fa بررسی اپیدمیولوژی شپش سر و فاکتورهای مؤثر بر آن در دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان املش، استان گیلان سال 1383 - 1382 عمومى General پژوهشي Research <p><b>مقدمه و اهداف: </b>پدیکولوزیس عفونت جهانی و مسری پوستی در دنیا می‌باشد. در تمام دنیا آلودگی به شپش سر Pediculus humanus capitis غالباً بین دانش‌آموزان سنین 11-6 سال شایع‌تر است. به منظور تعیین شیوع Pediculus humanus capitis و بررسی برخی فاکتورهای دخیل در اپیدمیولوژی pediculiosis مطالعه‌ای توصیفی - تحلیلی در سال 1383 در بین بچه‌های دبستانی در شهرستان املش، استان گیلان انجام شد.<br><b>روش کار:</b> به منظور تعیین وضعیت اپیدمیولوژیکی، کلیه 4244 نفر از دانش‌آموزان مقطع ابتدایی از 95 مدرسه به صورت تمام شماری مورد ارزیابی قرار گرفته و نتایج حاصله بر اساس آزمون آماری کای دو (chi-squre) و نسبت شانس Odds Ratio مورد مقایسه قرار گرفتند. جهت بررسی وجود شپش از شانه‌های مناسب استفاده شد و شرایط مو و فاکتورهای مورد مطالعه شامل نوع مدرسه، موقعیت مدرسه، سطح تحصیلات والدین، شغل والدین، تعداد دفعات استحمام در هر هفته، تعداد افرادی‌که از یک اتاق خواب مشترک استفاده می‌کنند، تعداد دفعات شانه زنی، حساسیت میزبان، تعداد افراد خانوار، مدل مو، جنس و طول مو از طریق پر کردن پرسش‌نامه کسب شد.<br><b>نتایج: </b>نتایج این مطالعه نشان داد که بین نوع مدرسه، موقعیت مدرسه، تحصیلات و شغل والدین، وجود آب دائم لوله کشی، تعداد هم اتاقی، دفعات شانه‌زنی، محل و دفعات استحمام، جنس دانش‌آموز، احساس خارش، تعداد اعضاء خانواده، وجود مربی بهداشت، اندازه و حالت مو با آلودگی به شپش سر ارتباط معنی‌داری وجود دارد (05/0P<). در حالی‌که بین میزان آلودگی و شوره سر، بافته بودن مو، رنگ مو، سن دانش‌آموز، پایه تحصیلی و فصل ارتباط معنی‌داری وجود نداشت (05/0P>). متوسط آلودگی در شهرستان20/9% برآورد شد.<br><b>نتیجه گیری: </b>دلیل میزان بالای شیوع پدیکولوزیس در بین بچه‌های مقطع ابتدایی را می‌توان شرایط بهداشتی ضعیف و نیز عدم دسترسی به آب لوله کشی دائم ذکر نمود. کنترل بهداشتی موی سر بچه‌ها توسط مربیان بهداشتی امری ضروری است. این مطالعه اولین مطالعه اپیدمیولوژیکی انجام شده در شهرستان املش با شرح جزئیات دخیل در اپیدمیولوژی این آلودگی است و نشان می‌دهد که آلودگی به شپش سر هنوز به عنوان یک مشکل اساسی در جوامع با امکانات زندگی و سطح بهداشت پایین و وضعیت بد اقتصادی مطرح است.</p> <b>Background & Objectives: </b>Pediculosis is a ubiquitous and contagious parasitic dermatosis. Throughout the world, infestation by the head louse (Pediculus humanus capitis) is more common among schoolchildren, especially in those aged 6-11 years. This descriptive/analytical study was carried out in 2003 to determine the prevalence of pediculosis capitis and risk factors involved in the epidemiology of pediculosis in primary school pupils in Amlash, Gilan province. <br><b>Methods: </b>The children were selected by cluster random sampling of schools and classes, and then examined for head lice using hair conditioners and a fine-toothed head lice comb. We screened a total of 4244 pupils from 95 primary schools. We used a comprehensive questionnaire to evaluate the effects of school type and location, education level, parent job, regular baths, number of persons sharing the same bed, combing frequency, host sensitivity, family size, hairstyle, gender, and hair length. <br><b>Results: </b>Statistical analysis using χ2 tests showed that school type, school location, parent job, regular baths, number of person who share the same bed, frequency of combing, gender, host sensitivity, family size, and hairstyle are significantly associated with infestation. Infestation rate showed no correlations with hair color, season, age, or education level. Results showed that pediculosis is more prevalent in rural than in urban areas. The average rate of infestation for the area was 9.2%, indicating an epidemic situation by standard criteria.<br><b>Conclusions:</b> The high prevalence of P. capitis infestation among these children was probably due to poor environmental hygiene and scarcity of water. Hygienic controls of schoolchildren by nurses are important for elimination of Pediculus humanus capitis. This is the first community-based study describing in detail the epidemiology of head louse infestation in the Amlash district of Gilan province in Iran and confirms that Pediculosis capitis is still a problem in many environments, particularly those with low life standards and poor health care. شپش سر،اپیدمیولوژی،فاکتورهای خطر،دانش آموزان مقطع ابتدایی،املش،ایران Head louse pediculosis,Epidemiology,Risk factors,School children,Amlash,Iran 51 63 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-181&slc_lang=fa&sid=1 J Rafinejad جواد رفیع نژاد Yes A Nourollahi ایوب نوراللهی No E Javadian عزت الدین جوادیان No A Kazemnejad انوشیروان کاظم نژاد No KH Shemshad خدیجه شمشاد No