fa اپیدمیولوژی هاری و حیوان گزیدگی در استان ایلام عمومى General پژوهشي Research <b>مقدمه و اهداف:</b> هاری بعلت مرگ و میر بالا در انسان و حیوانات از جمله زئونوزهای مهمی است که در ایران از دیر باز وجود داشته است و شیوع آن بویژه در حیات وحش همواره باعث ابتلای سایر حیوانات از جمله نشخوارکنندگان، سگ‌ها وگربه هایی که در تماس بیشتری با انسان هستند شده است. در کشور ما ایران، روند رو به افزایش جمعیت سگ‌ها و گربه های ولگرد در حاشیه شهرهای بزرگ و روستاها و آمار رو به گسترش موارد حیوان گزیدگی در بسیاری ازاستان‌های کشور، لزوم توجه بیشتر به کنترل بیماری هاری را در جمعیت‌های انسانی بیش از پیش خاطر نشان می‌سازد. <br> <b>روش کار: </b>با توجه به تنوع اقلیمی و وقوع هاری در استان ایلام ، در رابطه با اپیدمیولوژی این بیماری در جمعیت های حیوانی استان طی سال‌های 1373 تا 1382 پژوهشی انجام گردید. <br> <b>نتایج:</b> در این دوره 4 مورد هاری انسانی گزارش شده که تمامی موارد براساس تشخیص بالینی بوده و از هیچکدام برای تایید تشخیص بالینی نمونه به آزمایشگاه ارسال نشده است. دو مورد از مبتلایان مرد و دو مورد زن بوده‌اند. در سه مورد، حیوان مهاجم سگ و در یک مورد گربه بوده است. هیچکدام از موارد فوق الذکر سابقه واکسیناسیون نداشته‌اند. در خصوص هاری حیوانی نیز جمعا 81 مورد تائید شده توسط انستیتو پاستور ایران ثبت شده است که شهرستان شیروان چرداول با 25 مورد و بعد از آن ایوان با 17 مورد هاری بیشترین موارد را گزارش کرده اند و از نظر توزیع فصلی نیز بهار بیشترین موارد را داشته است. در سال 1380 بیشترین موارد هاری حیوانی(33 مورد) گزارش شده است. طی سال‌های مورد بررسی، جمعاً 2431 مورد حیوان گزیدگی انسانی در استان ایلام به ثبت رسیده است. روند بروز موارد حیوان گزیدگی در این دوره افزایشی بوده است؛ بطوریکه بیشترین موارد مربوط به سال 1382 با 457 مورد بوده است. نتایج این مطالعه همچنین نشان می‌دهد که موارد حیوان گزیدگی در مناطق روستائی بیشتر از شهری بوده است (01/0< p) و موارد حیوان گزیدگی در مردان نیز بطور معنی داری بیش از زنان بوده است (01/.< p). از نظر گروه‌های سنی، بیشترین موارد حیوان‌گزیدگی در سنین 29-10 سال بوده است و برهمین اساس 4/34 درصد از آنان از نظر شغل افراد محصل و بعد از آن کشاورزان (7/12درصد موارد) بوده‌اند. از نظر بروز زمانی در فصل‌های زمستان و بهار بیشترین موارد مشاهده شده است (01/0< p). <b><br>نتیجه گیری:</b> توجه مستمر به اجرای برنامه‌های کنترل هاری در سطوح شهرستان و استان از جمله توصیه‌های اصلی این تحقیق است. <b>Background & Objectives:</b> Rabies is one of the oldest and most lethal zoonoses in the world. Cases have been reported from most provinces of Iran, involving both domestic and wild animals. This study aimed to define the epidemiology of rabies in human and animal populations in the western province of Ilam and was conducted in all of the 7 cities of the province. <br><b>Methods:</b> In this descriptive study we recorded data on the number of the persons bitten by animals, geographical location, age category, occupation and professional relationships, pre-exposure prophylaxis, treatment for rabies, conditions of the injured organs, and the mortality rate. Data were analyzed using the SPSS software package. <br><b>Results: </b>There were 4 human deaths from rabies in this province (2 men and 2 women) three of these cases had been bitten by dogs and the remaining one by a cat. The mean age of these people was 25.2 years (SD=15.3y). A total of 2431 people had been bitten by animals over the preceding 10 years. Most such injuries happened in the 10-29y age group and the frequency was greater for males (P<0.01). About 64% of all cases had been reported from rural areas, and the greatest number of injuries occurred in winter and spring. The most common sites of injury were hands and feet (88.5%), trunk and the cervical region (9.3%) and head/ face (2.2%).<br><b>Conclusion: </b>The increasing number of stray dogs and the movement of dogs and wild animals into cities and villages are important factors in the transmission of rabies. More research needs to be done on the eco-epidemiology of the disease in different cities of Ilam. هاری،اپیدمیولوژی،حیوان گزیدگی،ایلام Rabies,Epidemiology,Animal bite,Ilam province 47 51 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-152&slc_lang=fa&sid=1 AR Bahonar علیرضا باهنر No S Bokaie سعید بکایی Yes KH Khodaveirdi خالد خداویردی No GH Nikbakht Boroujeni غلامرضا نیکبخت بروجنی No MA Rad محمد علی راد No