 50 تا 70 سال(1/3-2 CI: 5/2RR=) و گروه سنی بالاتر از 70 سال (3/6-4 CI: 5 RR=) و در زنان (9/1-5/1 CI:7/1RR=) و در گروهی که داروی استرپتوکیناز را دریافت نکرده بودند
(1/1- 8% CI: 9/0RR=) و از نظر نوع انفارکتوس قلبی، خطر نسبی مرگ برای انفارکتوس تحتانی (8/7-2/2 CI: 2/4RR=) و برای انفارکتوس قدامی (3/13-4 CI: 2/7RR=) بود.
نتیجه گیری: بامشخص شدن شاخص های پیشگویی کننده بقای کوتاه مدت بیماران مبتلا به انفارکتوس قلبی باید در اقدامات درمانی و مراقبتی گروه های با خطر بیشتر )بیماران با سن بالاتر، زنان و انفارکتوس قدامی( دقت بیشتری مبذول گردد.

بررسی اپیدمیولوژیک تشنج در کودکان بندرعباس در سال 1389

زهرا خادمی

مقدمه و اهداف: تشنج شایع ترین اختلال نورولوژیک کودکان است که نیازمند توجهات خاص و بررسی های اپیدمیولوژیک جهت پیشگیری از تکرار حملات تشنجی می باشد. هدف از این پژوهش، بررسی اپیدمیولوژیک تشنج در کودکان بندرعباس بود.
روش کار: این مطالعه به صورت توصیفی مقطعی پس از بررسی 222پرونده کودک مبتلا به تشنج انجام گرفت. داده ها با استفاده از آمار توصیفی و آزمون کای دو مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت.
نتایج: اکثر کودکان (5/64%) مورد بررسی پسر و در محدوه سنی 2-1سال بودند. تب (1/81%) به عنوان بیشترین عامل بروز تشنج ذکر شده بود. در 8/58% موارد سن کودک در زمان بروز اولین حمله تشنجی 3-1 سال بود. 8/63% موارد حمله تشنجی در زمان بیداری رخ داده بود و 8/65% نمونه ها در زمان پذیرش هوشیاری طبیعی داشتند. میانگین طول مدت تشنج در 1/64% موارد کمتر از 5 دقیقه و نوع تشنج در 1/80% به صورت تونیک کلونیک ژنرالیزه گزارش شده است. 9/28% موارد سابقه تشنج در سایر اعضاء خانواده کودک وجود داشته و در 36/19% قرابت فامیلی نزدیک بین والدین وجود داشت. بین نوع زایمان، سن هنگام تولد و وزن هنگام تولد با نوع تشنج و مدت تشنج رابطه معنی داری مشاهده نشد ( 05/0
نتیجه گیری: با ارائه شواهد دقیق از حملات می توان به شناسایی عوامل ایجاد کننده و تشدید کننده آن کمک کرده و دفعات حمله و بروز عوارض راکاهش داد.

همه‌گیر شناسی سوختگی در استان فارس در سال 1389

پژمان باقری

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA مقدمه و اهداف: مطالعه حاضر قصد دارد با تعیین الگوی همه گیری شناسی انواع سوختگی و مهم ترین عوامل خطر آن در استان فارس، دید وسیع تری از این معضل در جامعه به لحاظ محتوائی و اتیولوژی پدید آورد.
روش کار: این مطالعه یک پژوهش مقطعی توصیفی- تحلیلی است که بر روی حوادث سوختگی بروز یافته در سال 1389 در استان فارس به روش سرشماری انجام گرفته است. در این مطالعه علاوه بر تعیین مشخصات توصیفی حوادث، با استفاده از نرم افزار SPSS19 ارتباط برخی عوامل خطر مهم نیز با درصد سوختگی تعیین شده اند.
نتایج: در میان کل 328 نفر بیمار با میانگین سنی 94/17±93/25 مشتمل بر 178 بیمار مرد (3/54%) و 150 بیمار زن (7/45%)، شایع ترین سن بروز حادثه 26 سالگی، میانگین درصد سوختگی 84/26±63/36%، میانگین مدت بستری در بیمارستان 72/12±40/13روز، 249 مورد سوختگی غیر عمدی (91/75%) و 79 مورد عمدی (09/24%)، مهم ترین دلیل سوختگی های عمدی طلاق با 55 مورد (76/16%)، شایع ترین ماه بروز حادثه آذرماه، میزان بروز تجمعی کلی جراحات سوختگی 28/7 در صدهزار نفر و میزان کشندگی سوانح برابر 88/29% بدست آمد.
نتیجه گیری: با توجه به برتری سوختگی های غیرعمدی، میزان کشندگی نسبتاً بالا و اهمیت موارد عمدی، به نظر می رسد بایستی بر ریشه یابی، مراقبت، درمان و لزوم تحقیقات همه جانبه در این حوزه به عنوان یک اولویت بسیار مهم بهداشت و درمان کشور تأکید گردد.

مقایسه کیفیت زندگی معلولین جسمی- حرکتی با افراد سالم با استفاده از پرسشنامه WHOQOL 100

مسعود کریملو

مقدمه و اهداف: هدف از اندازه گیری کیفیت زندگی، ارزیابی ماهیت ذهنی کیفیت زندگی، دستیابی به ادراک خود فرد از وضعیت موجود زندگی و سلامتی است.
روش کار: در این مطالعه مقطعی در سال 1388، 1000 نفر از جمعیت 15 تا 75 ساله شهر تهران شامل دو گروه افراد سالم و معلولین جسمی- حرکتی، با استفاده از پرسشنامه WHOQOL-100 از نظر کیفیت زندگی مورد مقایسه قرار گرفتند. نمونه گیری از افراد سالم به صورت نمونه گیری تصادفی انجام شد، افراد معلول نیز از مرکز جامع توانبخشی هلال احمر که یک مرکز مرجع برای این افراد است، انتخاب شده اند. تحلیل اطلاعات توسط نرم افزارSPSS نسخه 18، و آزمون های تی مستقل و رگرسیون چندگانه انجام شد.
نتایج: میانگین و انحراف معیار سن افراد سالم مشارکت کننده در مطالعه برابر با 75/12 ± 09/35 و میانگین و انحراف معیار سن معلولین مشارکت کننده در پژوهش برابر با 86/12 ± 88/35 به دست آمد. تنها در حیطه های سلامت جسمی و استقلال نمره کیفیت زندگی این دو گروه با یکدیگر اختلاف معنا داری داشتند (001/0P<)، به طوریکه میانگین نمره هر دو حیطه در افراد سالم بیشتر از افراد معلول بود. در سایر حیطه ها اختلاف آماری معنا داری بین کیفیت زندگی این دو گروه مشاهده نشد.
نتیجه گیری: افراد معلول به دلیل محدودیت های موجود در حیطه های جسمی و استقلال دارای نمره کیفیت زندگی کمتری نسبت به دیگر اقشار جامعه بوده و این قشر نیازمند دریافت خدمات ویژه از سازمان های ذیربط جهت کم کردن هرچه بیشتر فاصله بین افراد سالم و معلول از دید کیفیت زندگی هستند.

بررسی کیفیت خواب دانشجویان ساکن در خوابگاه‌های دانشگاه علوم پزشکی تهران در سال 1390

زینب توکل

Normal 0 false false false EN-US X-NONE AR-SA مقدمه و اهداف: از آنجایی که زندگی در خوابگاه می تواند بر کیفیت خواب دانشجویان موثر باشد، این مطالعه با هدف تعیین کیفیت خواب دانشجویان ساکن در خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی تهران و برخی از عوامل تعیین کننده آن انجام گردید.
روش کار: پژوهش حاضر یک مطالعه مقطعی توصیفی- تحلیلی بود که بر روی 277 نفر از دانشجویان ساکن خوابگاه های دانشگاه علوم پزشکی تهران انجام گردید. روش نمونه گیری در این مطالعه تصادفی طبقه بندی شده بود. ابزارهای مورد استفاده پرسشنامه دموگرافیک و نیز پرسشنامه استاندارد سنجش کیفیت خواب پیتزبورگ (PSQI- Pittsburgh Sleep Quality Index) بودند.
نتایج: میانگین و فاصله اطمینان نمره کلی کیفیت خواب (PSQI) در دانشجویان مورد مطالعه (04/9- 10/8) 57/8 محاسبه گردید. در مجموع3/73% از نمونه مورد بررسی دارای کیفیت خواب نامطلوب بودند. کیفیت خواب دانشجویان دختر مورد بررسی به طور معنی داری نامطلوب تر از دانشجویان پسر بود. میانگین طول مدت خواب در دانشجویان´105±´5:15 بود. میانگین طول مدت خواب در دانشجویان پسر به طور معنی داری بیشتر از دانشجویان دختر بود. رابطه معنی داری بین متغیرهای دموگرافیک (سن، مقطع تحصیلی، وضعیت تاهل، درآمد خانواده و ...) و کیفیت خواب دانشجویان ساکن در خوابگاه مشاهده نشد.
نتیجه گیری: براساس این مطالعه کیفیت خواب دانشجویان ساکن در خوابگاه در وضعیت نامطلوبی قرار دارد. لذا توجه به به وضعیت خواب این دانشجویان به منظور ارتقاء کیفیت خواب آن ها که عاملی مهم در ارتقاء سلامت آن هاست از سوی مدیران و برنامه ریزان بهداشتی ضروری به نظر می رسد.

ارزیابی شیوع درک غلط مفاهیم احتمال در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک

محمد رفیعی

مقدمه و اهداف: درک غلط، مدل های ذهنی از مفاهیمی می باشند که با مدل های علمی مستند مغایرت داشته باشند. سنجش درک غلط آماری می تواند در آموزش بهتر این درس کمک بسیار خوبی نماید. احتمال یکی از مهم ترین مفاهیم آمار می باشد. هدف از انجام مطالعه حاضر بررسی و ارزیابی شیوع درک غلط مفاهیم احتمال در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 1389 بوده است.
روش کار: این مطالعه یک بررسی توصیفی- تحلیلی می باشد که بر روی یک نمونه تصادفی طبقه بندی شده از دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 1389 انجام گرفته است. حجم نمونه 267 فرد بود. پرسشنامه های سنجش درک غلط احتمال توسط دانشجویان این دانشگاه در سال فوق مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. اطلاعات جمع آوری شده با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های آنالیز واریانس یک طرفه، کای اسکوئر، رگرسیون لجستیک، آزمون کروسکال والیس و آزمون یک نسبت مورد آنالیز قرار گرفتند.
نتایج: نتایج نشان داد که میانگین نمرات درک مفاهیم احتمال در دانشجویان مورد بررسی 46/10 با انحراف معیار 47/3 بوده است. میزان شیوع درک غلط در مفاهیم احتمال در دانشجویان مورد بررسی 2/26 درصد بدست آمد. همچنین ارتباط آماری معناداری بین میزان شیوع درک غلط احتمال با رشته تحصیلی دانشجویان مشاهده شد.
نتیجه گیری: درک نادرست از مفاهیم احتمال یکی از مشکلات آموزش درس آمار می باشد و توجه به آن می تواند مشکلات این مفاهیم را تا حدودی حل نماید، با مطالعات تکمیلی باید به بررسی علل این مفهوم پرداخت.