مجله اپیدمیولوژی ایران

تعیین عوامل موثر بر پیش آگهی بیماران مبتلا به سرطان مری با استفاده از مدل رگرسیون لگ لجستیک

محمود محمودی

مقدمه و اهداف: سرطان مری جزء هشت سرطان شایع در جهان و ششمین علت مرگ از سرطان است و به عنوان یکی از مهم ترین سرطان های دستگاه گوارش مطرح می باشد. مطالعه حاضر با هدف بررسی عوامل خطر و مشخصه های جمعیت شناختی مؤثر بر بقای بیماران مبتلا به سرطان مری با استفاده از مدل لگ لجستیک و مقایسه آن با مدل وایبل انجام شد.
روش کار: این پژوهش شامل اطلاعات 359 بیمار مبتلا به سرطان مری است که از طریق مرکز ثبت سرطان بابل جمع آوری شده بودند. برای بررسی عوامل مؤثر بر بقای بیماران از مدل های پارامتریک وایبل و لگ لجستیک استفاده شد و معیار مقایسه کارایی مدل ها، ملاک آکائیکه بود. کلیه محاسبات با نرم افزار SAS و STATA انجام و سطح معنی داری 05/0 در نظر گرفته شد.
نتایج: نتایج حاصل نشان داد که 7/62 درصد از بیماران مرد و3/37 درصد زن بودند. احتمال بقای یک، سه و پنج ساله بیماران به ترتیب23% ، 15% و 13% است. طبق ملاک آکائیکه و با توجه به غیر یکنوا بودن میزان خطر و رد فرضیه خطرات متناسب (05/0>P)، مدل لگ لجستیک از مدل وایبل کارایی بهتری داشت. هم چنین درهر دو مدل وجود سابقه فامیلی سرطان، اختلاف معنی داری را نشان می داد.
نتیجه گیری: نتایج حاصل از این مطالعه پیشنهاد می کند بررسی به موقع افرادی که دارای سابقه خانوادگی سرطان می باشند می تواند به عنوان یک عامل مهم در کاهش خطر مرگ بیماران مبتلا به سرطان مری مؤثر باشد.

بررسی تجربیات بیماران پس از ابتلاء به سرطان پستان

اکرم السادات سجادیان

مقدمه و اهداف: تجربه ابتلاء به یک بیماری سخت مانند سرطان پستان با تأثیرات کم و بیش ماندگار بر روان مبتلایان همراه است که حتی پس از سپری شدن سال ها، یادآوری خاطرات آن ناخوشایند است. هدف از این مطالعه کیفی درک دیدگاه ها و نقطه نظرات زنان ایرانی مبتلا به سرطان پستان بود.
روش کار: در یک بررسی کیفی با استفاده از روش مصاحبه عمیق فردی از بین مراجعین به درمانگاه پیگیری مرکز بیماری های پستان، 51 نفر دعوت به مصاحبه شدند. مصاحبه ها در محل کلینیک بیماری های پستان جهاد دانشگاهی و دریک محیط مجزا انجام گرفت. حداکثر مدت هر مصاحبه یک ساعت بود که در آن، شرکت کنندگان تجربیات خود را در مراحل مختلف از ابتدای بیماری تازمان مصاحبه بیان کردند. تمام مصاحبه ها ضبط و رونویسی شد و موضوعات اصلی آن ها استخراج گردید.
نتایج: سه موضوع از مهم ترین درون مایه هایی که از تجزیه و تحلیل این مطالعه بدست آمد عبارت بودند از: 1- نقش خداوند و اعتقادات مذهبی در ایجاد امید وآرامش، 2- نقش خانواده در ایجاد سازگاری با بیماری 3- شیمی درمانی به عنوان بدترین تجربه درمانی. اکثریت بیماران با درک اهمیت درمان به موقع در هریک از مراحل درمانی با توکل به خدا خود را آرام می کردند.
نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد اعتقادات مذهبی به عنوان یک منبع قدرتمند برای فائق آمدن مبتلایان بر بیماری مؤ ثر بوده است. همچنین استفاده از تجربیات بیماران در مورد عوارض ناشی از شیمی درمانی و چگونگی مواجهه با این مشکل، می تواند در جهت کاهش رنج و درد بیماران و کمک به رفع مشکلات آنان مؤثر باشد.

تبیین تجربه دسترسی به خدمات بهداشتی: یک مطالعه کیفی

سرور پرویزی

مقدمه و اهداف: دستیابی به "بهداشت برای همه" در بیانیه آلماآتا در سال 1978 به عنوان شعار زیربنایی و براساس مراقبت های بهداشتی اولیه به تمام کشورهای جهان معرفی شد. چگونگی دسترسی به این هدف مهم یعنی دسترسی به خدمات اولیه بهداشتی بیشتر با نشانگرهای کمّی بررسی شده است. در حالی که رویکرد کیفی می تواند تجربه دسترسی به خدمات بهداشتی از منظر مصرف کنندگان را بشناساند بینش عمیقی را در این زمینه ایجاد کند. این مطالعه با هدف توصیف و تفسیر درک استفاده کنندگان خدمات بهداشتی از دسترسی به خدمات و به دست آوردن بینش عمیق تر در مورد تجربه مصرف کنندگان این خدمات انجام شده است.
روش کار: مصاحبه نیمه ساختار یافته عمیق، با 9 نفر از مراجعه کنندگان به مرکز بهداشتی– درمانی انتخاب شده به شیوه نمونه گیری هدفمند انجام شد. مصاحبه ها ضبط، دست نویس و سپس با رویکرد پدیده شناسی و با استفاده از روش "ون مانن" تجزیه و تحلیل شدند.
نتایج: شش مضمون زیر در تجزیه و تحلیل داده ها ظهور یافتند. رویارویی با فرصت های آموزش همه جانبه، ارتباطات مشتری مدار، خدمات بهداشتی باکیفیت، کفایت زمانی- مکانی خدمات بهداشتی، عدالت محوری و مشارکت فردی.
نتیجه گیری: یافته ها نشان داد که دسترسی به خدمات بهداشتی چیزی فراتر از وجود خدمات به تنهایی است. خدمات بهداشتی با آموزش بهداشت و برقراری عدالت اجتماعی تکمیل خواهد شد. آموزش های همه جانبه و افزایش مشارکت های فردی در بهره مندی مطلوب از خدمات بهداشتی برای توانمندسازی مردم لازم به نظر می رسد.

سرو اپیدمیولوژی هیداتیدوزیس انسانی در استان آذربایجان شرقی با روش ELISA در سال 1388

یعقوب قره داغی

مقدمه و اهداف: هدف از این مطالعه بررسی سرواپیدمیولوژیک کیست هیداتید انسانی با روش الایزا در استان آذربایجان شرقی است.
روش کار: با توجه به نتایج بدست آمده از مطالعات قبلی حجم نمونه 1500 نفر بدست آمد. روش کار بدین ترتیب بود که ابتدا از تمام افراد مورد مطالعه پس از تکمیل پرسشنامه، نمونه خون گرفته شد و سرم تمام افراد در رقت 1:400 با آزمون الایزا آزمایش شد.
نتایج: نتایج بدست آمده نشان داد که از مجموع افراد مورد مطالعه، 19 نفر (28/1 درصد) با آزمون الایزا واکنش مثبت نشان دادند. از این افراد، 8 نفر (93/0 درصد) از جمعیت شهری، 11 نفر (8/1 درصد) از جمعیت روستائی بودند. همچنین 76/1 درصد زنان و 83/0 درصد مردان جمعیت تحت مطالعه با این روش مثبت بودند و بیشترین درصد آلودگی در گروه سنی 40-30 (66/1 درصد) مشاهده شد. براساس این مطالعه میان درصد آلودگی به کیست هیداتید در میان زنان و مردان اختلاف معنی داری وجود نداشت. همچنین اختلاف درصد آلودگی گروه سنی سی تا چهل سال با گروه های سنی دیگر معنی دار نبود. همچنین بین درصد آلودگی به کیست هیداتید و جمعیت شهری و روستائی اختلاف معنی داری مشاهده نشد.
نتیجه گیری: براساس نتایج بدست آمده از این تحقیق بیشترین درصد آلودگی در شهرستان سراب (17/2 درصد) بدست آمد. علت این اختلاف این است که بیشترین جمعیت روستائی استان که به امرکشاورزی و دامداری مشغول هستند در این شهرستان متمرکزند.

تأثیر آموزش بر آگاهی، نگرش و عملکرد زنان مدد جوی کمیته امداد امام خمینی درخصوص پیشگیری از بیماری پوکی استخوان با استفاده از الگوی باور سلامتی

لیلی صالحی

مقدمه و اهداف: پوکی استخوان بیماری خاموشی است که میلیون ها نفر در سرتاسر جهان از آن رنج می برند. طراحی برنامه مداخلاتی مناسب از اصول اولیه موفقیت در پیشگیری است. این مطالعه با هدف بررسی تإثیر آموزش بر آگاهی، نگرش و عملکرد زنان با وضعیت اقتصادی و اجتماعی پایین در خصوص پیشگیری از بیماری پوکی استخوان بااستفاده از الگوی باور سلامتی انجام گرفت.
روش کار: این مطالعه نیمه تجربی از نوع قبل و بعد بر روی 140 نفر مددجوی کمیته امداد منطقه یک استان اصفهان با سن کمتر از 60 سال انجام گرفت. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه چند قسمتی مشتمل بر قسمت های مختلف استفاده شد. وضعیت عملکردی افراد از نظر دریافت کلسیم و ویتامینD ، سطح فعالیت فیزیکی و برخورداری از تابش مستقیم آفتاب نیز مورد ارزیابی قرار گرفت.
نتایج: میانگین سنی افراد شرکت کننده در مطالعه 52/10 ± 8/40سال بود. میانگین نمره اجزاء مورد بررسی بجز موانع، آگاهی، وضعیت استفاده از نور خورشید و سطح فعالیت فیزیکی بعد از مداخله نسبت به قبل از آن افزایش معنا داری را نشان داد. بین میزان کلسیم و ویتامین دریافتی روزانه قبل و بعد از مداخله اختلاف معناداری مشاهده نشد.
نتیجه گیری: براساس نتایج این مطالعه، طراحی و اجرای برنامه آموزشی مبتنی بر الگوی باور سلامتی می تواند سبب ارتقاء آگاهی و باور افراد در رابطه با رفتارهای پیشگیرانه بیماری گردد. هرچند در خصوص تغییر عملکرد از نظر مصرف کلسیم و ویتامین D توجه به سایر عوامل ضروری است.

بررسی مشخصه های غرق شدگی و بار ناشی از آن در استانهای گیلان و مازندران

حمید سوری

مقدمه و اهداف: غرق شدگی یکی از مشکلات جدی سلامت در استان های شمالی محسوب می شود. از آنجایی که اولین قدم برای برنامه ریزی مشکلات سلامتی در هر جامعه الویت بندی مشکلات سلامت است. در این مطالعه علاوه بر بررسی مشخصه های غرق شدگی بار ناشی از آن، به عنوان یکی از شاخص های مهم الویت بندی محاسبه گردید.
روش کار: این مطالعه با استفاده از اطلاعات نظام ثبت مرگ برروی مرگ هایی که به علت غرق شدگی در ساکنین استان های مازندران و گیلان اتفاق افتاده انجام شد. در ابتدا با کمک آمار توصیفی به توصیف مشخصه های غرق شدگی پرداخته شد و سپس با استفاده از روش استاندارد سازمان بهداشت جهانی بار ناشی از آن محاسبه گردید.
نتایج: در سال 1387 تعداد 158 نفر( 6/88 درصد مرد و 4/11 درصد زن) از ساکنین دو استان به علت غرق شدگی فوت شدند. میانگین سنی غرق شدگان 4/26 سال ( انحراف معیار 16/16) بود. بیشترین موارد غرق شدگی (4/85 درصد) در دریا و ماه مرداد (7/29 درصد) گزارش شد. میزان مرگ ناشی از غرق شدگی برابر با 9/2 در هر 100هزار نفر جمعیت برآورد گردید و تعداد سال های از دست رفته برابر با 4110 سال (1/76 در هر 100000 نفر) بدست آمد که بیشترین آن مربوط به گروه سنی 10- 19 سال بود.
نتیجه گیری: با توجه به اینکه بیشترین تعداد غرق شدگی در دریا و تابستان رخ داده و بالاترین تعداد سال های از دست رفته مربوط به گروه سنی 10تا 19 سال بوده به نظر می رسد لازم است این ویژگی ها در برنامه ریزی و طراحی مداخلات لازم مورد توجه بیشتری قرار گیرند.

بررسی اپیدمیولوژیک خشونت محل کار نسبت به دانشجویان پرستاری در دانشگاه علوم پزشکی اراک در سال 1389

احمدرضا عابدی

Background & Objectives: Nursing students are often exposed to verbal abuse and/or physical assaults from patients and patients’ families during the course of their training. Although, past studies have explored violence against nurses, a little attention has been paid by researchers to workplace violence against nursing students. The aim of this study is to identify and explore influencing factors on workplace violence in nursing students during their training programs.
Methods: In this descriptive study, 271 nursing students completed a reliable and valid questionnaire. Participants were working in teaching hospital affiliated to Arak University.
Results: In total, 74.9% and 7.38% of the respondents stated that they had been verbally abused and physically assaulted during their training program in the previous 12-months period, respectively. Most of physical attacks were happened by patients whereas most verbal abuses by patients’ families. There were no statistically significant differences between sex and different years in violence.
Conclusion: Nursing students are often exposed to violence during the course of their training programs. Nursing students require training on how to prevent and respond to workplace violence, and this important topic should be incorporated into the nursing students' curriculum.

علائم روانـی در بیمـاران مبـتلا به دمـانس: شیـوع و تأثیر آن بر فشـار وارد بر مـراقبین

ابراهیم عبداله پور

< مقدمه و اهداف: علائم روانـی ضمن تحمیل بار بزرگی به بیـماران مبتلا به دمانس می توانند فشار وارد بر مراقبین این بیماران را افزایش دهنـد. اهمیت پیامدهای ناشی از این علائم در کنار شناسائی اختلالاتی که بیشترین شیوع را در بیماران مبتلا به دمانس دارند بر لزوم ارزیابی وکمی سازی آن ها در راستای برآورد اهداف پژوهشی تأکیـد دارد.
روش کار: در مطـالعه حاضر که بصورت مقطعی انجـام پذیرفت 84 نفـر از بیماران مراجعه کننده به انجمن آلزایمر ایران به همراه مراقبین شان وارد مطالعه شدند. ابزارهای گردآوری اطلاعات پرسشنامه هایIranian Version of Caregiver Burden و Neuropsychiatric Inventory (NPI) بودند که بصورت مصاحبه حضوری تکمیل گردیدند. از رگرسیون خطی چنـدگانه نیز به منظـور تعین عوامـل مـؤثر بر فشـار وارد بر مراقبـین استفاده شـد.
نتایج: در 85 درصد از بیماران شرکت کننده در مطالعه حاضر حداقل یکی ازعلائم روانی وجود داشت. در میان این علائم بیشترین و کمترین شیـوع به «هـذیان»و «سـرخوشی»به ترتیب با 3/39 و 4/2 درصـد اختصاص داشت. در مدل رگرسیون خطی نیز علائم روانی «بی تفاوتی»و«تحریک پذیری» با افزایش فشارناشی از مراقبت در ارتباط بودند.
نتیجه گیری: شیوع بالای علائم روانی در بیماران مبتلا به دمانس در کنار تأثیرگذاری اختلال های بی تفاوتی و تحریک پذیری در افزایش فشار وارد بر مراقبین این بیماران و تحمیل فشار متوسط و بالاتر (58 -116) به حدود 40 درصد از مراقبین ضرورت نیاز به توجه بیشتر به این قشر خاص از جامعه را از سوی سیاست گذاران موضوع سلامت نمایان می سازد.

مطالعه الگوی مصرف داروهای بنزودیازپین درشهر مشهد در سال 1386

شهین سعیدی نجات

مقدمه و اهداف: بنزودیازپین ها پر فروش ترین داروها در جهان می باشند. ایجاد وابستگی و تحمل دارویی در مصرف طولانی مدت، مصرف آن ها را محدود نموده است. در این مطالعه ما بدنبال کشف الگوی مصرف بنزودیازپین ها در بیماران سرپایی در مشهد، ایران هستیم.
روش کار: این مطالعه بررسی مقطعی الگوی مصرف بنزودیازپین ها در شهر مشهد بوده است. تعداد 400 فرد مراجعه کننده جهت این داروها از بین مراجعین به 20 داروخانه بصورت تصادفی انتخاب و پرسشنامه برای آن ها تکمیل شد.
نتایج: در بین 400 نفر (5/55%) زن بامیانگین سنی 13/1+40 و (83%) تحصیلات غیر دانشگاهی بودند. 5/24 % مواد دخانی با میانگین 0.59+4.45 تعداد نخ سیگاردر روز مصرف می کردند. میانگین مصرف دارو بر حسب دیازپام 05/0 + 37/0. میلیگرم در روز بود. از نظر نحوه تهیه دارو (45%) با نسخه تهیه می کردند. بین جنسیت مصرف کنندگان بنزودیازپین با نوع بیماری، علت مصرف، میزان و رشته تحصیلی، نحوه تجویز، نوع و نحوه مصرف و عوارض دارویی ارتباط معنی داری مشاهده شد.
نتیجه گیری: با توجه به علل مصرف دارو بهتر است، این داروها فقط در نسخ و برای موارد محدود مانند بی خوابی، اضطراب، سم زدایی تجویز شود و حتماً مدت و میزان مصرف کاملا قید گردد. اطلاع رسانی همگانی به مردم و اختصاصی به پزشکان و داروسازان نیز در کاهش موارد تحمل و وابستگی دارویی مؤثر است. در تجویز و توزیع دارو عواملی مانند اعتیاد و مصرف دخانیات، تحصیلات، شغل را باید مد نظر داشت.

چگونه حجم نمونه را در شرایط خاص تخمین بزنیم ؟

مریم مرزبان

مقدمه و اهداف: در مقاله قبلی درباره پاره ای از مباحث کلیدی نمونه گیری در پژوهش بحث شد. در این مقاله سعی بر آن است که برای تعدیل حجم نمونه در شرایط خاص مانند مقایسه های چندگانه؛ محاسبه حجم نمونه برای مواردی که تعداد نمونه ها در گروه ها برابر نیست، تصحیح حجم نمونه برای مقادیرنامشخص و تعدیل حجم نمونه برای جامعه محدود مطالبی ارایه شود. به علاوه، درباره اثر طرح در نمونه گیری چند مرحله ای و تأثیر آن در حجم نمونه مطالبی بیان شده است. سپس به تخمین حجم نمونه هنگامی که آزمون های ناپارامتریک برای آنالیز داده ها به کار برده می شود پرداخته شود. همچنین توضیحاتی در مورد توان کارآمدی شیوه های پارامتریک در برابر غیر پارامتریک و کاربردشان در تصحیح حجم نمونه ارایه گردد.