fa عوامل تعیین‌کننده دوره زمانی منفی‌شدن اسمیر خلط بیماران سل ریوی در استان همدان: یک مطالعه همگروهی تاریخی عمومى General پژوهشي Research <b>مقدمه و اهداف</b>:بیماری سل یکی از مهم‌ترین علت‌های مرگ ناشی از بیماری‌های عفونی تک‌عاملی است که دارای رتبه دهم در بار جهانی بیماری‎ها است. با وجود دسترسی به درمان مؤثر برای بیماری سل ریوی، زمان منفی‌شدن اسمیر خلط بیماران مبتلا تحت تأثیر عوامل مختلف، مطابق انتظار نیست. این مطالعه با هدف تعیین دوره زمانی منفی‌شدن اسمیر خلط بیماران و عوامل مؤثر بر آن انجام شده‌است. <br><b>روش‌کار</b>: در این مطالعه هم‌گروهی تاریخی، تمامی بیماران مبتلا به سل ریوی اسمیر مثبت در استان همدان طی سال‌های 1385 تا 1390، وارد مطالعه شدند. داده‌های مربوط به مشخصات جمعیت‌شناختی، بالینی و درمانی بیماران، از جمله زمان منفی‌شدن اسمیر خلط بیماران، از نرم‌افزار مخصوص ثبت بیماران مسلول استخراج شد. دوره زمانی منفی‌شدن اسمیر خلط بیماران با استفاده از منحنی بقای کاپلان‌مایر، ترسیم و عوامل مؤثر بر آن با استفاده از مدل مخاطره متناسب کاکس، تعیین گردید. <br> <b>نتایج</b>: از مجموع 440 بیمار مبتلا به سل ریوی اسمیر مثبت، 51% (221 بیمار) مرد و 49% (219 بیمار) زن بودند. محل سکونت 57 % (251 بیمار) شهر و بقیه روستا بود. میانه مدت زمان منفی‌شدن اسمیر خلط در بیماران، 3 ماه بود. در پایان ماه دوم درمان، اسمیر خلط69% بیماران منفی شد و این میزان در پایان ماه سوم درمان، به 88% رسید. <br><b>نتیجه‌گیری:</b> یافته‌های این مطالعه درباره زمان منفی‌شدن اسمیر خلط بیماران در پایان ماه دوم درمان، بیان‌گر دست نیافتن به میزان مورد انتظار درمان بیماران مسلول در جامعه مورد مطالعه است. <b>Background & Objectives</b>: Tuberculosis (TB) is the largest single cause of death from infectious diseases and has a ten rating of global burden of disease. Despite the availability of effective treatment for pulmonary TB, sputum conversion of patients affected by various factors. This study aimed to determine the time course of sputum conversion in patients and possible affected factors in this process. <b>Methods:</b> In this Retrospective cohort study, 440 patients with smear-positive pulmonary TB in Hamadan province from 21 March 2006 to 20 March 2012 referred to health centers were included. Demographic, clinical data and treatment status of patients, including the time of sputum smear negative were extracted using TB Register software from patient registry. Time to sputum conversion was considered monthly during the patient’s treatmentand shown by Kaplan-Meier survival curve. The effects of some determinants including gender, location, age group and number of bacilli in the sputum of patients at the beginning of treatment were determined using Cox proportional hazard regression model. <br><b>Results</b>: From 440 patients with smear-positive pulmonary TB, 51% (221 patients) were male and 49% (219 patients) were female. Fifty seven percent (57%) were living in urban and others in rural. The median of sputum conversion was 3 months. Totally, sputum conversion rate at the end of month 2 and 3 were 69% and 88%, respectively. <br><b>Conclusion</b>: Our findings revealed that there has been a considerable difference between the expected sputum conversion rate and the observed rate in Hamadan province, Iran. سل ریوی, منفی شدن اسمیر خلط, سل, همدان Pulmonary tuberculosis (TB), Sputum conversion, Tuberculosis, Hamadan 32 40 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5021&slc_lang=fa&sid=1 S Khazaei سلمان خزایی No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان Z Kousehlou زهرا کوسه‌لو No دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان M Karami منوچهر کرمی ma.karami@umsha.ac.ir Yes دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان A Zahiri علی ظهیری No معاونت امور بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان J Bathaei جلال بطحایی No معاونت امور بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان