fa اثر 12 هفته تمرین استقامتی- مقاومتی بر عملکرد عضلانی و حرکتی، خستگی و کیفیت زندگی زنان مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس <br> مقدمه و اهداف: ضعف عضلانی و خستگی در بیماران مبتلا به مولتیپل اسکلروزیس، باعث کاهش فعالیت‌های روزانه و کیفیت زندگی می‌شود. اگر چه ورزش به‌طور معمول برای این بیماران مناسب است، ولی اثر آن به خوبی مشخص نشده است. هدف از این مطالعه بررسی اثر تمرین ترکیبی بر عملکرد عضلانی و حرکتی، خستگی و کیفیت زندگی این بیماران بود.<br> روش کار: نمونه‌های تحقیق حاضر شامل 24 زن مبتلا به مولتیپل اسکلروزس، 20-50 سال با درجه ناتوانی<br> &nbsp;EDSS (Expanded Disability Status Scale) بین 2-5 بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل (12 نفر) و تجربی (12 نفر) قرار گرفتند. برنامه تمرین شامل12 هفته و 3 جلسه در هفته (دو جلسه تمرین استقامتی و یک جلسه تمرین مقاومتی) بود.<br> یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان داد که 12 هفته تمرین ترکیبی موجب افزایش معنادار قدرت عضلانی پایین‌تنه (019/0= P) و بالاتنه (001/0= P)، استقامت (0001/0= P)، سرعت راه رفتن (008/0= P)، تعادل پویا (025/0= P) و کیفیت زندگی (007/0= P) و کاهش معنادار درجۀ ناتوانی (007/0= P) و خستگی (001/0= P) بیماران مبتلا به ام اس می‌شود.<br> نتیجه‌گیری: به‌طورکلی می‌توان گفت که انجام برنامه‌های تمرین ترکیبی شامل وهله‌های فعالیت هوازی و مقاومتی در 3 روز غیر متوالی در هفته، برای زنان مبتلا به ام اس سودمند بوده و سبب بهبود عملکرد حسی حرکتی می‌گردد. متخصصان مربوطه می‌توانند ازاین‌گونه تمرینات به‌عنوان نوعی درمان مکمل توأم با درمان‌های دارویی برای کاهش عوارض بالینی بیماران ام اس استفاده نمایند. Background and Objectives: Muscle weakness and fatigue decrease the functional capacity and quality of life of multiple sclerosis patients. Although routine exercise is acceptable in these patients, its impact has not been proven. The aim of this study was to assess the effect of exercise on muscular performance and function, degree of disability, fatigue, and quality of life of patients with MS.<br> Methods: Twenty-four women aged 20-50 years old with multiple sclerosis and an expanded disability status scale (EDSS) of 2- 5 were randomly divided into two groups of control (12 patients) and case (12 patients). The training program included three sessions per week, lasting for 12 weeks (two sessions of aerobic training and one session of resistance training).<br> Results: The results showed that 12 weeks of combined training caused a significant improvement in lower body strength (P=0.019), upper body strength (P=0.001), dynamic balance (P=0.025), gait speed (P=0.008), endurance (P=0.0001), quality of life (P=0.007) and a significant decrease in the degree of disability (P=0.007) and fatigue (P=0.001).&nbsp;<br> Conclusion: In general, a combined training program, including aerobic and resistance training, in three non-consecutive days per week is helpful for women with MS and improves their sensorimotor function. The relevant specialists can use these exercises along drug therapy to reduce the clinical complications of MS. تمرین استقامتی- قدرتی, مولتیپل اسکلروزیس, خستگی, کیفیت زندگی, عملکرد عضلانی و حرکتی Endurance-resistance training, Multiple sclerosis, Fatigue, Quality of life, Motor and Muscular function 95 104 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-940-17&slc_lang=fa&sid=1 M Khademosharie میترا خادم الشریعه khadem_un@yahoo.com Yes PhD Student of Exercise Physiology, Razi University,Kermanshah, Iran دانشجوی دکتری فیزیولوژی ورزش دانشگاه رازی کرمانشاه ایران V Tadibi وحید تادیبی vtadibi@yahoo.com No Associate Professor of Exercise Physiology, Razi University, Kermanshah, Iran دانشیار فیزیولوژی ورزش دانشگاه رازی کرمانشاه ایران N Behpor ناصر بهپور No Associate Professor of Exercise Physiology, Razi University, Kermanshah, Iran استادفیزیولوژی ورزش دانشگاه رازی کرمانشاه ایران MR Hamedinia محمد رضا حامدی نیا No Professor of Exercise Physiology, Hakim Sabzevari University, Sabzevar, Iran استاد فیزیولوژی ورزش دانشگاه حکیم سبزواری سبزوار ایران