fa تعیین رابطه آلودگی هوا و مرگ به علت بیماری‌های قلبی- عروقی و تنفسی در کلان‌شهر تهران با به‌کارگیری مدل GLARMA عمومى General پژوهشي Research <p><strong>مقدمه و اهداف:</strong> بیماری‌های قلبی- عروقی یکی از عمده‌ترین دلایل مرگ در ایران به‌شمار می‌رود، با کنترل آلودگی هوا می‌توان میزان بروز این بیماری‌های قابل پیش‌گیری و مرگ ناشی از آن را کاهش داد. هدف از انجام این مطالعه تعیین ارتباط بین افزایش سطح آلودگی هوا و میرایی از بیماری‌های قلبی و تنفسی در شهر تهران است.</p> <p><strong>روش کار:</strong> میانگین غلظت روزانه پنج آلاینده‌ی مونواکسید کربن (Carbon monoxide) ، دی‌اکسید نیتروژن (Nitrogen dioxide )، ازن، (Ozone) دی‌اکسید گوگرد(Sulfur dioxide) و ذرات معلق (PM10) (Particulate matter with a diameter less than 10 microns) از 8 ایستگاه هواشناسی شهر تهران جمع‌آوری شد و اثر غلظت آن‌ها به روی تعداد مرگ روزانه ناشی از بیماری‌های قلبی- عروقی و تنفسی با استفاده از سری زمانی و مدل رگرسیون پوآسن GLARMA(Generalized Linear Autoregressive Moving Average ) ارزیابی شد. هم‌چنین عناصر اقلیمی مانند میانگین دما و رطوبت روزانه و حداقل و حداکثر دما به‌عنوان عوامل مخدوش کننده در نظر گرفته شد.</p> <p><strong>یافته‌ها:</strong> پس از برازش مدل نهایی و تعدیل اثر عوامل مخدوش کننده مورد نظر از بین آلاینده‌ها، میانگین روزانه ازن (P=0.02) و ذرات معلق (P<0.001) با تعداد مرگ روزانه رابطه آماری معنی‌داری را نشان داد.</p> <p><strong>نتیجه&rlm; گیری</strong>: با توجه به یافته‌های این مطالعه که با روش آماری جدیدی به آنالیز روابط بین آلاینده‌ها و مرگ پرداخته، لازم است برای کاهش موارد مرگ از بیماری‌های قلبی- عروقی و تنفسی اقدام‌های مناسب پیش‌گیرانه کارآمدتری روی منابع تولید آلاینده‌های ازن و ذرات معلق (PM10) صورت پذیرد.</p> <p><strong>Background and Objectives</strong>: Cardiac diseases are a major cause of death in Iran. The number of deaths from cardiac diseases can be reduced through controlling air pollution. The aim of this study was to determine the relationship between increased air pollution and mortality from respiratory and cardiac diseases in Tehran.</p> <p><strong>Methods: </strong>The average daily concentrations of five pollutants, including carbon monoxide (CO), nitrogen dioxide (NO2), ozone (O3), sulfur dioxide (SO2), and particulate matter less than 10 microns (PM10) were collected from 8 stations in Tehran, Iran. Then, their effects on the number of daily deaths due to cardiovascular and respiratory diseases were calculated using time series and Poisson GLARMA model (generalized linear autoregressive moving average). The climatic elements such as mean, maximum, and minimum temperature and daily humidity were considered as confounding factors.</p> <p><strong>Results: </strong>After adjustment for potential confounding variables of the final model of the pollutants, the mean daily ozone level (P = 0.02) and particulate matters less than 10 microns (P <0.001) had a significant correlation with the number of daily deaths.</p> <p><strong>Conclusion</strong>: According to the results of this study that addressed the relationship between air pollutants and death using new statistical methods, it is necessary to take more effective measures to control ozone and particulate matters less than 10 microns to reduce the mortality of heart and respiratory diseases in Tehran.</p> سری زمانی, مدل پوآسن, آلودگی هوا, تهران Time series, Poisson model, Air pollution, Tehran 36 43 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-5183&slc_lang=fa&sid=1 S Sharifi سارا شریفی No دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران دانشجوی کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران M Karami منوچهر کرمی ma.karami@umsha.ac.ir Yes دانشیار اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدل‌سازی بیماری‌های غیر واگیر و گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران دانشیار اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات مدل‌سازی بیماری‌های غیر واگیر و گروه اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران N Esmailnasab نادر اسماعیل نسب No استاد اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار ‌زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران استاد اپیدمیولوژی، گروه اپیدمیولوژی و آمار ‌زیستی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران GH Rooshanaei قدرت اله روشنایی No دانشیار آمار زیستی ،گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران دانشیار آمار زیستی ،گروه آمار زیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Farsan حسین فرسان No کارشناس بهداشت حرفه‌ای، کرمان، ایران کارشناس بهداشت حرفه‌ای، کرمان، ایران