fa بررسی ارتباط بین استرس‌های شغلی و حوادث ناشی از کار: یک مطالعه مورد - شاهد عمومى General پژوهشي Research <b>مقدمه و اهداف:</b> خطاهای انسانی عمده‌ترین علت رخداد حوادث شغلی هستند که عمدتاً به دلیل استرس‌های شغلی رخ می‌دهند. ارتباط بین استرس‌های شغلی و حوادث حین کار کم‌تر مورد توجه قرار گرفته و در کارکنان صنایع خودروسازی تا کنون مطالعه‌ای در این مورد منتشر نشده است. هدف این مطالعه تعیین ارتباط بین استرس‌های شغلی و حوادث ناشی از کار در کارکنان شرکت خودروسازی سایپا، که یکی از مهم‌ترین شرکت‌های مربوطه در کشور و خاورمیانه محسوب می‌شود، است. <br><b>روش کار: </b>در این مطالعه 100 فرد دارای سابقه حادثه شغلی طی یک سال قبل از مطالعه به عنوان گروه مورد و 508 نفر فرد فاقد حادثه‌ی شغلی در همان زمان به عنوان گروه شاهد از میان 6199 نفر کارکنان در معرض خطر حوادث شغلی شرکت سایپا انتخاب شدند. از پرسش‌نامه‌ی نمایه‌ی استرس شغلی بل کیک (Belkic Occupational Stress Index: OSI) برای سنجش استرس شغلی استفاده و اعتبار داده‌های مربوطه با استفاده از آزمایش کراتینین، کورتیزول و 17 کتواستروئید ادرار 24 ساعته در گروهی از افراد مورد مطالعه سنجیده شد. انواع عوامل استرس‌زای شغلی مشخص و نسبت شانس رخداد حادثه‌ی شغلی در جمعیت مورد مطالعه در ارتباط با استرس شغلی تعیین شد. <br><b>نتایج: </b>میزان شیوع استرش شغلی در جمعیت شاهد 3/21 درصد و در جمعیت مورد 1/35 درصد بود. مهمترین عوامل استرس‌زای شغلی فشار زمان (5/78 درصد)، نحوه‌ی پرداخت و ارزیابی کارکنان (4/56 درصد) وتعامل کارکنان باسایر هم‌کاران یا ماشین آلات (3/41 درصد) بودند. نسبت شانس رخداد حادثه‌ی شغلی در گروه در معرضِ استرسِ بیشتر معادل 2 (حدود اطمینان 95 درصد معادل 2/1 تا 3/3) بود. افراد جوان‌تر و کارکنان کم‌تجربه‌تر بیشتر در معرض استرس شغلی بودند. <br><b>نتیجه‌گیری: </b>با توجه به افزایش تولید انبوه خودرو در صنایع خودرو سازی کشور و بالا بودن میزان شیوع استرس شغلی در کارکنان این صنایع، لزوم پرداختن به روش‌های کنترل و پیشگیری این‌گونه استرس‌ها ضروری است. کاهش استرس شغلی کارکنان این صنایع علاوه بر کاهش حوادث شغلی، به میزان حداقل 12 درصد موارد در افزایش رضایت‌مندی شغلی و بهره‌وری نیز تأثیر قابل توجهی خواهد داشت. ضمن آن ‌که در کاهش سایر بیماری‌های شغلی که ارتباط آن‌ها با استرس‌های شغلی ثابت شده است نیز مؤثر خواهد بود. <b>Background & Objectives:</b> Although most occupational injuries are the result of stress-related human error, the association between job stress and work-related accidents has not been studied adequately. The aim of this study, carried out in 2004, was to look at the pattern of job stress among workers at Iran-Saipa car manufacturing plant, and to assess the relationship between stress and occupational injuries. <br><b>Methods:</b> Data were collected randomly from 608 workers considered to be at risk. The sample was composed of 100 subjects with a history of work-related injury within the preceding year and 508 subjects without such history. Job stress was assessed by the Belkic Occupational Stress Index (OSI). We performed creatinine, cortisole, and 17-ketosteroid assays on 24-hour urine collection samples to check the validity of OSI questionnaires. All subjects were males. <br><b>Results: </b>The prevalence of job stress was 21.3%. The main stressors were time pressure (78.5%), mode of payment and evaluation (56.4%), and interaction with people and machines (41.3%). The risk of injury for workers experiencing job stress was significantly higher than in those without job stress (odds ratio= 2.0). On the other hand, job stress was found to be responsible for 11.9% of all occupational injuries in this community.<br><b>Conclusions:</b> In conclusion, job stress should be recognized as an important factor causing occupational injuries among car manufacturing workers. Full commitment and participation of managers at all levels and also behavioral and environmental modifications in the production line is important in promoting safety and injury prevention. استرس شغلی،حوادث شغلی،مصدومیت،ایران Stress Job,Injury,Accident,Iran 53 58 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-198&slc_lang=fa&sid=1 H Soori حمید سوری Yes M Rahimi محسن رحیمی No H Mohseni حسین محسنی No