fa عملکرد رانندگان موتور سیکلت در استفاده از کلاه ایمنی، بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی در منطقه مرکزی ایران عمومى General پژوهشي Research <b>مقدمه و اهداف</b>: در ایران بسیاری از رانندگان موتور سیکلت از کلاه ایمنی استفاده نمی‌کنند. این مطالعه با هدف بررسی عملکرد رانندگان موتور سیکلت در استفاده از کلاه ایمنی بر اساس مدل اعتقاد بهداشتی در استان مرکزی انجام شد. <br><b>روش کار: </b>این مطالعه به‌صورت مقطعی و بر 384 راننده موتور سیکلت در دسترس، انجام شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق‌ساخته، بر اساس سازه‌های الگوی اعتقاد بهداشتی بود. پس از مصاحبه، داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار آماری SPSS نسخه 17، تجزیه و تحلیل شدند.<br><b> نتایج</b>: میانگین سنی رانندگان موتورسیکلت، 5/8 ± 96/28 سال و 42% آن‌ها مجرد بودند. ارتباط میانگین نمره‌های حساسیت درک‌شده، موانع درک‌شده، منافع درک‌شده، راهنمای عمل با میانگین نمره عملکرد معنی‌دار بود (05/0(P<. علت‌های استفاده‌نکردن از کلاه ایمنی، به‌ترتیب، عرق‌کردن، کمتر شنیده‌شدن صدا، گران‌بودن کلاه، سنگینی کلاه و محدودیت دید هنگام استفاده از آن بود. درصد استفاده از کلاه ایمنی در زمان بررسی 2/16 بود. 4/61 درصد از افراد مورد مطالعه، آموزش و اطلاع رسانی، 7/22 درصد، جریمه توسط پلیس و 9/15 درصد توقیف موتور سیکلت را در افزایش استفاده از کلاه ایمنی، مؤثر دانستند. <br><b>نتیجه‌گیری</b>: طراحی و اجرای برنامه آموزشی بر اساس الگوی اعتقاد بهداشتی و تغییر نگرش نسبت به آن، طراحی مناسب کلاه ایمنی و اصلاح رفتار پلیس می‌تواند در استفاده بیشتر از کلاه ایمنی، مؤثر باشد. Background & Objectives: Previous studies and reports show that majority of motorcyclists do not use helmet in Iran. The aim of study was to evaluate the performance of motorcycle helmet use based on health belief model in Markazi province in Iran.<br><b>Methods: </b>This cross- sectional study was carried out on 384 subjects selected based on convenience sampling. Participants completed a designed questionnaire on attitudes and behaviors relevant to bicycle helmet use.<br><b> Results: </b>The mean age of participants was 28.9 ± 8.5 years and 42% of drivers were single. There were significant association between performance with perceived severity, benefits, barriers, and motorcyclists’ action (P<0.05). The barriers of using helmet reported by participants were sweating, hearing disturbance, expensiveness, heaviness, and visual limitation, respectively. In time of study, only 16.2% of motorcyclists used helmet. Based on our health belief model, 61.4% of participants believed that education and information are the best method, 22.7% believed that not users of helmet should pay a penalty, and 15.9% believed that confine of motorcycle could be effective actions to encourage them to use helmet.<br><b> Conclusion:</b> According to the results, the helmet use practice was poor and should be increased Meanwhile, the perceived severity should increase especially in young people. The community - based health education programs accompanied with police harsh treatment is necessary. مدل اعتقاد بهداشتی, رانندگان موتور سیکلت, کلاه ایمنی Health Belief Model, Motorcycle Occupants, Helmet 37 44 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5040&slc_lang=fa&sid=1 MA Oruogi محمد علی عروجی No Ms in Health Education, Arak University of Medical Sciences, Iran دانشجوی دکتری تخصصی آموزش بهداشت، مرکز بهداشت شهرستان خمین D Hekmatpou داود حکمت پو dr_hekmat@arakmu.ac.ir Yes 2- PhD in Nursing, Arak University of Medical Sciences, Iran دکتری تخصصی پرستاری، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک J Javaheri جواد جواهری No 3- MD, Specialist in Community Medicine, Arak University Of Medical Sciences, Iran متخصص پزشکی اجتماعی، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اراک