fa بررسی وضعیت مراقبتی بیماران مبتلا به دیابت: یک مطالعه مقطعی توصیفی در یزد، ایران عمومى General پژوهشي Research <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">مقدمه و اهداف:</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> دیابت یکی از شایع‌ترین بیماری‌های مزمن متابولیک در جهان است که مدیریت آن نیازمند مراقبت‌های جامع بهداشتی است. این مطالعه مقطعی توصیفی با هدف تعیین وضعیت مراقبتی بیماران دیابتی در یزد و شناسایی شکاف‌های موجود در خدمات ارائه ‌شده انجام شد.</span></span></span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">روش‌ کار:</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> در این مطالعه، ۷۰۲ بیمار دیابتی ثبت ‌شده در سامانه سیب وزارت بهداشت از طریق نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب شدند و برای شناسایی شکاف‌های مراقبتی، شاخص‌های کلیدی مانند دفعات انجام آزمایش </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">HbA1c</span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">، میزان ارجاع به پزشکان متخصص، دفعات مراجعه به مراکز درمانی، دریافت آموزش دیابت و سطح کنترل قند خون با استفاده از آمار توصیفی (فراوانی و درصد فراوانی) در نرم‌افزار </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">SPSS</span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> تحلیل و با استانداردهای بین‌المللی مقایسه شدند.</span></span></span></span></p> <p dir="RTL" style="text-align:justify"><span style="font-size:12pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><strong><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">یافته‌ها:</span></span></strong><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> نتایج این مطالعه نشان داد که کیفیت مراقبت از بیماران دیابتی در یزد با استانداردهای مطلوب فاصله دارد؛ به‌طوری‌که تنها 63/7 درصد از بیماران آزمایش هموگلوبین </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">(HbA1c) A1c</span><span style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> انجام داده‌اند و فقط 42/3 درصد کنترل بهینه قند خون داشته‌اند. همچنین، 31/2 درصد از بیماران مبتلا به فشار خون سیستولیک بالا و ۱۲ درصد دچار فشار خون دیاستولیک بالا بودند. کمتر از نیمی از بیماران به متخصصان ارجاع داده شده‌اند، 87/7 درصد سبک زندگی کم‌تحرکی داشته و اضافه‌وزن یا چاقی نیز در 79/5 درصد آن‌ها مشاهده شد.</span></span></span></span></p> <p dir="rtl" style="text-align:justify"><strong><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:">نتیجه‌گیری:</span></span></strong><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:10.0pt"><span b="" nazanin="" style="font-family:"> این مطالعه نشان داد که شکاف‌های قابل‌توجهی در کیفیت مراقبت از بیماران دیابتی در یزد وجود دارد، از جمله ارجاع ناکافی به متخصصان، پایش نامنظم آزمایشگاهی و ضعف در مداخلات سبک زندگی. بهبود برنامه‌های آموزشی، پیگیری‌های منظم و رویکردهای جامع مراقبتی برای ارتقاء نتایج مدیریت دیابت ضروری است.</span></span></p> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Background and Objectives:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> Diabetes mellitus is one of the most common chronic metabolic diseases worldwide, and it requires comprehensive healthcare management. This cross-sectional descriptive study aims to evaluate the healthcare status of diabetic patients in Yazd, Iran, and identify gaps in provided care</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">.</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Methods:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> In this study, 702 diabetic patients registered in the Ministry of Integrated Health System were selected using cluster sampling. To identify care gaps, key indicators, including the frequency of HbA1c testing, referrals to specialists, number of visits to healthcare centers, receipt of diabetes education, and level of blood sugar control, were analyzed using descriptive statistics (frequency and percentage) using SPSS software and compared with international standards</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">.</span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Results:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> The results of this study indicated that the quality of diabetes care in Yazd was below optimal standards. Only 63.7% of patients underwent hemoglobin A1c (HbA1c) testing, and 42.3% achieved optimal blood sugar control. Additionally, 31.2% of patients had elevated systolic blood pressure, and 12% had high diastolic blood pressure. Fewer than half of the patients were referred to specialists. A sedentary lifestyle was reported in 87.7% of cases, and 79.5% were found to be overweight or obese</span></span><span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt">. </span><span style="font-size:11.0pt"><span style="font-family:"Tw Cen MT",sans-serif"></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw="">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:11.0pt"><span cen="" mt="" style="font-family:" tw=""> Based on the results, there are significant gaps in healthcare quality for diabetic patients in Yazd, including insufficient specialist referrals, lack of regular lab monitoring, and inadequate lifestyle interventions. Enhancing educational programs, regular specialist consultations, and comprehensive care approaches are essential to improving outcomes.</span></span></div> دیابت, کیفیت مراقبت, HbA1c, عوامل خطر, ارجاع به متخصصان Diabetes, Healthcare quality, HbA1c, Risk factors, Specialist referrals 1 11 http://irje.tums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3388-1&slc_lang=fa&sid=1 Mahdi Zare Sakhvidi مهدی زارع سخویدی z.mahdi61@yahoo.com No Center for Healthcare Data Modeling, Departments of Biostatistics and Epidemiology, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran مرکز تحقیقات مدل‌سازی داده های سلامت، گروه‌ آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Moslem Taheri Soodejani مسلم طاهری سودجانی moslem.taheri2009@yahoo.com No Center for Healthcare Data Modeling, Departments of Biostatistics and Epidemiology, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran مرکز تحقیقات مدل‌سازی داده های سلامت، گروه‌ آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Mohammad Reza Sadeghian محمدرضا صادقیان mrsadeghian1390@gmail.com No Department of Health in Disaster and Emergencies, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran گروه سلامت در بلایا و فوریت‌ها، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Mohsen Mirzaei محسن میرزایی drmmirzaei@yahoo.com No Health Monitoring Research Center, School of Medicine, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran مرکز تحقیقات پایش سلامت، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران Hossein Akhondi حسین آخوندی 7041hosseinakhondi@gmail.com Yes Center for Healthcare Data Modeling, Departments of Biostatistics and Epidemiology, School of Public Health, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences, Yazd, Iran مرکز تحقیقات مدل‌سازی داده های سلامت، گروه‌ آمار زیستی و اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، یزد، ایران