fa عوامل خطر اختلال خواب در سالمندان: مطالعه مقطعی مبتنی بر جمعیت اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <br> مقدمه و اهداف: اختلال خواب به معنای اختلال در کیفیت، زمان و میزان خواب است، به گونه‌ای که در طول روز باعث کاهش عملکرد و ناراحتی در فرد می‌شود. با توجه به اهمیت خواب در سلامت و کیفیت زندگی و احتمال بروز اختلال‌های ناشی از آن در سالمندان، این مطالعه با هدف بررسی اختلال خواب و عوامل مؤثر برآن در سالمندان ساکن در جمعیت زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد انجام شد.<br> روش کار: این مطالعه، یکی از بزرگ‌ترین مطالعه‌های مقطعی مبتنی بر جمعیت در سالمندان زیر پوشش دانشگاه علوم پزشکی مشهد در سال 1396 طراحی شده است. در این مطالعه در مجموع 8496 سالمند 90-60 ساله با اختلال خواب (به عنوان &laquo;عارضه دارد&raquo;) با 35041 نفر بدون اختلال خواب به عنوان &laquo;عارضه ندارد&raquo; مقایسه شدند. اطلاعات از سامانه پرونده الکترونیک سلامت سینا (&reg;SinaEHR) استخراج شد. برای تحلیل داده‌ها از نرم افزار Stata نسخه 14 و از روش آماری رگرسیون لجستیک باینری تک متغیره و چند متغیره استفاده شد.<br> یافته‌ها: در این مطالعه بین متغیرهای جنس مرد با نسبت شانس 58/0 (فاصله اطمینان 95 درصد: 61/0- 55/0)، تأهل 88/0<br> (فاصله اطمینان 95 درصد: 93/0- 83/0)، اضافه وزن و کمبود وزن در مقایسه با وزن نرمال به ترتیب 27/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 34/1- 21/1) و 20/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 38/1- 04/1)، مصرف دخانیات 22/2 (فاصله اطمینان 95 درصد: 40/2- 05/2)، فشار خون بالا 44/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 52/1- 37/1)، دیابت 49/1 (فاصله اطمینان 95 درصد: 58/1- 40/1) و افسردگی 05/3 (فاصله اطمینان 95 درصد: 38/3- 74/2) با اختلال خواب رابطه آماری معنی‌داری مشاهده شد.<br> نتیجه‌گیری: در این مطالعه متغیرهای جنس، وضع تأهل، شاخص توده بدنی، مصرف دخانیات، پرفشاری خون، دیابت و افسردگی از تعیین‌کننده‌های اصلی اختلال خواب بودند ﮐﻪ ﺷﻨﺎﺳﺎیﯽ آن‌ها و اﻧﺠﺎم ﻣﺪاﺧله‌های ﻣﻨﺎﺳﺐ برای ﺑﻬﺒﻮد ﺧﻮاب ﺿﺮوری ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ. Background and Objectives: Sleep disorders include problems involving the quality, timing and amount of sleep, which cause decreased functioning and discomfort during the daytime. Considering the importance of sleep in health and quality of life and the probability of the related disorders in the elderly, this study was conducted to investigate sleep disorders and their risk factors in an elderly population covered by Mashhad University of Medical Sciences.<br> &nbsp;<br> Methods: We conducted one of the largest population-based cross-sectional studies in an elderly population covered by Mashhad University of Medical Sciences in 2016. In this study, a total 8496 elderly people aged 60-90 years old with sleep disorders were compared with 35041 elderly subjects without complaints. Data were extracted from the Sina Electronic Health Record System. Bivariate and multivariate logistic regression analysis were carried out using the STATA &reg; version 14 to determine associations between independent variables and sleep disorders.<br> &nbsp;<br> Results: In multivariate analysis, male gender (AOR=0.58; 95% CI: 0.55-0.61), being married (AOR=0.88; 95% CI: 0.83-0.93), overweight and lightweight compared to normal weight (AOR=1.27; 95% CI: 1.21-1.34 and AOR=1.20; 95% CI: 1.04-1.38, respectively), smoking (AOR=2.22; 95% C.I: 2.05-2.40), high blood pressure (AOR=1.44; 95% C.I: 1.37-1.52), diabetes (AOR= 1.49; 95% C.I: 1.40-1.58) and depression (AOR=3.05; 95% C.I: 2.74-3.38) variable remained in the final model after adjusting for confounders.<br> &nbsp;<br> Conclusion: In this study, gender, marital status, body mass index, smoking, blood pressure, diabetes and depression were the main determinants of sleep disorders. It is necessary to identify the risk factors and perform appropriate interventions to improve the sleep. سالمندان, اختلال خواب, عوامل خطر, مطالعه مقطعی, مشهد, ایران Elderly, Sleep disorder, Risk factors, Cross-sectional study 172 178 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-410-3&slc_lang=fa&sid=1 AA Abbasi عباسعلی عباسی No Resident of family Medicine, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دستیار تخصصی پزشکی خانواده، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران HR Bahrami حمیدرضا بهرامی No Associate Professor of Complementary and Chinese Medicine, Persian and Complementary Medicine Faculty, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشیارطب‌چینی و مکمل، دانشکده طب ایرانی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران B Beygi بهناز بیگی No Environmental Health Engineering, Khorasan Razavi Province Health Center, Mashhad, Iran کارشناس ارشد مهندسی بهداشت محیط، معاونت بهداشتی درمانی استان، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران E Musa Farkhani احسان موسی فرخانی No PhD Candidate in Epidemiology, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشجوی دکتری تخصصی اپیدمیولوژی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران، مشهد، ایران V Vakili ویدا وکیلی No Assistant professor of community medicine, Department of community and family medicine, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار پزشکی اجتماعی، گروه پزشکی اجتماعی و خانواده ، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران F Rezaee Talab فریبرز رضایی طلب No Assistant Professor of Neurology , Department of Neurology, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیارنورولوژی، گروه بیماری های مغز و اعصاب، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران R Eftekhari Gol رضا افتخاری گل No Department of Health Network Development and Health Promotion, Khorasan Razavi Province Health Center, Mashhad, Iran دکتری داروسازی، معاونت بهداشتی درمانی استان، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران M Talebi مهدی طالبی Talebimh@mums.ac.ir Yes Assistant Professor of Psychiatry, Department of community and family medicine, Faculty of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار روانپزشکی، گروه پزشکی اجتماعی و خانواده ، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران