Iranian Journal of Epidemiology

fa تفاوت‌های استانی مرگ‌های زودرس ناشی از بیماری‌های غیر‌واگیر ایران، سال‌های 1395 تا 1398 Provincial Differential in Premature Deaths Due to the Non-communicable Diseases in Iran, 2016-2019 اپیدمیولوژی Epidemiology پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">مقدمه و اهداف: به طور کلی چهار گروه از بیماری‌های غیر‌واگیر (بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان، دیابت و بیماری‌های مزمن تنفسی) بیش از 80% از علل مرگ زودرس را در سال به خود اختصاص می‌دهند و بیش از 85% آنها در کشورهای با درآمد کم و متوسط رخ می‌دهد. این مطالعه با هدف برآورد احتمال مرگ زودرس ناشی از این بیماری‌ها در استان‌های ایران انجام شد. روش کار: داده‌های علل مرگ برای سال‌های 1395 تا 1398 از سامانه نظام ثبت و طبقه‌بندی علل مرگ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی استخراج گردید. پس از اصلاح کم شماری مرگ (با استفاده از روش پیشنهادی Adair و Lopez) احتمال مرگ‌های زودرس ناشی از بیماری‌های غیر‌واگیر محاسبه گردید. یافته‌ها: بیماری‌های غیر‌واگیر (چهار بیماری اصلی) در سال‌های 1395 تا 1398 به ترتیب 68/98، 69/44، 69/17 و 67/94 درصد از کل موارد مرگ کشور را تشکیل می‌دادند. احتمال مرگ زودرس کشوری ناشی از بیماری‌های اصلی غیر‌واگیر در سال‌های 1395 تا 1398 به ترتیب 14/95، 15/15، 15/25 و 16/63 درصد بود و بیشترین درصد احتمال مرگ زودرس در استان گلستان بود. نتیجه گیری: درصد احتمال مرگ بیماریهای غیر واگیر یکی از شاخص های مهم برای پیشگیری و کنترل بیماری های غیر واگیر در سطح ملی و بین المللی می باشد که باید مورد پایش مستمر قرار گیرد. با توجه به اختلاف عوامل اجتماعی-اقتصادی و شرایط اپیدمیولوژیک بین استان های مختلف کشور، لازم است مطالعات جامعی به منظور شناسایی عوامل اجتماعی-اقتصادی، همه گیر شناسی و سایر عوامل خطر بیماری در هر استان طراحی و اجرا گردد.</div> <div style="text-align: justify;">Background and Objectives: Overall, the four categories of non-communicable diseases (NCDs) (Cardiovascular disease (CVD), Cancer, Diabetes and chronic respiratory diseases) contribute to over 80% of annual premature deaths, with more than 85% of these occurrences transpiring in low- and middle-income countries. This study seeks to assess the likelihood of premature mortality attributable to these diseases across the provinces of Iran. Methods: Data on causes of death from 2016 to 2019 was extracted from the death registration system of the Ministry of Health and Medical Education. To assess the completeness of the death registration system on a provincial level, we employed a novel method introduced by Adair and Lopez. Results: From 2016 to 2019, non-communicable diseases, specifically the four primary diseases, constituted 68.98%, 69.44%, 69.17%, and 67.94% of all causes of death in Iran, respectively. During the same period, the probabilities of premature mortality attributed to major non-communicable diseases were 14.95%, 15.15%, 15.25%, and 16.63%, respectively. Notably, Golestan province exhibited the highest probability of premature death. Conclusion: The percentage of probability of death resulting from non-communicable diseases is a crucial indicator for the prevention and control of NCDs at both the international and national levels. This indicator requires ongoing monitoring to effectively address the issue. Given the diverse socioeconomic and epidemiological circumstances across the provinces of Iran, acquiring a comprehensive understanding of the current situation regarding these diseases becomes imperative. Such knowledge facilitates the development of well-informed planning and policy-making strategies aimed at managing the increasing burden of NCDs and ensuring equitable healthcare provision.</div> <div></div> میزان مرگ, بیماری‌های غیر‌واگیر, احتمال مرگ, ایران Mortality rate, Non-communicable diseases, Probability of dying, Iran 292 304 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2698-1&slc_lang=fa&sid=1 Batoul Rabbani بتول ربانی b.rabbani55@gmail.com No MD, Community Medicine Specialist, Center for primary Health Care Network Management, Deputy for Public Health, Iranian Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran متخصص پزشکی اجتماعی، مرکز مدیریت شبکه، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Ardeshir Khosravi اردشیر خسروی Khosravi-a@health.gov.ir Yes Associate Professor, PhD in Health Services Management, Center for Primary Health Care Network Management, Deputy for Public Health, Iranian Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran دانشیار ، دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز مدیریت شبکه، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Mahinsadat Azimi مهین سادات عظیمی mahinazimi@yahoo.com No MD, MPH, Center for primary Health Care Network Management, Deputy for Public Health, Iranian Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran پزشک عمومی، MPH، مرکز مدیریت شبکه، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Jafar Sadegh Tabrizi جعفر صادق تبریزی js.tabrizi@gmail.com No Professor, PHD in Health Services Management, Tabriz Health Services Management Research Center, Tabriz, University of Medical Sciences, Tabriz, Iran استاد، دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، مرکز تحقیقات مدیریت خدمات بهداشتی درمانی تبریز، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Azizallh Atefi عزیزالله عاطفی atefi@health.gov.ir No MD, MPH, Deputy for Public Health, Iranian Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran پزشک عمومی، MPH، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Amin Ataey امین عطایی a.ataee@health.gov.ir No MSc Epidemiology, Center for Primary Health Care Network Management, Deputy for Public Health, Iranian Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، مرکز مدیریت شبکه، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Hossien Kazemeini حسین کاظمینی kazemeini@health.gov.ir No Social Medicine Specialist, Assistant Professor & Faculty Member of the Iranian Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran استادیار، متخصص پزشکی اجتماعی، مرکز مدیریت شبکه، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Elham Rashidin الهام رشیدیان e-rashidian@health.gov.ir No Master of Health Education, Center for primary Health Care Network Management, Deputy for Public Health, Iranian Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran کارشناس ارشد آموزش بهداشت، مرکز مدیریت شبکه، معاونت بهداشت، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران