fa ارزیابی پیامد‌های سلامت مدیریت پسماند خانگی: یک مطالعه مرور دامنه‌ای اپیدمیولوژی Epidemiology مروری Review Article <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> پسماند به مواد جامد، مایع و گاز (غیر از فاضلاب) گفته می‌شود که حاصل فعالیت انسان بوده و از نظر تولیدکننده زائد تلقی می‌شود. به دنبال افزایش جمعیت تولید پسماند خانگی نیز افزایش می‌یابد؛ بنابراین بررسی اثرات مدیریت پسماند خانگی بر سلامتی یک مسئله حیاتی است. با شناسایی مشکلات و خطرات ناشی از این نوع پسماند می‌توان با مداخلات موثر اثرات ناشی از آن را کاهش داد.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش کار:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه یک مرور دامنه</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">&shy;</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">ای با هدف ارزیابی پیامدهای سلامت مدیریت پسماند خانگی می‌باشد. در این مطالعه پایگاه‌های الکترونیک </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">PubMed</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Scopus</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">Web of science</span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در محدوده سال‌های 20</span></span><span lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">2</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">4-2014 به زبان انگلیسی جستجو و نتایج به دست آمده وارد نرم افزار اندنوت شده و مورد غربالگری قرارگرفتند.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></b><span lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در نتیجه جستجوی منابع، از 3504 مطالعه نهایتا تعداد 109 متن کامل در مطالعه گنجانده شد. نتایج این مطالعه نشان داد که اغلب مطالعات در کشورهای در حال توسعه انجام شده‌است. ابزار جمع آوری اطلاعات اغلب نمونه&shy; های آزمایشگاهی و بیشتر آنها از نوع کمی بودند. اکثر این مطالعات به بررسی اثرات مدیریت پسماند خانگی بر سلامت جسمی پرداخته بودند و کم‌ترین بعد مورد بررسی سلامت معنوی بود.</span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></b><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه نشان می&shy;دهد که مدیریت پسماند خانگی علاوه بر اثرات بر سلامت جسمی و آلودگی&shy; های زیست محیطی می‌تواند سلامت روانی، اجتماعی و معنوی را تحت تاثیر قراردهد. بنابراین باید با شناسایی این اثرات به دنبال راه حل‌هایی برای مدیریت بهتر پسماند خانگی جهت به حداقل رساندن آثار منفی بر سلامتی باشیم.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">ackground and Objectives:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> Waste refers to solid, liquid, and gaseous materials (excluding sewage) generated from human activities and considered discardable by the producer. The production of household waste also rises with the increase in population. Therefore, evaluating the effects of household waste management on health is a critical issue. Effective interventions can be implemented to mitigate its impacts by identifying the problems and risks associated with this type of waste</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">. </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Methods:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> This study is a scoping review aimed at health impact assessment of household waste management. In this study, PubMed, Scopus, and Web of Science electronic databases were searched in English between 2014 and 2024, and the results were entered into Endnote software and screened</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">.</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Results:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> From the initial search of 3,504 studies, 109 full-text articles were ultimately included in the review. The results indicated that most of the research was conducted in developing countries. The primary data collection tools were laboratory samples, and most of the studies were quantitative. Most of these studies have focused on the effects of household waste management on physical health, while the least explored dimension was spiritual health</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">.</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> This study shows that household waste management, in addition to its effects on physical health and environmental pollution, can affect mental, social, and spiritual health. Therefore, by identifying these effects, we should seek solutions for better household waste management to minimize negative health effects.</span></span></div> ارزیابی اثرات سلامت, مدیریت پسماند, اثرات بهداشتی, مدیریت پسماند خانگی, مرور دامنه‌ای Health impact assessment, Waste management, Health effects, Household waste management, Scoping review 84 94 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-75-33&slc_lang=fa&sid=1 Niloufar Bahrampour نیلوفر بهرام پور niloufarr7979@gmail.com No MSc in Epidemiology, Social Determinants of Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Seyed Vahid Ahmadi Tabatabaei سید وحید احمدی طباطبایی v.tabatabaei@gmail.com No Assistant Professor, Social Determinants of Health Research Center, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده آینده پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Maryam Faraji مریم فرجی M_Faraji28@yahoo.com No Assistant Professor, Environmental Health Engineering Research Center, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran AND Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Public Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran استادیار، مرکز تحقیقات مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران و استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران Aliakbar Haghdoost علی اکبر حقدوست ahaghdoost@gmail.com Yes Professor, HIV/STI Surveillance Research Center, and WHO Collaborating Center for HIV Surveillance, Institute for Futures Studies in Health, Kerman University of Medical Sciences, Kerman, Iran استاد، مرکز تحقیقات مراقبت اچ.آی.وی و عفونت‌های آمیرشی، مرکز همکار سازمان جهانی بهداشت، پژوهشکده آینده‌پژوهی در سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران