fa نابرابری بهداشتی با منشا اقتصادی-اجتماعی و شاخص‌های اندازه‌گیری آن در مطالعات اپیدمیولوژی عمومى General پژوهشي Research <p>اصطلاح «نابرابری‌های بهداشتی» یک مفهوم توصیفی صرف نیست و به تفاوت میزان مرگ، ابتلا به بیماری، امید به زندگی، سال‌های زندگی به‌سرشده با ناتوانی و ... با سه منشا طبقه‌ی اجتماعی، جنسیت و قومیت/نژاد می‌پردازد. این مقاله فقط به موضوع نابرابری بهداشتی با منشا اقتصادی-اجتماعی می‌پردازد. نابرابری‌های بهداشتی با منشا طبقه‌ی اجتماعی به صورت تفاوت در میزان بروز یا شیوع مشکلات بهداشتی بین افراد جمعیت در موقعیت اقتصادی-اجتماعی پایین‌تر و بالاتر تعریف می‌شود. در حالی‌که اندازه‌گیری نابرابری‌های اقتصادی اجتماعی در سلامتی در اروپا دارای قدمتی کهن است. در این زمینه در سایر مناطق، به ویژه جهان در حال توسعه کار تجربی محدودتری صورت گرفته است. در سلسله مراتب اجتماعی، اندازه‌گیری وضعیت اقتصادی-اجتماعی بر اساس وضعیت شغلی، سطح تحصیلی و درآمد افراد صورت گرفته است و اثر هر یک از این عوامل در ارتباط با سلامتی باید به طور جداگانه مطالعه شود. منابع اصلی داده در مورد وضعیت سلامتی و اندازه‌گیری نابرابری‌های بهداشتی جمعیت در سطح بین‌المللی مراکز ثبت و مطالعات مقطعی طراحی‌شده خاص هستند. به نظر می‌رسد مطالعات اپیدمیولوژیک در ارزیابی، پایش و پیش‌گیری از نابرابری‌های بهداشتی به ویژه با تمرکز بر گروه‌های اقتصادی-اجتماعی در بسیاری از مناطق رو به توسعه، از جمله ایران، محدود بوده است. با توجه به فقدان مراکز ثبت منسجم، انجام مطالعات مقطعی طراحی ‌شده‌ی خاص و مطالعات جمعیتی در ارزیابی و پیش‌گیری از نابرابری‌های بهداشتی توصیه می‌شود. </p> The term "health inequalities" is not a descriptive one: it refers to discrepancies in morbidity and mortality, life expectancy, disability life adjusted years, etc that are due to differences in such factors as socioeconomic status, gender and race/ethnicity. Socio-economic inequalities are the differences in health status (e.g. disease prevalence and incidence rates) across various socio-economic groups. In Europe, measuring socio-economic health inequalities has long been a major research topic. However, there have been relatively few experimental studies in Asia, especially in developing countries. In the social context, measurement of socio-economic status is based on income, educational level and employment status. Stratifying the socio-economic groups based on a hierarchy identifies the pattern of morbidity and mortality in each socio-economic stratum. It also shows the exact relationship between socio-economic status and health. The main data sources for determination of population health status and measuring health inequalities are registries and cross-sectional surveys. It seems that monitoring, prevention and evaluation of health inequalities, especially with a focus on socio-economic level has been neglected in developing countries, including Iran. Due to the lack of formal registries on population health status in these countries, designing cross-sectional and population-based studies would be a useful approach in the prevention and monitoring of health inequalities. نابرابری‌های بهداشتی،نابرابری‌های اقتصادی،اجتماعی در سلامتی،وضعیت اقتصادی،اجتماعی،مطالعات اپیدمیولوژیک Health inequalities,Socio-economic inequalities in health,Socio-economic status,Epidemiologic studies 1 6 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-190&slc_lang=fa&sid=1 M Vahdaninia مریم سادات وجدانی نیا Yes A Montazeri علی منتظری No