fa تنظیم نقشه خطر نسبی مرگ کودکان زیر یک‌سال مناطق روستایی کشور در سال 1380 و 1385: مقایسه روش‌های حداکثر درستنمایی و بیزی عمومى General پژوهشي Research <b>مقدمه و اهداف:</b> نقشه‌بندی بیماری یا مرگ‌ مجموعه‌ای از روش‌های آماری است که با هدف به‌دست آوردن برآوردهایی دقیق از میزان‌های بروز یا شیوع بیماری‌ها یا مرگ به‌کار گرفته می‌شوند در این تحقیق، روش‌های حداکثر درستنمایی، بیزتجربی و بیزکامل برای برآورد نقشه خطرنسبی مرگ کودکان زیر یک‌سال مناطق روستایی کشور مورد مقایسه قرار گرفت. <br><b>روش‌‌کار: </b>داده‌های مرگ کودکان زیر یک‌سال زیج‌حیاتی مناطق روستایی تحت پوشش دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور در سال‌های 1380 و 1385 مورد تحلیل قرار گرفت. برآورد پارامترهای نقشه با استفاده از روش‌های حداکثر درستنمایی، بیز تجربی (مدل پواسن گاما) و بیز کامل با به‌کارگیری شبیه‌سازی زنجیر مارکف مونت‌کارلو انجام شد. معیار انحراف از اطلاع برای مقایسه برازش مدل‌های بیزی استفاده شد. نرم‌افزارهای R، WinBUGS وArcGIS به‌کار گرفته شدند. <br> <b>نتایج: </b>روش بیزکامل نشان داد خطر مرگ کودکان زیر یک‌سال در مناطق تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی سیستان‌‌وبلوچستان در سال هشتاد (88/1-58/1 95%CI:) 73/1 و در سال هشتادوپنج (75/1-50/1 : CI95%)62/1 برابر متوسط کشوری بوده‌ است. در سال 1380 مناطق تحت پوشش دانشگاه‌های علوم پزشکی بیرجند (45/1)، کردستان(23/1) و خراسان (21/1) و در سال 1385 بیرجند (42/1)، زنجان (39/1)، کردستان (36/1)، اردبیل (32/1)، زابل (28/1)، آذربایجان‌غربی (18/1) و گلستان (14/1) خطر نسبی بالا و معنی‌داری داشته‌اند (05/0p<). در سال 1380 کمترین خطر نسبی مربوط به مناطق دانشگاه علوم پزشکی تهران (74/0-34/0 CI: 95%) 56/0 و در سال 1385 دانشگاه علوم پزشکی ایران (65/0-38/0CI: 95%)52/0 بود (05/0p<). <b><br>نتیجه‌گیری: </b>با توجه به برازش مناسب روش بیزکامل در مقایسه با بیزتجربی و حداکثردرستنمایی، استفاده از این روش پیشنهاد می‌شود<br> <b>Background and objective:</b> Disease or mortality mapping are statistical methods aimed at providing precise estimates of rates across geographical maps. The aim of this research is to improve the precision of relative risk (RR) estimates of infant mortality (IM) for different rural areas, using empirical and full Bayesian methods. <br> <b>Methods:</b> Infant mortality data were extracted from the vital horoscope (Zij-Hayati) for years 2001 and 2006 across rural areas of Iran. Maximum Likelihood, Empirical Bayes with Poisson-Gamma model and full Bayesian models were used. Mont Carlo Markov Chain method was used for latter models. Deviance information criterion (DIC) was computed to check the models fittings. R, WinBUGS and Arc GIS software were employed. <br><b>Results: </b>Based on the full Bayesian method, the highest RR of infant mortality was 1.73 (95%CI: 1.58-1.88) in year 2001 and 1.62 (95%CI: 1.50-1.75) in 2006 which belonged to Sistan-va-Blouchestan area in comparison to the whole country. In 2001, the rural areas of Birjand (1.45), Kordistan (1.23) and Khorasan (1.21) and in 2006, Birjand (1.42), Zanjan (1.39), Kordistan (1.36), Ardebil (1.32), Zabol (1.28), West Azerbaijan (1.18) and finally Golestan (1.14) had significant RR of IM (all p<0.05). The lowest RR of infant mortality for year 2001 were belong to rural areas of Tehran University (0.56) and for year 2006 to former Iran University (0.52). <br><b>Conclusion: </b>To estimate the mortality map parameters, the full Bayesian method is preferred compared to empirical Bayes and maximum likelihood. نقشه‌بندی خطرنسبی مرگ،بیزتجربی،بیزکامل،حداکثردرستنمایی،مرگ کودکان زیر یک‌سال Mortality Relative Risk Mapping,Infant Mortality,Bayesian methods,Maximum Likelihood 1 7 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-25-71&slc_lang=fa&sid=1 Y Mehrabi یداله محرابی Yes E Maraghi الهام مراغی No H Alavi Majd حمید علوی مجد No ME Motlagh محمد اسماعیل مطلق No